Hazır HTML Sitesini Hostinge Yükleme: public_html'e Adım Adım

Bir HTML şablonu indirdiniz, zip'i açtınız, bilgisayarınızda index.html dosyasına çift tıklayınca site tarayıcıda pırıl pırıl açılıyor. Şimdi aynı sitenin alan adınızda açılmasını istiyorsunuz ama iş orada tıkanıyor: dosyaları nereye atacaksınız, hangi klasör doğru klasör, yükledikten sonra neden "Index of /" yazan bir dosya listesi çıkıyor ya da neden site siteadi.com yerine siteadi.com/sablon-adi altında açılıyor? HTML sitesi hostinge yükleme işi aslında beş dakikalık bir iştir, ama o beş dakikayı beş saate çeviren üç dört klasik tuzak vardır ve hemen herkes aynı tuzaklara düşer.

Bu yazıda statik bir HTML sitesini paylaşımlı hosting hesabına yükleyip alan adında yayına almanın tamamını anlatıyorum: public_html klasörünün ne olduğu ve neden orası, dosyaları cPanel Dosya Yöneticisi ile mi FTP ile mi taşımanın daha mantıklı olduğu, zip'i sunucuda açmanın neden tek doğru yöntem olduğu, şablonların içinden çıkan fazladan üst klasörün sitenizi neden alt dizine hapsettiği, index.html isminin neden pazarlık konusu olmadığı, dizin listelemesinin nasıl kapatılacağı, dosya izinlerinin ne olması gerektiği ve yükleme bittikten sonra SSL'den görsel yollarına kadar kontrol etmeniz gereken maddeler. Anlatımın tamamı gerçek panel adımları ve gerçek komutlar üzerinden; hiçbir adımda "dosyaları sunucuya atın" gibi bir cümleyle geçiştirmiyorum.

public_html Klasörü Nedir ve Neden Oraya Yüklenir#

public_html, hosting hesabınızda web tarayıcısına açık olan tek klasördür; alan adınızı yazdığınızda sunucu tam olarak bu klasörün içine bakar. Hesabınıza FTP ya da Dosya Yöneticisi ile bağlandığınızda karşınıza şuna benzer bir liste çıkar:

/home/kullanici/
├── etc/
├── logs/
├── mail/
├── public_ftp/
├── public_html/      <-- site burada yayınlanır
├── ssl/
├── tmp/
└── .cpanel/

Buradaki en yaygın hata, dosyaları public_html'in yanına, yani /home/kullanici/ içine atmaktır. Dosyalar sunucuya çıkar, FTP programı "aktarım tamamlandı" der, ama alan adını açtığınızda ya boş sayfa ya da varsayılan hosting sayfası görürsünüz. Sebep basit: o klasör web'e açık değildir, sadece hesabın kendi iç yapısıdır. mail, logs, tmp gibi klasörler sistemindir; oralara dokunmayın.

İkinci yaygın kafa karışıklığı klasör isminin sunucudan sunucuya değişmesidir. cPanel kullanan sistemlerde klasör public_html'dir. Plesk'te genellikle httpdocs, DirectAmin'de yine public_html, ham bir Linux sunucuda Nginx/Apache yapılandırmasına göre /var/www/html ya da /var/www/siteadi.com/public olabilir. Panelsiz bir sunucuya yükleme yapıyorsanız hedef dizini web sunucusunun yapılandırma dosyasından teyit etmelisiniz; bu senaryonun tamamı sunucuya web sitesi yükleme yazısında ayrıca anlatılıyor. Paylaşımlı hosting kullanıyorsanız kısa cevap: public_html.

Bir noktayı baştan netleştirelim, çünkü ilerideki "alt klasör" sorununun kökeni burasıdır: public_html'in kendisi sitenizin kök dizinidir. public_html/index.html dosyası siteadi.com/index.html adresine, public_html/hakkimizda.html dosyası siteadi.com/hakkimizda.html adresine karşılık gelir. Yani public_html klasörünün içine bir klasör daha koyup dosyaları oraya atarsanız, site o klasörün adı kadar içeri kayar.

Şablonun Zip'ini Açtığınızda Ne Görmelisiniz#

Yükleme yapmadan önce zip'i kendi bilgisayarınızda açıp içeriğine bakın; asıl kritik karar burada verilir. İndirdiğiniz hazır şablonlar tipik olarak iki farklı yapıda gelir.

Birinci yapı — dosyalar doğrudan kökte:

sablon.zip
├── index.html
├── about.html
├── contact.html
├── css/
├── js/
└── images/

Bu ideal durumdur. Bu dosyaların tamamı doğrudan public_html içine gidecek.

İkinci yapı — her şey tek bir üst klasörün içinde:

sablon.zip
└── kingster-html-v2.4/
    ├── documentation/
    ├── licence.txt
    ├── psd/
    └── HTML/
        ├── index.html
        ├── css/
        └── images/

İşte Türkçe kaynaklarda neredeyse hiç anlatılmayan ve yeni başlayanı en çok tıkayan nokta bu. Bu zip'i olduğu gibi public_html içine açarsanız, dosya yolunuz public_html/kingster-html-v2.4/HTML/index.html olur. Alan adınızı yazdığınızda tarayıcı public_html içine bakar, orada index.html bulamaz ve ya bir dosya/klasör listesi ya da 403 hatası gösterir. Site ancak siteadi.com/kingster-html-v2.4/HTML/ adresini elle yazarsanız açılır — ki bu yayına almak sayılmaz.

Kural şudur: index.html dosyasının bulunduğu klasörün içindekiler public_html'in doğrudan içine gitmelidir; o klasörün kendisi değil. documentation, psd, licence.txt gibi klasörler siteye ait değildir, sunucuya hiç çıkmasınlar; hem yer kaplarlar hem de documentation klasörü içindeki örnek dosyalar internete açık kalır.

Dosyaları Yüklemenin Üç Yolu ve Hangisini Seçmeli#

Üç yöntem var ve aralarındaki fark, on dosyalık bir sitede önemsiz, iki bin dosyalık bir şablonda belirleyicidir.

Yeni başlıyorsanız net tavsiyem birinci yöntemdir. Sebebi teknik: FTP her dosya için ayrı bir aktarım oturumu açar. 1.800 küçük dosyadan oluşan bir şablonu FTP ile yüklemek, toplam boyutu 12 MB olsa bile yarım saat sürebilir ve arada bağlantı koparsa hangi dosyanın eksik kaldığını bilemezsiniz. Aynı şablonun 12 MB'lık zip'i tek dosya olarak 20 saniyede çıkar, sunucuda açılması 2 saniye sürer. FTP'yi asıl işi için, yani sonradan tek bir CSS dosyasını güncellemek için saklayın; FTP istemcisi kurulumu ve pasif mod ayarları gibi ayrıntılar ftp ile dosya yükleme yazısında.

Adım Adım: cPanel Üzerinden HTML Sitesi Yükleme#

Aşağıdaki adımlar cPanel içindir; Plesk'te menü isimleri farklı olsa da mantık aynıdır.

1. Şablonu doğru kökten yeniden paketleyin. Bilgisayarınızda zip'i açın, index.html dosyasının bulunduğu klasöre girin. O klasörün içindeki her şeyi (gizli .htaccess dahil) seçip yeni bir zip yapın. Windows'ta klasöre sağ tık → "Sıkıştırılmış klasöre gönder" demeyin; bu, klasörün kendisini paketler ve baştaki soruna geri dönersiniz. İçeri girin, Ctrl+A ile içeriği seçin, sonra sıkıştırın.
2. cPanel'e girin ve Dosya Yöneticisi'ni açın. Dosyalar bölümü → Dosya Yöneticisi.
3. Sağ üstteki Ayarlar'dan gizli dosyaları görünür yapın. "Show Hidden Files (dotfiles)" kutusunu işaretleyin. Bunu yapmazsanız .htaccess dosyasını hiç göremezsiniz ve ileride yönlendirme yazarken var olan dosyayı ezersiniz.
4. Sol ağaçtan public_html klasörüne girin. Adres çubuğunda /home/kullanici/public_html yazdığını doğrulayın.
5. Klasörü temizleyin. Yeni hesaplarda burada default.html, index.html gibi bir hosting karşılama sayfası ve cgi-bin klasörü bulunur. Karşılama sayfasını silin — silmezseniz kendi index.html dosyanızla çakışır ya da eskisi yayında kalır. cgi-bin dursun.
6. Yükle (Upload) butonuna basıp zip dosyanızı seçin. Yükleme çubuğu yüzde 100'e ulaştıktan sonra "Go Back" bağlantısıyla dizine dönün.
7. Zip'e sağ tıklayıp Extract (Ayıkla) deyin. Açılan pencerede hedef yolun /public_html olduğunu doğrulayıp onaylayın.
8. Sonucu kontrol edin. public_html içinde doğrudan index.html, css/, js/, images/ görüyorsanız doğru yaptınız. Tek bir klasör görüyorsanız, o klasörün içine girip tüm dosyaları seçin, "Move" ile bir üst dizine (/public_html) taşıyın, sonra boşalan klasörü silin.
9. Zip dosyasını sunucudan silin. İşi bitmiştir, üstelik siteadi.com/sablon.zip adresinden herkes tarafından indirilebilir durumdadır.
10. Alan adınızı tarayıcıda açın. Ctrl+F5 ile önbelleksiz yenileyin.

SSH erişiminiz varsa aynı işin tamamı üç komuttur:

cd ~/public_html
unzip -o sablon.zip
rm sablon.zip

Zip içindeki dosyalar bir üst klasörle geldiyse, açtıktan sonra içeriği yukarı taşımak için:

cd ~/public_html
mv kingster-html-v2.4/HTML/* ./
mv kingster-html-v2.4/HTML/.htaccess ./ 2>/dev/null
rm -rf kingster-html-v2.4

İkinci satır ayrı yazılmıştır çünkü * joker karakteri nokta ile başlayan gizli dosyaları kapsamaz; .htaccess geride kalır ve sonra "yönlendirmelerim neden çalışmıyor" diye saatlerce aranırsınız.

index.html Kuralı: Ana Sayfa Neden Açılmıyor#

Bir dizinin varsayılan sayfası index.html'dir; adres satırında dosya adı yazmadığınızda sunucu o dizinde sırayla index.html, index.htm, index.php gibi dosyaları arar ve bulduğu ilkini gösterir. Yıllardır gördüğüm en sinir bozucu vakalardan biri, şablonun ana sayfasının home.html, main.html ya da index-2.html olarak gelmesidir. Site tam olarak yerindedir, dosyalar eksiksizdir, ama siteadi.com boş bir dizin listesi verir çünkü aranan isimde dosya yoktur.

Çözüm iki tanedir. Ya ana sayfa dosyanızı index.html olarak yeniden adlandırırsınız — tercih edilen yol budur — ya da public_html içine bir .htaccess dosyası koyup varsayılan sayfayı sunucuya bildirirsiniz:

DirectoryIndex home.html index.html index.htm

Bu satır "önce home.html ara, yoksa index.html ara" der. Yine de dosyayı yeniden adlandırmanızı öneririm: şablonun içindeki menü bağlantıları büyük ihtimalle index.html'e işaret ediyordur, dolayısıyla "Ana Sayfa" linkine tıklayan ziyaretçi 404 alır. cPanel'de bu ayarın Index Manager adında bir panel karşılığı da vardır ve aynı işi arayüzden yapar.

Bir de büyük/küçük harf tuzağı var. Windows'ta Index.html ile index.html aynı dosyadır; Linux sunucuda değildir. Bilgisayarınızda sorunsuz açılan site, sunucuda Index.html yüklediğiniz için ana sayfa vermez. Aynı sebeple images/Logo.PNG dosyasına images/logo.png diye link veren şablon, yerelde resmi gösterir sunucuda göstermez. Görselleriniz kayıpsa ilk bakacağınız yer budur.

"Index of /" Yazan Dosya Listesi: Dizin Listeleme#

Alan adınızı açtığınızda site yerine tırnak içinde klasör isimleri sıralayan çıplak bir liste görüyorsanız, buna dizin listeleme (directory listing) denir ve iki şeyin işaretidir: o dizinde varsayılan bir index dosyası yoktur ve sunucuda listeleme açıktır. Önce index dosyası sorununu çözün. Ama bunu çözseniz bile css/, js/, images/ gibi alt klasörlerin içeriği hâlâ herkese açık listelenir; ziyaretçi siteadi.com/images/ yazdığında bütün görsellerinizi tek ekranda görür.

Listelemeyi tüm site için kapatmak için public_html/.htaccess dosyasına şunu ekleyin:

Options -Indexes

Nginx tabanlı bir sunucudaysanız .htaccess çalışmaz; sunucu bloğunda autoindex off; yeterlidir (varsayılan olarak zaten kapalıdır).

Aynı .htaccess dosyası daha sonra HTTPS zorlama, www yönlendirmesi ve özel 404 sayfası gibi işleri de üstlenecek. Dosyayı sıfırdan oluşturmanız gerekiyorsa Dosya Yöneticisi'nde "+ File" deyip adını tam olarak .htaccess (başında nokta, uzantı yok) yazın; adım adım anlatımı htaccess dosyası oluşturma yazısında bulabilirsiniz.

Dosya ve Klasör İzinleri#

Statik bir sitede izin ayarı basittir ve iki sayıdan ibarettir: klasörler 755, dosyalar 644. Bu şu demektir: klasörlere sunucu girebilir ve içeriğini okuyabilir, dosyaları okuyabilir, ama web üzerinden kimse yazamaz.

Yükleme sonrası 403 Forbidden alıyorsanız ve dosyalarınız yerindeyse, sebep neredeyse her zaman izinlerdir; özellikle zip'i Windows'ta paketleyip sunucuda açtığınızda tuhaf izinler oluşabilir. cPanel Dosya Yöneticisi'nde dosyaları seçip "Permissions" ile toplu düzeltebilirsiniz. SSH'ınız varsa iki komutla biter:

cd ~/public_html
find . -type d -exec chmod 755 {} \;
find . -type f -exec chmod 644 {} \;

777 izni vermeyin. Statik bir HTML sitesinde 777'ye ihtiyaç duyulacak tek bir senaryo yoktur; bu izin klasöre herkesin dosya yazabilmesi anlamına gelir ve paylaşımlı ortamda doğrudan güvenlik açığıdır. İzin mantığının tamamı linux dosya izinleri yazısında ayrıntılı anlatılıyor.

Alan Adını Siteye Bağlama ve Yayın Kontrolü#

Dosyalar public_html içinde ama alan adınız hâlâ eski sunucuyu ya da "site yapım aşamasında" sayfasını gösteriyorsa, dosyalarla ilgili bir sorun kalmamıştır; sorun alan adının yönlendirmesindedir. İki ihtimal vardır:

Alan adı başka bir firmadan alındıysa, o firmanın panelinden nameserver kayıtlarını hosting sağlayıcınızın verdiği değerlerle değiştirmeniz gerekir. Bu değişikliğin yayılması genelde birkaç saat, en kötü 24-48 saat sürer ve o süre boyunca sitenizi kimi bağlantıdan eski, kimi bağlantıdan yeni sunucuda görebilirsiniz; bu normaldir.

Alan adı ve hosting aynı sağlayıcıdaysa genelde otomatik bağlanır; bağlanmadıysa cPanel → Domains ekranından alan adının belge kökünün /home/kullanici/public_html olduğunu doğrulayın.

Yayına aldıktan sonra tek tek geçmeniz gereken kontrol listesi:

1. siteadi.com ana sayfayı açıyor mu — adres satırında /klasor/ görünmüyor değil mi?
2. Menüdeki tüm bağlantılara tıklayın; 404 veren var mı? Şablonlarda sıkça # ile bırakılmış ölü linkler olur.
3. Görseller yükleniyor mu? Eksik görsel varsa büyük/küçük harf farkına bakın.
4. Adres satırında kilit simgesi var mı? Yoksa SSL kurulmamış demektir; panelden ücretsiz sertifikayı etkinleştirin.
5. HTTPS açıldıktan sonra "karışık içerik" uyarısı geliyor mu? Şablon içinde http:// ile başlayan sabit görsel veya font bağlantıları varsa tarayıcı bunları engeller; bu bağlantıları https:// yapmanız ya da protokolü hiç yazmamanız gerekir.
6. Siteyi telefondan açın; şablonun mobil görünümü genelde çalışır ama menü ikonu bozuksa eksik yüklenmiş bir JS dosyası vardır.
7. siteadi.com/images/ yazın; dosya listesi çıkıyorsa Options -Indexes satırını eklemeyi unutmuşsunuzdur.

İletişim Formu Neden Çalışmaz#

Hazır şablonların hemen hepsinde bir iletişim formu bulunur ve o form yüklendiği anda çalışmaz. Sebebi şudur: HTML tek başına e-posta gönderemez. Formun action özelliği genelde contact.php, sendmail.php ya da php/mail.php gibi bir dosyayı gösterir; o dosya sunucuda PHP ile çalışır. Şablonla gelen bu PHP dosyasında da neredeyse her zaman değiştirmeniz gereken bir alıcı adresi satırı vardır:

$alici = "[email protected]";

Bunu kendi adresinizle değiştirmeden form ya hiçbir yere gitmez ya da şablon yazarının adresine gider. Ayrıca paylaşımlı hostinglerde PHP'nin ham mail() fonksiyonu ile gönderilen iletiler sıkça spam klasörüne düşer ya da hiç teslim edilmez; kalıcı çözüm formu SMTP kimlik doğrulamalı gönderime çevirmek, yani kendi e-posta hesabınızın sunucu bilgilerini form betiğine tanıtmaktır. Formu hiç uğraşmadan devre dışı bırakıp yerine e-posta adresinizi yazmak da geçerli bir başlangıç çözümüdür.

Sıkça Sorulan Sorular#

HTML sitesi için veritabanı gerekir mi#

Hayır, gerekmez. Statik bir HTML sitesi yalnızca dosyalardan oluşur; sunucu bu dosyaları olduğu gibi tarayıcıya gönderir, arada bir sorgu çalışmaz. Veritabanı ancak WordPress gibi içerik yönetim sistemlerinde, kullanıcı kaydı, ürün listesi veya yorum gibi değişken veri sakladığınızda gerekir. Bu yüzden statik siteler hem çok hızlı açılır hem de en küçük hosting paketinde rahatça çalışır. İleride siteyi dinamikleştirmeye karar verirseniz veritabanını o zaman oluşturursunuz.

Zip dosyasını bilgisayarımda açıp klasörü FTP ile yüklesem olmaz mı#

Olur ama pratikte çok yavaştır ve hata riski yüksektir. FTP her dosya için ayrı bağlantı kurduğundan, birkaç bin küçük dosyadan oluşan bir şablon dakikalarca hatta yarım saat sürebilir; aktarım ortasında bağlantı koparsa hangi dosyaların eksik kaldığını takip etmek zordur ve site yarım açılır. Zip'i tek dosya olarak yükleyip sunucuda açmak hem çok daha hızlıdır hem de "ya eksik yüklendiyse" şüphesini ortadan kaldırır. FTP'yi ilk yükleme için değil, sonradan tek dosya güncellemek için kullanın.

Sitem neden siteadi.com/sablon şeklinde açılıyor#

Şablonun tüm dosyaları public_html içinde fazladan bir klasörün içinde kaldığı için. Zip açıldığında public_html/sablon-adi/index.html yapısı oluşmuştur; sunucu public_html kökünde index.html bulamadığı için ana adres çalışmaz, site ancak alt klasör adıyla açılır. Çözüm, o klasörün içindeki tüm dosyaları bir üst dizine yani doğrudan public_html içine taşımak ve boşalan klasörü silmektir. Taşırken nokta ile başlayan gizli dosyaları da almayı unutmayın.

index.html yerine home.html kullanabilir miyim#

Kullanabilirsiniz ama sunucuya bunu ayrıca söylemeniz gerekir. Varsayılan olarak sunucu bir dizin istendiğinde index.html arar; adı farklıysa dizin listesi ya da 403 hatası döner. public_html/.htaccess dosyasına DirectoryIndex home.html index.html satırını ekleyerek sunucunun önce home.html aramasını sağlayabilirsiniz. Yine de en temiz yol dosyayı index.html olarak yeniden adlandırmaktır, çünkü şablonun kendi menü bağlantıları büyük olasılıkla index.html adresini gösterir.

Yüklediğim değişiklikler sitede neden görünmüyor#

Çoğunlukla tarayıcı önbelleği yüzünden; özellikle CSS ve JS dosyaları güncellendiğinde tarayıcı eski kopyayı gösterir. Önce Ctrl+F5 ile sert yenileme yapın, sonra siteyi gizli sekmede açarak teyit edin. Hâlâ eskisini görüyorsanız dosyayı doğru klasöre yüklediğinizden emin olun; aynı isimde ikinci bir kopya farklı bir dizinde duruyor olabilir. Sunucu tarafında bir önbellek katmanı veya CDN varsa oradan da temizlemeniz gerekir.

HTML siteme SSL sertifikası gerekli mi#

Evet, gereklidir. Sitede form olmasa bile modern tarayıcılar HTTPS olmayan adresler için adres çubuğunda "Güvenli değil" uyarısı gösterir ve bu uyarı ziyaretçide doğrudan güven kaybı yaratır. Arama motorları da HTTPS'i sıralama sinyali olarak kullanır. Paylaşımlı hosting paketlerinin neredeyse tamamında ücretsiz otomatik sertifika bulunur; panelden birkaç tıkla etkinleştirilir ve süresi dolmadan kendini yeniler. Sertifikayı kurduktan sonra tüm trafiği HTTPS'e yönlendirmeyi de unutmayın.

Şablonun içindeki documentation ve psd klasörlerini yüklemeli miyim#

Hayır, bunları sunucuya hiç çıkarmayın. documentation klasörü şablonun kullanım kılavuzudur, psd klasörü tasarım kaynak dosyalarıdır; ikisi de sitenizin çalışması için gereksizdir. Sunucuda durduklarında hem disk alanı harcarlar hem de adresleri tahmin edilebilir olduğu için dışarıdan indirilebilirler. Sadece index.html dosyasının bulunduğu klasörün içeriğini yükleyin, kalanını yerelde arşivde saklayın.

Yerelde çalışan sitem sunucuda neden bozuk görünüyor#

En sık sebep büyük/küçük harf duyarlılığıdır. Windows'ta Style.CSS ile style.css aynı dosyadır, Linux sunucuda ise iki farklı dosyadır; dolayısıyla yerelde yüklenen stil dosyası sunucuda bulunamaz ve sayfa çıplak HTML olarak görünür. İkinci sık sebep, dosya yollarının yerel bilgisayar yolunu göstermesidir (C:/Users/... gibi). Tarayıcıda F12 ile geliştirici konsolunu açıp kırmızı 404 satırlarına bakın; hangi dosyanın hangi adreste aranıp bulunamadığını doğrudan orada görürsünüz.

Kapanış#

HTML sitesi yüklemek teknik olarak kolay bir iştir; zorlaştıran şey, ne yapılacağının değil neyin yanlış gittiğinin görünmemesidir. Özetle: dosyalar public_html içine ve doğrudan içine gidecek, ana sayfa index.html adını taşıyacak, zip sunucuda açılacak, klasörler 755 dosyalar 644 izinli olacak, dizin listeleme kapatılacak ve SSL kurulup HTTPS zorlanacak. Bu altı maddeyi sırasıyla uyguladığınızda karşılaşabileceğiniz sorunların neredeyse tamamı elenir. Geriye kalan tek şey, tarayıcıyı önbelleksiz yenileyip menüdeki her bağlantıya tek tek tıklamaktır — bu son adımı atlamayın, çünkü şablonlarda ölü bağlantı bulmak kural sayılır.

Statik siteniz için kaynak ihtiyacı düşüktür; bir HTML sayfası veritabanı sorgusu çalıştırmaz, bu yüzden giriş seviyesi bir web hosting paketi rahatlıkla yeter, alan adınızı da aynı yerden yönetmek isterseniz alan adı kaydı tarafına bakabilirsiniz. Sertifikayı elle uğraşmadan kurup yenilenmesini otomatiğe bağlamak isterseniz SSL sertifikası sayfası, siteyi başka bir sağlayıcıdan taşıyorsanız ve dosya/DNS ayarlarını kendiniz yapmak istemiyorsanız site taşıma hizmeti bu işleri üstlenir. Şablonu yayına aldıktan sonraki adım genelde SEO tarafıdır; ona geçmeden önce sitenin hızlı ve hatasız açıldığından emin olun.