cPanel Yönlendirmeler (Redirects) Aracı Nasıl Kullanılır

Bir web sitesini uzun süre yönetince er ya da geç bir adresi başka bir adrese göndermeniz gerekir. Belki eski bir sayfanın yerini değiştirdiniz, belki alan adınızı yenilediniz, belki de ziyaretçilerin hem www'lu hem www'suz sürümden gelip aynı içeriği iki farklı adreste görmesini istemiyorsunuz. Bu işlerin tamamı teknik olarak sunucudaki .htaccess dosyasına birkaç satır yazmakla çözülür; ama bu satırları elle yazmak, tek bir eğik çizgi ya da parantez hatasında bütün siteyi çökertebilecek kadar hassastır. İşte tam bu noktada cPanel'in Yönlendirmeler (Redirects) aracı devreye girer.

Bu araç, düzenli ifade veya Apache söz dizimi bilmeden, birkaç açılır menü ve metin kutusu doldurarak kalıcı ve geçici yönlendirmeleri kurmanızı sağlar. Perde arkasında yaptığı şey aslında yine .htaccess dosyasına doğru kuralları yazmaktır; farkı, bunu sizin yerinize hatasız biçimde yapmasıdır. Bu rehberde aracı adım adım nasıl kullanacağınızı, 301 ile 302 arasındaki farkı, www ayarını, "wild card" (joker) yönlendirmeyi, aracın arka planda hangi satırları ürettiğini ve SEO açısından neden çoğu zaman 301'i seçmeniz gerektiğini kıdemli bir sistem yöneticisinin diliyle anlatacağım.

cPanel Yönlendirmeler Aracı Nedir?#

cPanel'in Yönlendirmeler aracı, hosting hesabınızdaki bir adresi başka bir adrese göndermek için hazırlanmış görsel bir arayüzdür. cPanel'e giriş yaptıktan sonra Domains (Alan Adları) grubunun altında Redirects ya da Türkçe arayüzde Yönlendirmeler başlığıyla karşınıza çıkar. Amacı basittir: ziyaretçi eski bir bağlantıya tıkladığında ya da arama motoru eski bir adresi taradığında, otomatik olarak doğru ve güncel adrese ulaşmalarını sağlamak.

Aracın en büyük avantajı, size .htaccess dosyasını hiç açtırmadan çalışmasıdır. Bir yönlendirmenin türünü (kalıcı ya da geçici) seçer, kaynak alan adını ve gideceği hedef adresi girer, birkaç seçeneği işaretler ve Add düğmesine basarsınız. cPanel gerekli Apache kurallarını üretip sitenizin kök dizinindeki .htaccess dosyasına ekler. Aynı ekranın altında o ana kadar tanımladığınız tüm yönlendirmeler listelenir ve dilediğinizi tek tıkla silebilirsiniz.

Bu aracı özellikle şu durumlar için düşünün: bir sayfayı kalıcı olarak taşıdığınızda, bir kampanya için kısa ömürlü bir adres oluşturduğunuzda, alan adınızı değiştirip eski adresteki bağlantı değerini korumak istediğinizde ya da bir siteyi tamamen başka bir alan adına aktardığınızda. Kontrol panelinin genel mantığına yeni başladıysanız önce cPanel nedir yazımıza göz atmanız, buradaki adımları daha rahat takip etmenizi sağlar. Aracın davranışını daha derinlemesine, satır satır anlamak isterseniz .htaccess ile yönlendirme rehberimiz tam olarak bu kuralların elle yazılmış hâlini ele alıyor.

Kalıcı (301) ve Geçici (302) Yönlendirme Farkı#

Yönlendirmeler aracını açtığınızda gördüğünüz ilk seçenek Type (Tür) alanıdır ve burada iki değer sunulur: Permanent (301) ve Temporary (302). Bu seçim boş bir ayrıntı değildir; tarayıcıların, arama motorlarının ve önbelleklerin adres değişikliğine nasıl tepki vereceğini belirler.

301 (Permanent / Kalıcı) yönlendirme, tarayıcıya ve arama motoruna "bu adres kalıcı olarak taşındı, bundan sonra hep yeni adresi kullan" mesajını verir. Arama motorları 301 gördüğünde eski adresin zaman içinde biriktirdiği otoriteyi ve sıralama değerini büyük ölçüde yeni adrese aktarır, eski URL'yi de kademeli olarak indeksinden çıkarır. Tarayıcılar 301'i agresif biçimde önbelleğe alır; yani ziyaretçi bir kez yönlendirildikten sonra tarayıcısı yeni adrese doğrudan gitmeye başlar.

302 (Temporary / Geçici) yönlendirme ise "bu değişiklik geçici, eski adresi indekste tutmaya devam et" anlamına gelir. Arama motoru otoriteyi yeni adrese aktarmaz, eski URL'yi indekste bırakır. Bu davranış yalnızca gerçekten kısa süreli durumlar için doğrudur: bir bakım sayfası, bir A/B testi, sezonluk bir kampanya adresi gibi.

Aşağıdaki tablo, hangi durumda hangisini seçmeniz gerektiğini özetliyor.

Pratik kural nettir: taşıma kalıcıysa mutlaka 301 seçin. İnsanların yaptığı en yaygın hata, kalıcı bir değişiklikte yanlışlıkla 302 kullanıp sonra "yeni adresim neden Google'da yükselmiyor?" diye sormaktır. 302, arama motoruna değişikliğin kalıcı olmadığını söylediği için değeri hiçbir zaman yeni adrese taşımaz.

Adım Adım Bir Yönlendirme Oluşturma#

Yönlendirmeler aracının ekranı birkaç alandan oluşur ve her birinin ne işe yaradığını bilmek, doğru sonucu ilk denemede almanızı sağlar. Sırayla gidelim.

1. Type (Tür): Kalıcı bir değişiklik için Permanent (301), geçici bir durum için Temporary (302) seçin. Emin değilseniz ve taşıma kalıcı görünüyorsa 301 güvenli tercihtir.
2. https?://(www.)? — kaynak alan adı: Açılır menüden yönlendirmek istediğiniz alan adını seçin. All Public Domains seçeneği hesabınızdaki tüm alan adlarını kapsar.
3. Kaynak yol kutusu: Alan adının hemen yanındaki metin kutusuna, yönlendirmek istediğiniz belirli bir yolu yazabilirsiniz (örneğin eski-sayfa.html). Boş bırakırsanız yönlendirme alan adının köküne uygulanır.
4. Redirects to (Hedef): Ziyaretçinin gitmesini istediğiniz tam adresi buraya yazın. Adresi https:// ile başlayarak eksiksiz girin; örneğin https://yenisiteniz.com/yeni-sayfa/.
5. www. yönlendirme seçeneği: Üç seçenek sunulur — Only redirect with www., Redirect with or without www. ve Do Not Redirect www.. Çoğu durumda Redirect with or without www. en doğru seçimdir, çünkü ziyaretçi adresi ister www ile ister www olmadan yazsın yönlendirme çalışır.
6. Wild Card Redirect: Bir dizinin ya da alan adının altındaki tüm alt yolları hedefteki karşılığına taşımak için bu kutuyu işaretleyin. Bir sonraki başlıkta ayrıntısına gireceğiz.

Alanları doldurup Add düğmesine bastığınızda cPanel yönlendirmeyi kaydeder ve ekranın altındaki Current Redirects listesine ekler. Yönlendirmenin gerçekten çalışıp çalışmadığını hızlıca doğrulamak için tarayıcı yerine komut satırından da bakabilirsiniz; bu, önbelleğin sizi yanıltmasını engeller.

curl -I https://eskisiteniz.com/eski-sayfa.html

Dönen yanıtın ilk satırında HTTP/2 301 ya da HTTP/1.1 301 Moved Permanently görmeniz ve Location: başlığında hedef adresin doğru yazdığını teyit etmeniz gerekir. Eğer 302 görüyorsanız ama kalıcı bir taşıma yaptıysanız, yönlendirmeyi silip türü 301 olarak yeniden kurun.

www ve www'suz Sürüm Ayarı#

Bir sitenin aynı içeriği hem siteniz.com hem www.siteniz.com adresinden sunması, ilk bakışta zararsız görünür; oysa arama motorları bu iki adresi ayrı iki sayfa gibi değerlendirebildiği için yinelenen içerik (duplicate content) ve bölünmüş bağlantı değeri sorununa yol açar. Bu yüzden tek bir tercih edilen (canonical) sürüm belirleyip diğerini ona yönlendirmek gerekir.

cPanel Yönlendirmeler aracındaki www. seçeneği tam da bunun için vardır. Diyelim ki www olmadan çalışan bir sitenin tüm www'lu isteklerini www'suz sürüme göndermek istiyorsunuz. Kaynak alan adını seçer, hedefe https://siteniz.com yazar ve www. menüsünden uygun seçeneği işaretlersiniz. Tersini, yani www'suz gelenleri www'lu sürüme göndermek istiyorsanız hedefi https://www.siteniz.com yazarsınız.

Buradaki seçeneklerin anlamını netleştirelim.

• Only redirect with www. — Yalnızca adres www ile yazıldığında yönlendirir. www'suz gelen istekleri olduğu gibi bırakır.
• Redirect with or without www. — Adres www ile de yazılsa www olmadan da yönlendirir. En kapsayıcı ve genellikle en doğru seçenektir.
• Do Not Redirect www. — www alt alan adına gelen istekleri yönlendirmenin dışında tutar.

Küçük bir uyarı: www yönlendirmesinin sorunsuz çalışması için www alt alan adının DNS tarafında tanımlı olması gerekir. Çoğu paylaşımlı hosting hesabında www kaydı otomatik gelir, ancak alan adınızın DNS'ini başka bir yerde yönetiyorsanız bir CNAME ya da A kaydıyla www'yi ana alana bağlamış olmanız gerekir. Bu tür kök seviyesindeki taşıma ve alan adı yönlendirmelerinin farklı yöntemlerini karşılaştırmak isterseniz alan adı yönlendirme rehberimiz konuyu registrar, DNS ve hosting katmanı açısından ele alıyor.

Wildcard (Joker) Yönlendirme Nasıl Çalışır?#

Yönlendirmeler aracındaki en çok yanlış anlaşılan özellik Wild Card Redirect (joker yönlendirme) kutusudur. İşlevi aslında son derece kullanışlıdır: bir dizinin ya da alan adının altındaki tüm alt yolları, hedefteki aynı yola bire bir taşımanızı sağlar.

Şöyle düşünün. www.eskisiteniz.com adresini www.yenisiteniz.com adresine taşıyorsunuz. Wild card işaretli değilse, ziyaretçi eskisiteniz.com/blog/nginx-kurulumu adresine girdiğinde yönlendirme onu yalnızca yeni sitenin ana sayfasına, yani yenisiteniz.com köküne atar. Ziyaretçinin aradığı asıl sayfa kaybolur. Wild card işaretliyse, aynı istek yenisiteniz.com/blog/nginx-kurulumu adresine, yani birebir karşılığına gider. Alt yol korunur.

Bu yüzden bir alan adını komple başka bir alan adına taşırken wild card neredeyse her zaman açık olmalıdır; aksi halde eski sitedeki yüzlerce derin bağlantının tamamı ana sayfaya düşer, hem kullanıcı deneyimi hem de SEO ciddi zarar görür. Buna karşılık tek bir belirli sayfayı bambaşka bir sayfaya göndermek istiyorsanız (örneğin eski-kampanya.html adresini yeni bir ürün sayfasına) wild card'ı kapalı tutun; çünkü orada alt yol taşımak istemezsiniz.

Bir noktayı özellikle vurgulayayım: wild card yönlendirme yalnızca eski ve yeni site aynı yol yapısını paylaşıyorsa temiz sonuç verir. Eğer taşıma sırasında adres yapısını da değiştirdiyseniz (örneğin /blog/ bölümü artık /makaleler/ olduysa), wild card ziyaretçileri var olmayan yollara gönderir ve bir sürü 404 üretir. Böyle durumlarda tek tek eşleme yapan kurallar gerekir ve iş .htaccess düzeyine ya da bir profesyonel site taşıma hizmetine taşınır.

Aracın Arka Planda .htaccess'e Ne Yazdığı#

Yönlendirmeler aracının "sihirli" hiçbir yanı yoktur; yaptığı tek şey, sizin seçtiğiniz ayarlara karşılık gelen Apache kurallarını sitenizin kök dizinindeki .htaccess dosyasına yazmaktır. Bunu görmek, aracın davranışını gerçekten anlamanızı sağlar ve gerektiğinde elle ince ayar yapabilmenizin kapısını açar.

Basit, wild card'sız bir 301 yönlendirmesi eklediğinizde cPanel genellikle mod_alias tabanlı şuna benzer bir satır üretir:

Redirect 301 /eski-sayfa.html https://yenisiteniz.com/yeni-sayfa/

www ile veya www olmadan yönlendirmeyi ve wild card'ı işaretlediğinizde ise araç mod_rewrite bloğuna geçer ve şuna yakın bir yapı yazar:

RewriteEngine on
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^eskisiteniz\.com$ [OR]
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^www\.eskisiteniz\.com$
RewriteRule ^(.*)$ "https://yenisiteniz.com/$1" [R=301,L]

Bu bloğu satır satır okuyalım. RewriteEngine on yeniden yazma motorunu açar. İki RewriteCond satırı, kuralın yalnızca istek eskisiteniz.com ya da ([OR] bayrağı sayesinde) www.eskisiteniz.com üzerinden geldiğinde çalışmasını sağlar. RewriteRule ^(.*)$ deseni adresin tamamını yakalar, $1 ile onu geri kullanır ve [R=301,L] bayrakları kalıcı yönlendirme yapıp (R=301) kuralı sonlandırır (L). İşte wild card'ın alt yolu koruması bu $1 geri-referansı sayesinde gerçekleşir; kaynak adresteki yol olduğu gibi hedefe eklenir.

Bir yönlendirmeyi araçtan sildiğinizde cPanel bu satırları .htaccess dosyasından geri çeker. Ancak dikkat: dosyaya elle başka kurallar eklediyseniz, aracın otomatik düzenlemeleri bazen bu kuralların sırasını etkileyebilir. Bu yüzden hem araçla hem elle çalışıyorsanız, düzenlemeden önce mutlaka .htaccess dosyasının bir yedeğini alın. Yedekleri düzenli ve otomatik almak için yedekleme çözümlerimize göz atabilirsiniz. Kendi sunucunuzu yönettiğiniz bir VDS ya da sanal sunucuda ise bu tür kuralları .htaccess yerine doğrudan sunucu yapılandırmasına yazmak daha performanslıdır; karşılaştırma için aynı yönlendirmenin Nginx'teki karşılığı şöyle görünür:

server {
    server_name eskisiteniz.com www.eskisiteniz.com;
    return 301 https://yenisiteniz.com$request_uri;
}

SEO Açısından Neden 301 Seçmelisiniz?#

Yönlendirme kurarken verdiğiniz en kritik SEO kararı, tür seçimidir. Bir adresi kalıcı olarak taşıyorsanız ve amacınız o adresin yıllar içinde biriktirdiği arama sıralamasını, geri bağlantı değerini ve otoriteyi kaybetmeden yeni adrese devretmekse, tek doğru seçim 301'dir.

Bunun nedeni, arama motorlarının bu iki durum kodunu tamamen farklı yorumlamasıdır. 301 gördüğünde arama motoru şunu anlar: "Bu içerik kalıcı olarak yeni adrese geçti; eski adres için biriktirdiğim tüm değeri yeni adrese taşımalıyım." Zamanla eski URL indeksten düşer, yeni URL onun yerini alır ve sıralama değeri büyük ölçüde korunur. 302 gördüğünde ise arama motoru "bu geçici, eski adresi indekste tutayım" diye düşünür; sonuçta yeni adres hak ettiği değeri hiçbir zaman devralamaz.

Kalıcı taşımalarda 301'in yanında dikkat etmeniz gereken birkaç ek nokta var:

• Yönlendirme zinciri kurmayın. A → B → C şeklinde art arda yönlendirmeler, her adımda bir miktar değer kaybına ve gecikmeye yol açar. Mümkünse doğrudan A → C kurun.
• Hedef adres gerçekten var olmalı. Bir sayfayı, içeriği alakasız ya da boş bir sayfaya değil, konu olarak en yakın karşılığına yönlendirin; alakasız yönlendirmeleri arama motoru "yumuşak 404" gibi değerlendirebilir.
• Yönlendirmeden sonra dâhili bağlantıları güncelleyin. Site içindeki menü ve içerik bağlantılarını yeni adrese çevirmek, arama motorunun geçişi daha hızlı sindirmesini sağlar.
• HTTPS'i de 301 ile zorlayın. http sürümünü https'e kalıcı yönlendirmek hem güvenlik hem SEO açısından standarttır; geçerli bir sertifika için SSL çözümlerimize bakabilirsiniz.

Büyük bir taşımanın ardından sıralamalarınızın nasıl etkilendiğini ölçmek ve toparlanmayı izlemek isterseniz SEO hizmetlerimiz süreci sağlıklı yürütmenize yardımcı olur.

Sık Yapılan Hatalar ve Pratik İpuçları#

Yönlendirmeler aracı basit görünür, ama pratikte en çok zaman kaybettiren birkaç tuzağı vardır. Bunları önceden bilmek, sizi saatlerce süren hata avından kurtarır.

En sık rastlanan sorun yönlendirme döngüsüdür. Kaynak ve hedef adresi yanlışlıkla aynı ya da birbirini işaret edecek şekilde girerseniz, tarayıcı sonsuz bir döngüye girer ve "ERR_TOO_MANY_REDIRECTS" hatası verir. Bir başka klasik hata, hedef adresi https:// olmadan, eksik yazmaktır; hedefi her zaman tam ve protokolüyle birlikte girin.

İkinci sık sorun tarayıcı önbelleğidir. 301 yönlendirmeleri tarayıcıda güçlü biçimde saklandığı için, bir yönlendirmeyi kurup test ettiğinizde eski davranışı görmeye devam edebilirsiniz. Test ederken mutlaka gizli/özel sekme kullanın ya da curl -I ile başlıkları doğrudan sunucudan okuyun. Bir kez yanlış bir 301 kurup tarayıcınıza önbelletirseniz, düzelttikten sonra bile eski hedefe gitmeye devam edebilir.

Üçüncü konu ise wild card'ı yanlış senaryoda kullanmaktır. Tek bir sayfayı taşırken wild card açık bırakırsanız, o alan adının altındaki her istek hedefe eklenir ve beklenmedik yollar oluşur. Kural şudur: tüm bir alan adını/dizini birebir taşırken wild card açık, tek bir belirli sayfayı bambaşka bir yere gönderirken kapalı olsun.

Son olarak, bir düzenlemeden sonra site 500 hatası verirse panik yapmayın; bu neredeyse her zaman .htaccess içindeki bir çakışmadan kaynaklanır. Dosyanın yedeğini geri koymak ya da en son eklenen yönlendirmeyi araçtan silmek sizi hızla ayağa kaldırır. Bir sitenin tümünü başka bir alan adına taşıyorsanız ve yüzlerce derin bağlantıyı kayıpsız aktarmak istiyorsanız, hosting paketlerimizin taşıma desteğinden yararlanmanız çok daha güvenlidir. WordPress kullanıyorsanız WordPress hosting altyapımız bu tür kalıcı bağlantı ve yönlendirme senaryolarıyla tam uyumludur.

Sıkça Sorulan Sorular#

cPanel Yönlendirmeler aracıyla htaccess bilmeden yönlendirme yapabilir miyim?#

Evet, aracın var oluş amacı tam olarak budur. Tür, kaynak ve hedef alanlarını doldurup Add düğmesine basmanız yeterlidir; cPanel gerekli Apache kurallarını sizin yerinize hatasız biçimde .htaccess dosyasına yazar. Apache söz dizimi ya da düzenli ifade bilmeniz gerekmez, ancak arka planda ne olduğunu merak ederseniz oluşan satırları Dosya Yöneticisi'nden görebilir ve dilerseniz elle ince ayar yapabilirsiniz.

301 yönlendirme kurdum ama tarayıcıda hâlâ eski sayfa açılıyor, neden?#

Bunun en yaygın nedeni tarayıcı önbelleğidir. Tarayıcılar 301 yönlendirmelerini uzun süre sakladığı için, kural doğru kurulmuş olsa bile eski davranışı görmeye devam edebilirsiniz. Gizli/özel bir sekmede deneyin ya da komut satırından curl -I https://siteniz.com/sayfa çalıştırıp dönen durum kodunu ve Location başlığını doğrudan sunucudan doğrulayın. Sunucu doğru yanıt veriyorsa sorun yalnızca yerel önbelleğinizdedir.

Wild card yönlendirmeyi ne zaman işaretlemeliyim?#

Bir alan adının ya da dizinin altındaki tüm alt yolları hedefteki aynı yola birebir taşımak istediğinizde wild card'ı işaretleyin. Örneğin bütün bir siteyi yeni bir alan adına taşıyorsanız, wild card sayesinde eskisite.com/blog/yazi adresi yenisite.com/blog/yazi adresine gider ve derin bağlantılar korunur. Buna karşılık yalnızca tek bir belirli sayfayı bambaşka bir sayfaya göndermek istiyorsanız wild card'ı kapalı tutun, aksi halde istenmeyen alt yollar oluşur.

www ve www'suz sürüm için hangi seçeneği kullanmalıyım?#

Çoğu site için en doğru tercih Redirect with or without www. seçeneğidir, çünkü ziyaretçi adresi hangi biçimde yazarsa yazsın yönlendirme çalışır ve tek bir tercih edilen sürümde toplanırsınız. Önce hangi sürümü canonical yapacağınıza karar verin; hedefi buna göre https://siteniz.com ya da https://www.siteniz.com olarak girin. www yönlendirmesinin çalışması için www kaydının DNS tarafında tanımlı olması gerektiğini de unutmayın.

cPanel yönlendirmesini silersem eski adres geri çalışır mı?#

Evet, yönlendirmeyi Current Redirects listesinden sildiğinizde cPanel ilgili satırları .htaccess dosyasından geri çeker ve kaynak adres eski davranışına döner. Ancak tarayıcılar kalıcı (301) yönlendirmeleri önbelleğe aldığı için, silme işleminden sonra bile eski ziyaretçilerin tarayıcıları bir süre yeni adrese gitmeye devam edebilir. Bu yüzden bir 301'i kurmadan önce hedefinden emin olmak, sonradan geri almaya çalışmaktan çok daha sağlıklıdır.

Kapanış#

cPanel Yönlendirmeler aracı, .htaccess söz dizimiyle boğuşmadan güçlü ve doğru yönlendirmeler kurmanın en pratik yoludur. Kalıcı taşımalar için 301, geçici durumlar için 302 seçmeyi, tam bir site taşımasında wild card'ı açmayı ve www sürümünü tek bir canonical adreste toplamayı akılda tutarsanız, yönlendirme kaynaklı sorunların büyük kısmı daha ortaya çıkmadan çözülür. Her değişiklikten sonra curl -I ile başlıkları doğrulayıp gizli sekmede test etmek de sizi önbellek kaynaklı yanılgılardan korur.

Bu aracı sorunsuz kullanabileceğiniz, LiteSpeed üzerinde çalışan ve .htaccess ile tam uyumlu bir altyapı arıyorsanız hosting paketlerimizi inceleyebilir, bir siteyi başka bir alan adına kayıpsız aktarmak istediğinizde site taşıma hizmetimizden yararlanabilir, taşıma sonrası sıralamalarınızı güçlü tutmak için SEO hizmetlerimize göz atabilirsiniz. Yeni bir alan adı almayı planlıyorsanız alan adı sayfamız üzerinden başlayabilir, tüm bu kuralları elle yazmayı öğrenmek isterseniz .htaccess yönlendirme rehberimizle bir adım daha ileri gidebilirsiniz.