BIMI Kaydı Nedir: Gmail'de Marka Logosu Gösterme

Gmail'de bazı markaların maillerinde gönderen adının yanında yuvarlak bir logo görürsün; diğerlerinde ise adın ilk harfinden üretilmiş renkli bir daire durur. Bu fark tesadüf değil, bir standardın sonucu: BIMI kaydı. BIMI (Brand Indicators for Message Identification), alan adının DNS'inde logonun nerede durduğunu ilan etmeni ve destekleyen posta istemcilerinin bu logoyu göstermesini sağlayan bir mekanizmadır. Görsel bir detay gibi görünse de gerçek işlevi kimlik doğrulamadır: logoyu ancak kimlik doğrulaması güçlü olan alan adları gösterebilir.

Bu rehberde BIMI'nin ne olduğunu, hangi ön koşulları sağlaman gerektiğini, logo dosyasının neden sıradan bir SVG olamayacağını, VMC sertifikasının ne işe yaradığını ve DNS kaydını nasıl yayınlayacağını anlatacağım. Baştan söyleyeyim: BIMI'nin zor kısmı DNS kaydı değil, ondan önce gelen DMARC şartı ve sertifika sürecidir. Bu rehber o iki engeli net biçimde tarif ediyor.

BIMI Nedir ve Neyi Değiştirir#

BIMI, alan adının adına "logom şu adreste, göstermek isterseniz buyurun" diyen bir DNS kaydıdır. Ancak destekleyen istemciler bu logoyu koşulsuz göstermez; önce mailin kimlik doğrulamasından geçtiğini ve alan adının katı bir DMARC politikası uyguladığını kontrol ederler. Yani BIMI, iyi yapılandırılmış bir mail altyapısının görünür ödülüdür.

Pratikte iki fayda sağlar. Birincisi tanınırlıktır: kullanıcı gelen kutusunda markanı ilk bakışta ayırt eder, bu da açılma oranlarını olumlu etkiler. İkincisi ve daha önemlisi, logonun yokluğu bir sinyal hâline gelir; senin adına mail gönderdiğini iddia eden bir kimlik avı maili logosuz görünür ve dikkatli kullanıcı farkı sezer.

Destek listesi zamanla genişliyor ama Gmail'in payı düşünüldüğünde, pratikte "BIMI kurdum" demek çoğu zaman "Gmail'in şartlarını sağladım" demektir. Gmail'in gönderici kurallarındaki diğer maddeleri de Gmail ve Yahoo yeni gönderici kuralları yazısında toplamıştım; BIMI bu kuralların doğal devamıdır.

Ön Koşullar: BIMI'den Önce Yapılması Gerekenler#

BIMI kaydını yayınlamadan önce dört şart sağlanmış olmalı. Bunlardan biri eksikse kayıt hiçbir işe yaramaz ve hata da vermez — logo sadece görünmez.

1. SPF ve DKIM doğru çalışmalı. Gönderdiğin her maildeki From alan adı ile DKIM imzasının alan adı hizalı olmalıdır.
2. DMARC politikası en az quarantine olmalı. p=none ile BIMI çalışmaz. Ayrıca pct değeri 100 olmalıdır; kısmi uygulama kabul edilmez.
3. Politika organizasyon alan adında yayınlanmalı. Alt alan adına konulan bir DMARC kaydı tek başına yeterli sayılmaz.
4. Logo, kare oranında ve SVG Tiny PS profilinde olmalı. Ayrıntısı bir sonraki bölümde.

DMARC kaydının uygun hâle gelmesi, çoğu kurulumda en uzun süren adımdır. p=none ile başlayıp raporları okuyarak quarantine ve reject seviyelerine kademeli geçiş yapmalısın; bu geçişin nasıl yönetileceğini DMARC politikası seçimi yazısında adım adım anlattım. Aceleyle p=reject yayınlamak, hizalanmamış bir alt sistemin (fatura yazılımı, CRM, form bildirimi) maillerini bir gecede kaybetmene yol açar.

# Ön koşulları hızlıca kontrol et
dig firmaniz.com TXT +short | grep spf
# "v=spf1 mx include:_spf.firmaniz.com -all"

dig _dmarc.firmaniz.com TXT +short
# "v=DMARC1; p=quarantine; pct=100; rua=mailto:[email protected]"

dig mail._domainkey.firmaniz.com TXT +short
# "v=DKIM1; k=rsa; p=MIIBIjANBgkqhki..."

Üç sorgunun da beklenen değeri dönmesi gerekir. DMARC kaydında p=none görüyorsan BIMI'ye geçmek için henüz erken.

Logo Dosyası: SVG Tiny PS Kuralları#

BIMI, sıradan bir SVG kabul etmez. Kullanılması gereken profil SVG Tiny Portable/Secure (SVG Tiny PS) adını taşır ve güvenlik gerekçesiyle çok sayıda özelliği yasaklar. Mantık şu: logo dosyası milyonlarca kullanıcının posta istemcisinde işlenecek, bu yüzden içinde çalıştırılabilir hiçbir şey bulunmamalı.

Uyman gereken kurallar:

• Kök öğede baseProfile="tiny-ps" niteliği bulunmalı.
• Bir <title> öğesi olmalı ve marka adını içermeli.
• Kare viewBox kullanılmalı (örneğin 0 0 512 512).
• Betik, animasyon, harici referans, gömülü raster görsel ve dış bağlantı olmamalı.
• x/y nitelikleri kök öğede bulunmamalı.
• Dosya boyutu küçük tutulmalı; genellikle 32 KB'ın altı önerilir.
• Şeffaf arka plan yerine dolu bir arka plan tercih edilmeli — logo yuvarlak bir çerçeve içinde kırpılır.

Geçerli bir dosyanın iskeleti şuna benzer:

<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" version="1.2" baseProfile="tiny-ps"
     viewBox="0 0 512 512">
  <title>Firmaniz</title>
  <rect width="512" height="512" fill="#0f2b46"/>
  <path fill="#ffffff" d="M128 320 L256 128 L384 320 Z"/>
</svg>

Tasarım tarafında en sık yapılan hata, logoyu dikdörtgen bırakmaktır. İstemciler logoyu daire içine kırpar; yatay bir lockup (simge + yazı) kullanırsan yazının kenarları kesilir ve ortada anlamsız bir parça kalır. Kare tuvale yalnızca markanın simgesini yerleştir, yazıyı dışarıda bırak.

Dosyanın geçerliliğini yayına almadan önce kontrol et:

# Betik veya harici referans kalmış mı
grep -Ei 'script|xlink:href|<image|onload' logo.svg

# Profil ve title var mı
grep -E 'baseProfile="tiny-ps"|<title>' logo.svg

# Boyut kontrolü
ls -lh logo.svg

Logoyu HTTPS üzerinden, geçerli sertifikalı bir adreste yayınlaman gerekir. HTTP adresi ya da sertifika hatası veren bir sunucu BIMI'yi sessizce devre dışı bırakır.

VMC Sertifikası: Gerekli mi, Ne Kadar#

Gmail, logoyu gösterebilmek için bir Verified Mark Certificate (VMC) ister. VMC, logonun gerçekten sana ait olduğunu doğrulayan, tescilli markana bağlı bir sertifikadır. Kısacası Gmail "bu logoyu kullanma hakkın olduğunu bağımsız bir otoriteye kanıtla" der.

VMC almanın ön koşulu, logonun tescilli bir marka olmasıdır. Marka tescili olmayan bir logo için VMC alınamaz. Tescil süreci Türkiye'de kurumun kendi başvurusuyla yürür ve sonuçlanması aylar sürebilir; bu, BIMI projesinin en uzun kalemidir.

Marka tescilin yoksa hemen vazgeçme: sertifikasız bir BIMI kaydı da yayınlayabilirsin. Gmail logoyu göstermez ama destekleyen diğer istemcilerde görünür ve daha önemlisi, DMARC altyapını hazır tutmuş olursun. Tescil tamamlandığında yapman gereken tek şey kayda a= etiketini eklemektir.

VMC maliyeti yıllık abonelik biçimindedir ve sertifika otoritesine göre değişir; bütçe planlarken tescil masrafını da hesaba katmalısın. Sertifika dosyası PEM biçiminde teslim edilir ve logo ile birlikte HTTPS üzerinden yayınlanır.

DNS Kaydını Yayınlamak#

Ön koşullar tamamsa kayıt kısmı en kolay adımdır. BIMI kaydı bir seçici (selector) altında yayınlanır; varsayılan seçici default adını taşır.

; Sertifikasız (bazı istemcilerde çalışır)
default._bimi.firmaniz.com.  3600  IN  TXT  "v=BIMI1; l=https://firmaniz.com/bimi/logo.svg;"

; VMC ile birlikte (Gmail için gerekli)
default._bimi.firmaniz.com.  3600  IN  TXT  "v=BIMI1; l=https://firmaniz.com/bimi/logo.svg; a=https://firmaniz.com/bimi/vmc.pem;"

Etiketlerin anlamı şudur: v sürümdür ve BIMI1 olmalıdır, l logo dosyasının HTTPS adresini, a ise VMC sertifikasının HTTPS adresini taşır. Her iki adres de yönlendirmesiz biçimde 200 dönmelidir.

Farklı posta akışları için farklı logolar kullanmak istersen ayrı seçiciler tanımlayabilirsin (pazarlama._bimi.firmaniz.com gibi); gönderen sistem, mail başlığına BIMI-Selector ekleyerek hangi seçicinin kullanılacağını belirtir. Çoğu kurumun buna ihtiyacı yoktur, default yeterlidir.

# Kaydı doğrula
dig default._bimi.firmaniz.com TXT +short

# Logo ve sertifika adreslerinin yönlendirmesiz 200 döndüğünü kontrol et
curl -sSI https://firmaniz.com/bimi/logo.svg | head -n 3
curl -sSI https://firmaniz.com/bimi/vmc.pem | head -n 3

Sık Yapılan Hatalar ve Sorun Giderme#

BIMI'nin en can sıkıcı yanı, hata vermemesidir. Bir şey yanlışsa logo görünmez, o kadar. Bu yüzden kontrol listesi disiplini gerekir.

1. DMARC hâlâ p=none. En sık sebep budur. quarantine veya reject olmadan hiçbir istemci logoyu göstermez.
2. pct değeri 100'den küçük. Kısmi uygulanan bir DMARC politikası BIMI için yeterli sayılmaz; pct=100 yaz ya da etiketi tamamen kaldır (varsayılanı zaten 100'dür).
3. Logo dikdörtgen. Yuvarlak kırpma yüzünden markanın kenarları kesilir. Kare viewBox kullan ve simgeyi ortala.
4. SVG profili yanlış. Tasarım programından çıkan dosyada baseProfile="tiny-ps" bulunmaz; elle eklemen ve yasaklı öğeleri temizlemen gerekir.
5. Logo adresinde yönlendirme var. HTTP'den HTTPS'e ya da www yönlendirmesi bile sorun çıkarabilir; doğrudan 200 dön.
6. Mail zaten DMARC'tan geçmiyor. Logo yalnızca doğrulanmış maillerde görünür; bir alt sisteminin mailleri hizalı değilse o akışta logo çıkmaz.

Sorun giderirken sıralamayı tersine çevir: önce mailinin gerçekten DMARC'tan geçtiğini doğrula (kendine test maili at ve başlıklarda dmarc=pass ara), sonra DNS kaydını, en son logo dosyasını kontrol et. DMARC raporlarını okuyarak hangi akışların hizalanmadığını görebilirsin; yöntemi DMARC raporu nasıl okunur yazısında anlattım. Gönderim tarafındaki kimlik doğrulama başlıklarını test etmek için SMTP test aracımızı da kullanabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular#

BIMI kaydı ücretsiz mi#

DNS kaydını yayınlamak ve logoyu barındırmak ücretsizdir; ek bir lisans ücreti yoktur. Ancak Gmail'in logoyu göstermesi için gereken VMC sertifikası ücretlidir ve yıllık abonelik biçiminde faturalanır. Buna ek olarak VMC'nin ön koşulu olan marka tescilinin de kendi masrafı vardır. Sertifikasız bir BIMI kaydı yayınlamak tamamen ücretsizdir ve destekleyen bazı istemcilerde logo yine görünür.

BIMI için marka tescili şart mı#

Gmail ve Apple Mail'de logo gösterebilmek için evet, çünkü ikisi de VMC ister ve VMC yalnızca tescilli markalara verilir. Tescili olmayan kurumlar için CMC adı verilen alternatif bir sertifika türü geliştirildi; bu belge logonun bir süredir kullanımda olduğunu doğrular ama desteği VMC kadar yaygın değildir. Tescil yoksa sertifikasız kaydı yayınlayıp altyapıyı hazır tutmak makul bir ara adımdır.

Logo neden görünmüyor, nasıl kontrol ederim#

En yaygın sebep DMARC politikasının hâlâ p=none olmasıdır. Önce dig _dmarc.firmaniz.com TXT +short ile politikanı kontrol et; quarantine veya reject görmüyorsan sorun buradadır. Politika uygunsa kendine bir test maili at ve mailin ham başlıklarında dmarc=pass ifadesini ara; geçmiyorsa hizalama sorunun vardır. İkisi de tamamsa logo dosyasının SVG Tiny PS profiline uyduğunu ve adresin yönlendirmesiz 200 döndüğünü doğrula.

BIMI logosunun görünmesi ne kadar sürer#

DNS kaydı yayına girdikten sonra istemcilerin bunu fark etmesi TTL süresine ve kendi önbelleklerine bağlıdır; genellikle birkaç saat ile birkaç gün arasında değişir. Gmail tarafında logo doğrulamasının işlenmesi ilk kurulumda daha uzun sürebilir. Sabırlı ol ve bu süre içinde tekrar tekrar DNS kaydını değiştirme; her değişiklik önbelleği sıfırlar ve süreci uzatır.

DMARC politikam reject olmadan BIMI çalışır mı#

quarantine seviyesi yeterlidir, reject şart değildir; ancak pct değerinin 100 olması gerekir. p=none ile hiçbir istemci logoyu göstermez, çünkü BIMI'nin varlık sebebi doğrulanmış kimliği görselleştirmektir. Politikayı sıkılaştırmadan önce raporları okuyup tüm gönderim akışlarının hizalandığından emin ol; aksi hâlde logo kazanırken meşru mail kaybedersin.

Logo dosyasını nerede barındırmalıyım#

Kendi alan adın altında, geçerli TLS sertifikası bulunan bir HTTPS adresinde barındır. Ayrı bir CDN kullanabilirsin ama adresin yönlendirmesiz olarak 200 dönmesi ve sertifikanın geçerli olması şarttır. Dosyayı web sitenin /bimi/ gibi sabit bir klasöründe tutmak, ileride yolu değiştirmek zorunda kalmamak açısından pratiktir. Adres değişirse DNS kaydını da güncellemeyi unutma.

Kapanış#

BIMI, iyi kurulmuş bir mail kimlik altyapısının görünür karşılığıdır; kaydın kendisi tek satırdır ama arkasında çalışan SPF, DKIM ve DMARC zinciri gerçek iştir. Aklında tutman gereken dört şey: BIMI'ye geçmeden önce DMARC'ı en az quarantine ve pct=100 seviyesine taşı, logoyu kare tuvale ve SVG Tiny PS profiline uygun hazırla, logo ve sertifika adreslerini yönlendirmesiz HTTPS üzerinden sun, Gmail hedefliyorsan marka tescili ve VMC sürecini erken başlat. Logo görünmüyorsa sorun neredeyse her zaman DMARC tarafındadır.

Mail altyapını bu seviyeye taşımak için sağlam bir gönderim tarafına ihtiyacın var. Kendi sunucunu kurup yönetmek istiyorsan VDS paketlerimizde tam root erişimiyle çalışabilir, DKIM anahtarı ve TLS sertifikası kurulu bir gönderim altyapısını hazır almak istersen SMTP sunucu paketlerimize bakabilirsin. Logo dosyasını barındıracağın site için web hosting, sertifika ihtiyacın için SSL sertifikası sayfamız uygun başlangıç noktalarıdır; pazarlama maillerini düzenli göndermeyi planlıyorsan e-posta pazarlama tarafına da göz atabilirsin.