Plesk'te Yedek Alma ve Geri Yükleme Nasıl Yapılır? Tam Rehber

Plesk yedek alma konusunda arama yapan çoğu kişi aynı yoldan geçmiştir: Türkçe bir "hosting yedeği nasıl alınır" rehberi açar, ekran görüntülerinde "Yedekleme Sihirbazı" ve "JetBackup" gibi başlıklar görür, kendi panelinde bunların hiçbirinin olmadığını fark eder. Sebep basit — o rehberler cPanel için yazılmıştır. Plesk'te yedek alma tamamen başka bir yerden, Backup Manager üzerinden yapılır; menü yapısı, dosya formatı, geri yükleme mantığı ve hatta yedeğin neyi kapsadığı farklıdır.

Bu yazıda Plesk'in yedekleme sistemini baştan sona ele alıyoruz: sunucu düzeyi ile abonelik düzeyi yedeğin farkı, tam ve artımlı yedek seçimi, uzak FTP deposu tanımlama, zamanlanmış yedeklerin kurulması, yedeğin şifrelenmesi ve en kritik bölüm olan geri yüklemede tam olarak neyin üzerine yazıldığı. Ayrıca komut satırından pleskbackup ve pleskrestore kullanımını da anlatıyoruz, çünkü panel arayüzünün zaman aşımına uğradığı büyük sitelerde tek çalışan yol budur.

Plesk Yedekleme Sistemi Nasıl Çalışır#

Plesk yedekleri, içeriği tanımlayan XML tanımlayıcı dosyalarla birlikte gelen arşiv paketleridir; bu yapı sayesinde yedeğin içinden tek bir alan adını, tek bir posta kutusunu veya tek bir veritabanını ayrı ayrı geri yükleyebilirsiniz. cPanel yedeğinin aksine, Plesk yedeği "hepsi ya da hiçbiri" değildir.

Yerel yedekler varsayılan olarak sunucuda /var/lib/psa/dumps dizininde tutulur. Bu dizin sunucunun kök disk bölümündedir ve Plesk'in yedekleme sisteminde en sık yaşanan sorun buradan çıkar: yedekler birikip kök bölümü doldurur, ardından hem yedekleme hem de siteler durur. Diski kontrol etmek için:

du -sh /var/lib/psa/dumps
df -h /

Yedeklerin hangi düzeyde alındığı da işin temelini oluşturur. Plesk'te iki ayrı yedekleme kapsamı vardır ve karıştırıldıklarında insanlar "yedeğim var" sanıp aslında olmayan bir şeye güvenir.

Sunucu yöneticisiyseniz ve amacınız felaket kurtarma ise sunucu düzeyi yedek almalısınız. Tek bir siteyi korumak istiyorsanız abonelik düzeyi yedek yeterlidir ve çok daha hızlı çalışır.

Plesk'te Elle Yedek Alma Adımları#

Sunucu düzeyinde yedek almak için sırasıyla:

1. Plesk paneline yönetici olarak girin.
2. Sol menüden Tools & Settings → Backup Manager açın.
3. Üstteki Back Up düğmesine basın.
4. Backup content alanında kapsamı seçin:
   • Configuration — yalnızca ayarlar (alan adları, posta kutusu tanımları, DNS bölgeleri). Küçük ve hızlıdır ama içeriği yoktur.
   • Configuration and content — ayarlar + site dosyaları + veritabanları + posta içeriği. Gerçek yedek budur.
5. Type alanında Full veya Incremental seçin.
6. Store in alanında hedefi belirleyin: sunucu deposu veya tanımlı uzak depo.
7. İsteğe bağlı olarak yedeğe bir açıklama girin.
8. OK ile başlatın.

Abonelik düzeyinde ise Websites & Domains → ilgili alan adı → Backup & Restore yolunu izlersiniz; ekran neredeyse aynıdır ama kapsam yalnızca o aboneliktir.

Yedekleme sırasında karşınıza çıkan "Suspend domain until backup task is completed" seçeneğine dikkat edin. İşaretlerseniz yedek boyunca site ziyaretçilere kapanır; karşılığında tamamen tutarlı bir kopya elde edersiniz. E-ticaret sitelerinde yedek sırasında sipariş alınırsa, dosya ve veritabanı farklı anlara ait olabilir. Yoğun bir mağazada bu seçeneği gece saatlerinde işaretlemek mantıklıdır; kurumsal tanıtım sitesinde gereksizdir.

Tam Yedek mi Artımlı Yedek mi#

Tam yedek her seferinde her şeyi baştan alır; artımlı yedek yalnızca son tam yedekten bu yana değişen dosyaları kaydeder. Artımlı yedekler diskte çok daha az yer kaplar ve çok daha hızlı biter, ancak geri yükleme için ilgili tam yedeğe ve aradaki tüm artımlı halkalara ihtiyaç duyarlar.

Zincirin bir halkası bozulursa ondan sonraki tüm artımlı yedekler kullanılamaz hâle gelir. Bu nedenle pratik kural şudur: haftada bir tam yedek, ara günlerde artımlı yedek. Artımlı zincirin uzunluğunu yediden fazla tutmayın.

Uzak FTP Yedek Deposu Tanımlama#

Yedeğin sunucunun kendi diskinde durması, sunucu çöktüğünde yedeğin de gitmesi demektir. Plesk bunun için yerleşik bir uzak depo desteği sunar.

1. Tools & Settings → Backup Manager → Remote Storage Settings.
2. FTP(S) sekmesini açın.
3. Alanları doldurun:
   • FTP server hostname or IP address — hedef sunucunun adresi
   • Directory for backup files — örneğin /yedek/plesk
   • FTP username / FTP password
   • Use passive mode — genellikle işaretli kalmalı
   • Use FTPS — hedef destekliyorsa mutlaka işaretleyin
4. Apply ve ardından OK.

Plesk, ayarları kaydederken bağlantıyı test eder. Hata alırsanız neredeyse her zaman şu üçünden biridir: pasif mod kapalı ve güvenlik duvarı veri kanalını engelliyor, hedef dizin yok ya da yazma izni yok, ya da FTP kullanıcısı verilen dizinin dışına çıkamıyor. Pasif ve aktif mod ayrımını anlamak sorunu hızlı çözmenizi sağlar; FTP passive ve active mod yazısı bu konuyu ayrıntılandırıyor. Dosya aktarımının genel mantığı için FTP ve SFTP ile dosya yükleme yazısına da göz atın.

Uzak depo tanımlıysa yedek alırken Store in alanında bu depoyu seçebilirsiniz. Yedek doğrudan uzak sunucuya yazılır, yerel diskte kalıcı bir kopya bırakmaz.

⚠️ Düz FTP kullanıyorsanız kullanıcı adı, parola ve yedeğin tamamı ağ üzerinde şifresiz gider. Aynı ağda dinleme yapan biri yedeğinizi ve veritabanınızı okuyabilir. FTPS destekleyen bir hedef kullanın.

Zamanlanmış Yedeklemeyi Kurma#

Elle alınan yedek, alınmayı hatırladığınız sürece yedektir. Otomatik zamanlama için:

1. Backup Manager → Scheduled Backup Settings.
2. Activate this backup task kutusunu işaretleyin.
3. Run this backup task altında sıklığı seçin: Daily, Weekly veya Monthly, ardından saati belirleyin.
4. Backup settings bölümünde tipi (tam/artımlı) ve kapsamı seçin.
5. Store the backup in ile hedefi belirleyin — burada uzak depoyu seçin.
6. Maximum number of full backup files to store alanına saklamak istediğiniz kopya sayısını yazın.
7. E-mail notification on backup errors alanına adresinizi girin ve seçeneği açın.
8. OK ile kaydedin.

Altıncı adımdaki rotasyon ayarı, diski tıka basa doldurmamanın tek yoludur; boş bırakılırsa yedekler sonsuza kadar birikir. Yedini ise atlamayın: bildirim adresi girilmediğinde başarısız yedekler hiçbir yerde görünmez, aylar sonra ihtiyaç anında fark edilir.

Saat seçimi için sitenizin en sakin dilimini seçin. Yedekleme diski ve CPU'yu meşgul eder; gündüz çalıştırılan bir yedek ziyaretçiye yavaşlama olarak yansır. Yedek sıklığına nasıl karar vereceğiniz konusunda ne sıklıkta yedek alınmalı yazısı karar tablosu sunuyor.

Yedeği Şifreleme ve Parola Tuzağı#

Plesk, yedek dosyalarını bir parolayla şifreleyebilir. Backup Manager → Backup Settings ekranında bir yedekleme parolası tanımlarsınız ve o tarihten sonraki yedekler bu parolayla korunur.

Bu özelliğin çok bilinmeyen ve çok can yakan bir yan etkisi vardır: parolayı değiştirirseniz, eski parolayla alınmış yedekleri artık geri yükleyemezsiniz. Plesk eski parolayı saklamaz. Sunucuyu yeniden kuran ve yedeği geri yüklemeye çalışan yöneticilerin karşılaştığı en kötü sürprizlerden biri budur.

Şifreleme parolasını mutlaka sunucunun dışında, bir parola yöneticisinde saklayın. Parolayı değiştirmeniz gerekiyorsa, değişiklikten hemen sonra yeni parolayla tam bir yedek alın ve eski yedeklere ancak eski parolayı sakladığınız sürece güvenin.

Komut Satırından Yedek Alma: pleskbackup#

Panel arayüzü, büyük yedeklerde tarayıcı zaman aşımına uğrayabilir veya SSH dışında erişiminiz kalmamış olabilir. Plesk'in komut satırı aracı bu durumda tek çıkıştır.

Tüm sunucunun yedeği:

plesk bin pleskbackup --server -v

Tek bir alan adının yedeği:

plesk bin pleskbackup --domains-name ornek.com \
  --output-file=/var/lib/psa/dumps/ornek-2026-08-11.tar -v

Yalnızca yapılandırma (içerik olmadan, çok hızlı):

plesk bin pleskbackup --server --configuration \
  --output-file=/var/lib/psa/dumps/yapilandirma.tar

Doğrudan uzak FTP deposuna yazmak:

plesk bin pleskbackup --server \
  --output-file=ftp://kullanici:[email protected]/yedek/sunucu.tar

Var olan yedekleri listelemek:

plesk bin pleskbackup --list

Yedekleme ve geri yükleme günlükleri /usr/local/psa/PMM/logs altındadır. Bir iş başarısız olduğunda ilk bakılacak yer burasıdır:

ls -lt /usr/local/psa/PMM/logs | head
tail -100 /usr/local/psa/PMM/logs/backup-*/migration.log

Plesk'te Geri Yükleme ve Neyin Üzerine Yazıldığı#

Geri yükleme, yedeklemenin gerçekten sınandığı andır ve Plesk'te en çok yanlış anlaşılan konu "neyin üzerine yazıldığı"dır.

Panelden geri yükleme adımları:

1. Backup Manager ekranını açın; yedek listesindeki kaydın üzerine tıklayın.
2. Karşınıza gelen ekranda kapsamı seçin:
   • All objects (entire system) — yedeğin tamamı geri yüklenir.
   • Selected objects — yalnızca seçtiğiniz alan adları, veritabanları veya posta kutuları geri yüklenir.
3. Suspend domains until restoration task is completed seçeneğini işaretleyin (yarım kalmış bir sitenin ziyaretçiye görünmesini engeller).
4. Çakışma politikasını belirleyin: hata durumunda dursun mu, yoksa çakışan nesneleri atlayıp devam mı etsin.
5. Bildirim adresini girin ve Restore ile başlatın.

Şimdi kritik nokta. Geri yükleme birleştirme (merge) mantığıyla çalışır, disk biçimlendirme mantığıyla değil:

• Yedekte bulunan bir dosya, sunucudaki aynı adlı dosyanın üzerine yazılır.
• Yedekte bulunan bir veritabanı, mevcut veritabanının üzerine yazılır — yedek anından sonra girilen tüm kayıtlar kaybolur.
• Yedek alındıktan sonra oluşturulmuş ve yedekte hiç bulunmayan dosyalar silinmez, olduğu yerde kalır.

Bu üçüncü madde en çok kafa karıştıran davranıştır. Siteniz hacklendiği için yedeğe döndüğünüzü düşünün: saldırganın bıraktığı zararlı PHP dosyaları yedekte olmadıkları için silinmezler ve geri yükleme sonrası sitede kalmaya devam ederler. Hack sonrası temizlikte doğru yol, önce site kök dizinini tamamen boşaltıp sonra geri yüklemektir. Bu konuyu hacklenmiş site kurtarma yazısı ayrıntısıyla anlatıyor.

Sadece veritabanını geri döndürmek istiyorsanız — ki çoğu senaryoda ihtiyaç budur — tüm aboneliği geri yüklemek yerine "Selected objects" ile yalnızca veritabanını seçin. Veritabanı geri dönüşünün mantığı ve olası tuzakları için veritabanı yedekten geri yükleme yazısına bakın.

Komut satırından geri yükleme:

plesk bin pleskrestore --restore /var/lib/psa/dumps/yedek.tar \
  -level server -verbose

Tek alan adı için:

plesk bin pleskrestore --restore /var/lib/psa/dumps/yedek.tar \
  -level domains -filter ornek.com -verbose

Geri yüklemeden önce çakışmaları görmek için:

plesk bin pleskrestore --check-backup /var/lib/psa/dumps/yedek.tar

Bu kontrol komutunu her zaman önce çalıştırın; hangi nesnenin üzerine yazılacağını uygulamadan önce görürsünüz.

Sık Karşılaşılan Hatalar ve Çözümleri#

Beşinci satır özellikle sunucu değiştirirken sık görülür. Plesk yedeği abonelikteki PHP sürümü bilgisini taşır ama hedef sunucuda o sürüm kurulu değilse Plesk en yakın olanı atar ve site beklenmedik biçimde bozulur. Taşıma öncesi her iki sunucuda kurulu PHP sürümlerini karşılaştırın.

Eski bir sağlayıcıdan Plesk'e geçiyorsanız, kaynak panelin yedeğini Plesk'e doğrudan yükleyemezsiniz — formatlar uyumlu değildir. O senaryoda eski hostingden site yedeği alma yazısındaki dosya + veritabanı yöntemini izlemek gerekir. Panel karşılaştırması ilginizi çekiyorsa cPanel ve Plesk karşılaştırması ile Plesk nedir yazıları temel farkları özetliyor.

Sıkça Sorulan Sorular#

Plesk yedekleri sunucuda hangi dizinde saklanır#

Plesk yerel yedekleri /var/lib/psa/dumps dizininde tutar. Bu dizin çoğu kurulumda kök disk bölümünde yer alır, dolayısıyla biriken yedekler doğrudan sunucunun sistem diskini doldurur ve dolduğunda yalnızca yedekleme değil, siteler ve veritabanı servisi de durur. Disk kullanımını du -sh /var/lib/psa/dumps komutuyla düzenli kontrol edin ve zamanlanmış yedeklerde saklanacak kopya sayısını mutlaka sınırlayın. En sağlıklısı yedekleri uzak bir depoya yazdırıp yerelde yalnızca son bir kopya bırakmaktır.

Plesk yedeğini başka bir Plesk sunucusuna geri yükleyebilir miyim#

Evet, yükleyebilirsiniz; Plesk yedekleri sunucular arası taşıma için tasarlanmıştır. Yedek dosyasını hedef sunucudaki /var/lib/psa/dumps dizinine kopyalayıp Backup Manager'da göründükten sonra geri yükleyebilir veya pleskrestore komutunu kullanabilirsiniz. Dikkat edilmesi gereken iki nokta var: hedef sunucudaki Plesk sürümü kaynaktan eski olmamalı ve kaynakta kullanılan PHP sürümleri hedefte de kurulu olmalıdır. Aksi hâlde geri yükleme tamamlanır ama siteler beklenmedik hatalar verir.

Artımlı yedek ile tam yedek arasında hangisini seçmeliyim#

İkisini birlikte kullanmalısınız: haftada bir tam, ara günlerde artımlı. Artımlı yedek yalnızca son tam yedekten bu yana değişenleri kaydettiği için hem hızlı biter hem az yer kaplar, ancak geri yükleme sırasında ilgili tam yedeğe ve aradaki bütün artımlı halkalara ihtiyaç duyar. Zincirdeki tek bir dosya bozulursa ondan sonraki bütün artımlı yedekler kullanılamaz hâle gelir. Bu riski sınırlamak için artımlı zinciri yediden uzun tutmayın ve dönemsel olarak tam yedekten gerçek bir geri yükleme denemesi yapın.

Plesk yedeğini geri yüklediğimde mevcut dosyalarım silinir mi#

Hayır, silinmez; Plesk geri yüklemesi birleştirme mantığıyla çalışır. Yedekte bulunan dosyalar sunucudakilerin üzerine yazılır, veritabanları da yedekteki hâliyle değiştirilir, ancak yedek alındıktan sonra oluşmuş ve yedekte hiç bulunmayan dosyalara dokunulmaz. Bu davranış özellikle güvenlik olaylarında yanıltıcıdır: saldırganın bıraktığı zararlı dosyalar yedekte olmadıkları için geri yükleme sonrasında da yerinde kalır. Temiz bir dönüş istiyorsanız site kök dizinini önce boşaltın, sonra geri yükleyin.

Plesk'te yalnızca veritabanını geri yükleyebilir miyim#

Evet, yükleyebilirsiniz ve çoğu durumda yapılması gereken de budur. Geri yükleme ekranında "All objects" yerine "Selected objects" seçeneğini işaretleyip listeden yalnızca ilgili veritabanını seçmeniz yeterlidir; site dosyalarına, posta kutularına ve DNS kayıtlarına dokunulmaz. Bu yöntem hatalı bir eklenti güncellemesi ya da yanlış bir toplu güncelleme sorgusundan dönerken çok daha az risk taşır. Geri yüklemeden önce mevcut veritabanının bir dökümünü almayı da ihmal etmeyin.

Yedekleme parolasını unutursam ne olur#

Yedeği geri yükleyemezsiniz ve bunun bir kurtarma yolu yoktur. Plesk şifreleme parolasını kendisi saklamaz; parola olmadan arşivin içeriği çözülemez. Parolayı değiştirmeniz durumunda eski parolayla alınmış yedekler de kullanılamaz hâle gelir, çünkü panel eski değeri hatırlamaz. Bu nedenle yedekleme parolasını sunucunun dışında bir parola yöneticisinde saklayın ve parolayı değiştirdiğiniz gün yeni parolayla yeni bir tam yedek alın.

Zamanlanmış yedekler çalışmıyor, nereden kontrol ederim#

İlk bakılacak yer /usr/local/psa/PMM/logs dizinidir; her yedekleme işi burada kendi klasöründe günlük bırakır ve başarısızlığın gerçek sebebi bu günlükte yazar. En sık görülen üç sebep şunlardır: kök bölümde yer kalmaması, uzak FTP deposuna bağlanılamaması ve yedekleme görevinin panelde etkin olmaması. Backup Manager içindeki Scheduled Backup Settings ekranında "Activate this backup task" kutusunun işaretli olduğunu ve hata bildirimi için bir e-posta adresi tanımlandığını doğrulayın; bildirim adresi girilmediğinde başarısız yedekler tamamen sessiz kalır.

Kapanış#

Plesk'in yedekleme sistemi, alıştığınız cPanel ekranlarına benzemez ama daha esnektir: yedeğin içinden tek bir alan adını, tek bir veritabanını ya da tek bir posta kutusunu ayrı ayrı geri yükleyebilirsiniz. Kurulumun sağlam olması için hatırlanacak beş şey var — yedeği uzak bir depoya yazdırmak, saklanacak kopya sayısını sınırlamak, hata bildirim adresini tanımlamak, şifreleme parolasını sunucu dışında saklamak ve geri yüklemenin birleştirme mantığıyla çalıştığını bilmek. Bu beşi yerine oturduğunda Plesk yedekleri, olması gerektiği gibi sıkıcı ve öngörülebilir hâle gelir.

Yedekleme zincirini kendiniz kurup düzenli olarak kontrol etmek istemiyorsanız bu işi devretmek de mümkün: yedekleme hizmeti yedeklerin alınmasını, sunucu dışına taşınmasını ve saklama süresinin yönetilmesini üstlenir. Panelli bir ortamda kendi kurallarınızı yönetmek istiyorsanız kök erişimli bir sanal sunucu buna zemin sağlar, güncelleme ve izleme gibi rutin bakımı da bırakmak isterseniz sunucu yönetimi hizmeti bu tarafı üstlenir. Başka bir panelden Plesk'e geçiş yapıyorsanız kesintisiz aktarım için site taşıma hizmetine göz atabilirsiniz.