WHM Özellik Listesi (Feature List) Yönetimi

Bir cPanel hesabına ilk kez giren yeni bir müşteriyi düşünün. Karşısında yüzden fazla ikon var; dosya yöneticisi, e-posta, veritabanı, DNS bölge düzenleyici, cron işleri, PHP sürüm seçici, Terminal, hatta hiç kullanmayacağı sunucu düzeyinde bazı araçlar. Bu görsel kalabalık, teknik bilgisi sınırlı bir kullanıcı için doğrudan bir kaygı kaynağıdır. Aslında müşterinin ihtiyacı olan araçlar çoğu zaman on-on beş tanesini geçmez. İşte WHM'deki Feature List (Özellik Listesi) tam olarak bu noktada devreye girer; cPanel arayüzünde hangi özelliklerin görüneceğini, hangilerinin gizleneceğini paket seviyesinde belirlemenizi sağlar.

Feature List, WHM yönetiminde çoğu zaman göz ardı edilen ama doğru kurgulandığında hem destek yükünü hem de güvenlik riskini ciddi biçimde azaltan bir araçtır. Bir paketi satın alan her müşteriye tek tek ayar yapmak yerine, bir kez özellik listesi tanımlar ve onu pakete bağlarsınız; o paketteki tüm hesaplar aynı sadeleştirilmiş arayüzü görür. Bu rehberde Feature Manager ile sıfırdan bir liste oluşturmayı, araçları açıp kapatmayı, listeyi bir pakete bağlamayı ve özellikle alt bayilere yönelik kısıtlama senaryolarını uygulamalı olarak ele alacağız.

Feature List Nedir ve Neyi Kontrol Eder#

Feature List, en yalın tanımıyla, cPanel içindeki her bir aracın (feature) açık mı kapalı mı olacağını belirleyen bir anahtar setidir. cPanel'de yüzlerce özellik vardır ve bunların her biri bir "bayrak" gibi düşünülebilir; Feature List içinde o bayrağı işaretlerseniz araç görünür, kaldırırsanız kullanıcının menüsünden tamamen kaybolur. Özelliğin ne yaptığını ve cPanel'in genel yapısını daha iyi kavramak için cPanel nedir yazımızı incelemenizi öneririz.

Burada kritik bir ayrım var. Feature List bir aracın görünürlüğünü kontrol eder, sunucunun o işlevi destekleyip desteklemediğini değil. Örneğin sunucunuzda Terminal erişimi tamamen kapalıysa, Feature List'te Terminal'i açık bırakmanız onu çalışır hale getirmez. Tersine, sunucu bir özelliği destekliyor olsa bile Feature List'te kapatırsanız kullanıcı o aracı hiç göremez. Yani Feature List, sunucu kabiliyetinin üzerine yerleştirilmiş bir görünürlük ve yetki katmanıdır.

Feature List ile karıştırılmaması gereken iki kavram daha vardır. Bunları netleştirmek, doğru aracı doğru işe yönlendirmenizi sağlar.

Özetle Feature List "kullanıcı neyi görecek", Package ise "kullanıcı ne kadar kaynak kullanacak" sorusuna yanıt verir. İkisi bir arada çalışır ama işlevleri tamamen farklıdır.

Feature List ile Package İlişkisi#

WHM'de her paket (package), tanımı sırasında bir Feature List'e bağlanır. Bir müşteriye hesap açtığınızda, o hesap hangi paketle oluşturulduysa o paketin Feature List'ini miras alır. Bu, tek bir özellik listesini onlarca hesaba dağıtmanın en pratik yoludur; listeyi güncellediğinizde, o listeye bağlı tüm paketler ve dolayısıyla tüm hesaplar anında etkilenir.

Varsayılan olarak WHM'de default adında bir Feature List gelir ve bu liste neredeyse tüm özellikleri açık bırakır. Yeni bir paket oluşturduğunuzda başka bir liste seçmezseniz, paket bu default listeyi kullanır. Bu yüzden çoğu sunucuda tüm müşteriler her aracı görür; kimse özel bir liste tanımlamamıştır. Oysa hedef kitlenize göre birkaç farklı liste kurgulamak, hem daha profesyonel bir deneyim sunar hem de yanlış kullanımın önüne geçer.

Tipik bir hosting sağlayıcısında şöyle bir yapı mantıklıdır. Başlangıç paketleri için sade bir liste, gelişmiş paketler için geniş bir liste ve alt bayiler için ayrı bir kısıtlı liste. Reseller hosting nedir yazımızda bu bayilik modelinin mantığını ayrıntılı ele alıyoruz; Feature List, o modelin arayüz tarafındaki en önemli kontrol noktasıdır.

Bir noktayı akılda tutmak gerekir. Feature List paket düzeyinde çalışır ama tek tek hesap düzeyinde geçersiz kılınabilir. WHM'de bir hesabın ayarlarını düzenleyerek ona paketin listesinden farklı bir Feature List atayabilirsiniz. Bu esneklik, kural olarak tek bir müşteriye istisnai bir yetki vermeniz gerektiğinde işe yarar; ama düzenli yönetim için istisnaları minimumda tutmak, her şeyi paket üzerinden yürütmek daha sürdürülebilirdir.

WHM Feature Manager ile Yeni Liste Oluşturma#

Yeni bir özellik listesi oluşturmak için WHM paneline root ya da yetkili bir hesapla giriş yapın ve sol menüdeki arama kutusuna "Feature Manager" yazın. Açılan ekran iki bölümden oluşur; üstte mevcut listeleri düzenleme ve yeni liste oluşturma alanı, altta seçtiğiniz listenin özellik anahtarları yer alır.

Yeni bir liste kurmanın en pratik yolu, mevcut bir listeyi temel alıp kopyalamaktır. "Add a new feature list" alanına listeye vereceğiniz ismi yazın; örneğin baslangic-paket gibi anlamlı bir ad tercih edin. Ardından "Add Feature List" düğmesine basın. Yeni liste, o an seçili olan listenin ayarlarını kopyalayarak oluşturulur, böylece sıfırdan yüzlerce kutucuk işaretlemek zorunda kalmazsınız.

Liste isimlerinde tutarlı bir adlandırma standardı kullanmak, sunucu büyüdükçe hayatınızı kolaylaştırır. Aşağıdaki gibi bir şema, panelde onlarca liste olduğunda bile hangisinin ne işe yaradığını anında anlamanızı sağlar.

# Anlamlı ve tutarlı liste isimleri
baslangic-paket        # temel web + e-posta araçları
kurumsal-paket         # tam yetkili, gelişmiş araçlar açık
wordpress-paket        # WordPress odaklı, gereksizler gizli
bayi-kisitli           # alt bayiler için sadeleştirilmiş
statik-site            # yalnızca dosya yöneticisi + DNS

Listeyi oluşturduktan sonra "Edit a feature list" açılır menüsünden onu seçin. Alt kısımda o listeye ait tüm özellik anahtarları belirir. Artık hangi aracın görüneceğine karar verme aşamasındasınız. Değişiklikleri yaptıktan sonra sayfanın altındaki "Save" düğmesine basmayı unutmayın; aksi halde ayarlar kaydedilmez.

Araçları Açıp Kapatma ve Özellik Grupları#

Feature Manager'da özellikler mantıksal başlıklar altında gruplanmıştır. Her özelliğin yanında bir onay kutusu bulunur; işaretli olanlar açık, boş olanlar kapalıdır. Yüzlerce özellik olduğu için sayfadaki arama kutusunu kullanarak belirli bir aracı hızlıca bulabilirsiniz. Örneğin "terminal" yazdığınızda yalnızca Terminal ile ilgili anahtarlar süzülür.

En sık dokunulan özellik gruplarını ve tipik bir başlangıç paketinde nasıl ayarlanabileceklerini aşağıdaki tabloda özetledim. Bu, mutlak bir kural değil, sadeleştirme mantığını göstermek için bir başlangıç noktasıdır.

Sade bir başlangıç paketinde tipik olarak Terminal, Uzak MySQL erişimi, gelişmiş DNS düzenleme ve bazı ileri metrik araçlarını kapatmak isteyebilirsiniz. Bunun iki gerekçesi var. Birincisi, teknik bilgisi olmayan bir kullanıcının yanlışlıkla kritik bir ayarı bozma ihtimalini ortadan kaldırırsınız; ikincisi, üst paketlerde bu araçları açık bırakarak paketler arasında somut bir fark yaratır, yükseltmeyi teşvik edersiniz.

Bazı özellikler tek başına anlamsızdır ve birbirine bağlıdır. Örneğin "MySQL Databases" kapalıyken "phpMyAdmin" açık bırakmak kullanıcıyı boş bir ekranla baş başa bırakır. Benzer şekilde e-posta hesaplarını kapatıp e-posta yönlendirmeyi açmak tutarsız bir deneyim doğurur. Bu yüzden bir grubu kapatırken o gruptaki ilişkili araçların tümünü birlikte değerlendirin. Değişikliklerinizin gerçek sonucunu görmenin en iyi yolu, o listeyi bağladığınız bir test hesabıyla cPanel'e girip menüyü kontrol etmektir.

Ayrıca WordPress ağırlıklı bir hedef kitleniz varsa, gereksiz araçları gizleyip kullanıcıyı doğru yere yönlendirmek performans ve deneyim açısından değer katar. WordPress hosting paketlerinde tipik olarak dosya yöneticisi, veritabanı ve SSL araçları açık, buna karşın ham log erişimi ve düşük seviye DNS düzenleyici kapalı tutulur.

Feature List'i Bir Pakete Bağlama#

Listeyi hazırladıktan sonra sıra onu bir pakete bağlamaya gelir; çünkü liste tek başına hiçbir hesabı etkilemez, mutlaka bir paket üzerinden devreye girer. WHM'de "Add a Package" ya da mevcut bir paket için "Edit a Package" ekranını açın. Paket ayarları içinde "Settings" bölümünde bir "Feature List" açılır menüsü göreceksiniz; oluşturduğunuz listeyi buradan seçin ve paketi kaydedin.

Bu andan itibaren o paketle açtığınız her yeni hesap, seçtiğiniz özellik listesini kullanır. Mevcut hesaplar için ise değişikliğin geçerli olması genellikle anında olur; çünkü hesap paketin listesini referans alır, listeyi güncellediğinizde referans da güncellenmiş olur. Yine de büyük değişikliklerden sonra bir test hesabıyla doğrulama yapmak iyi bir alışkanlıktır.

Toplu işlemleri komut satırından yürütmeyi tercih ediyorsanız, WHM'in whmapi1 arayüzü Feature List yönetimini de destekler. Sunucu yönetiminde bu tür otomasyonları güvenli biçimde kurgulamak konusunda destek almak isterseniz sunucu yönetimi hizmetimiz devreye girebilir. Aşağıda listeyi görüntüleme ve bir hesabın hangi özelliklere sahip olduğunu sorgulama örnekleri var.

# Sunucudaki tüm özellik listelerini görüntüle
whmapi1 get_featurelist_data featurelist=baslangic-paket

# Bir paketin ayarlarını (bağlı feature list dahil) görüntüle
whmapi1 getpkginfo pkg=baslangic

# Bir paketi düzenleyip feature list'ini değiştir
whmapi1 editpkg pkgname=baslangic featurelist=bayi-kisitli

Feature List'lerin sunucudaki fiziksel karşılığı /var/cpanel/features/ dizininde düz metin dosyaları olarak tutulur. Bu dosyaları elle düzenlemek yerine daima Feature Manager arayüzünü ya da whmapi1'i kullanmanızı öneririm; çünkü panel, değişiklikleri doğru şekilde önbelleğe alır ve tutarlılığı korur. Dosyaların içeriğini yalnızca yedekleme veya denetim amacıyla incelemek isterseniz aşağıdaki gibi bir komut yeterlidir.

# Bir feature list dosyasının içeriğini incele (yalnızca denetim için)
cat /var/cpanel/features/baslangic-paket

# Örnek çıktı: her satır bir özellik ve durumu (1 açık, 0 kapalı)
# terminal=0
# phpmyadmin=1
# cron=0
# ssl=1

Alt Bayilere Özellik Kısıtlama Senaryosu#

Feature List'in en değerli kullanıldığı yer, alt bayi (reseller) yönetimidir. Bir bayiye sunucu kaynağı sattığınızda, onun ve altındaki müşterilerin hangi araçlara erişeceğini kontrol altında tutmak istersiniz. Örneğin bir bayinin, altındaki hesaplarda Terminal erişimini ya da sunucu düzeyinde riskli bir aracı açmasını istemeyebilirsiniz. İşte bu noktada iki katmanlı bir kontrol devreye girer.

Birinci katman, bayiye açtığınız hesabın kendi paketine bağladığınız Feature List'tir. Bayiye özel bayi-kisitli adında bir liste oluşturup, orada gerçekten görmesini istemediğiniz araçları kapatırsınız. Böylece bayi cPanel'e girdiğinde bile o araçları göremez. İkinci katman ise Reseller Center içindeki yetkilerdir; bayinin kendi müşterilerine hangi Feature List'leri atayabileceğini "Feature List Manager" üzerinden sınırlayabilirsiniz.

Pratik bir senaryo üzerinden gidelim. Diyelim ki bir web ajansına bayilik veriyorsunuz ve altındaki müşteri hesaplarında yalnızca temel web ve e-posta araçlarının görünmesini, buna karşın Terminal, Uzak MySQL ve gelişmiş DNS araçlarının gizli kalmasını istiyorsunuz. İzleyeceğiniz adımlar şöyle olur.

# 1. Kısıtlı bir feature list oluştur (kopyalayarak başla)
#    WHM > Feature Manager > "bayi-kisitli" ekle

# 2. Kapatılacak riskli araçlar
#    terminal, ssh, remote_mysql, zoneedit, cron  -> işareti kaldır

# 3. Bu listeyi bayinin paketine bağla
whmapi1 editpkg pkgname=bayi-paketi featurelist=bayi-kisitli

# 4. Reseller Center'da bayinin atayabileceği listeleri sınırla
#    WHM > Reseller Center > (bayi) > Feature Lists

Bu iki katmanlı yaklaşımın güzel yanı, bayinin altındaki tüm hesaplarda tutarlı bir arayüz sağlamasıdır. Bayi kendi müşterisine hesap açtığında, o hesap da otomatik olarak kısıtlı listeyi miras alır. Böylece siz tek bir liste tanımlayarak, altınızdaki onlarca hatta yüzlerce hesabın araç görünürlüğünü merkezi olarak yönetmiş olursunuz. Bayilik altyapınızı reseller hosting paketleriyle kurgularken bu kontrol mekanizması, hizmet kalitenizi standartlaştırmanın en etkili yollarından biridir.

Güvenlik açısından bir hatırlatma önemli. Feature List bir aracı gizler ama tek başına mutlak bir güvenlik duvarı değildir. Örneğin Terminal'i Feature List'te kapatmak arayüzden gizler; ancak sunucu düzeyinde SSH erişimini de kapatmadıysanız, teknik bilgisi olan bir kullanıcı başka yollar deneyebilir. Bu yüzden Feature List'i, WAF ve DDoS koruma gibi sunucu düzeyi önlemlerle birlikte, katmanlı bir güvenlik yaklaşımının parçası olarak düşünmek gerekir.

Arayüzü Sadeleştirme ve İyi Uygulamalar#

Feature List'in nihai amacı, müşteriye "az ama doğru" bir arayüz sunmaktır. Her aracı açık bırakmak cömertlik gibi görünse de, pratikte destek taleplerini artırır; çünkü kullanıcı anlamadığı bir araca dokunur, bir ayarı bozar ve size ulaşır. Sadeleştirilmiş bir arayüz, hem kullanıcının kendine güvenini artırır hem de sizin destek yükünüzü azaltır. Deneyimlerime göre başlangıç paketlerinde araç sayısını yaklaşık üçte bir oranında azaltmak, destek biletlerinde gözle görülür bir düşüş sağlar.

Sağlıklı bir Feature List stratejisi için aşağıdaki ilkeleri öneririm. Bunlar, farklı ölçeklerdeki sunucularda tekrar tekrar işe yaramış pratik kurallardır.

• Her hedef kitle için ayrı bir liste tutun; başlangıç, kurumsal, WordPress ve bayi gibi.
• Yeni listeyi sıfırdan değil, en yakın mevcut listeyi kopyalayarak oluşturun.
• Bir grubu kapatırken o gruptaki ilişkili tüm araçları birlikte değerlendirin.
• Değişikliği daima bir test hesabıyla cPanel'e girerek doğrulayın.
• Liste isimlerinde tutarlı bir adlandırma standardı kullanın.
• Kritik araçları gizlerken sunucu düzeyinde de kapatarak katmanlı güvenlik sağlayın.

Zamanla ihtiyaçlar değişir; yeni bir cPanel sürümü yeni araçlar getirebilir ya da müşteri profiliniz gelişebilir. Bu yüzden Feature List'lerinizi yılda bir iki kez gözden geçirmek iyi bir alışkanlıktır. Yeni gelen bir özelliğin başlangıç paketinde açık olup olmayacağına bilinçli karar verin; varsayılan olarak açık gelen her yeni araç, sadeleştirme çabanızı sessizce geri alabilir.

Son olarak, Feature List'i tek başına değil, bütünsel bir müşteri deneyiminin parçası olarak düşünün. Doğru paket kaynakları, iyi yapılandırılmış SSL sertifikaları, düzenli yedekleme ve gerektiğinde sorunsuz bir site taşıma süreciyle birleştiğinde, sade ve amaca uygun bir cPanel arayüzü, müşteri memnuniyetini doğrudan artıran bir unsura dönüşür. Barındırma altyapınızı bir bütün olarak planlamak isterseniz hosting paketlerimiz farklı ihtiyaçlara göre kurgulanmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular#

Feature List ile Package arasındaki fark nedir?#

Package, bir hesabın disk alanı, bant genişliği, e-posta hesabı sayısı gibi kaynak kotalarını tanımlar; Feature List ise o hesabın cPanel arayüzünde hangi araçları göreceğini belirler. İkisi birlikte çalışır ama işlevleri tamamen ayrıdır. Bir paket oluştururken hangi Feature List'i kullanacağını seçersiniz, böylece kaynak sınırları ve araç görünürlüğü tek bir paket tanımında birleşir.

Bir özelliği Feature List'te kapatmak onu güvenli hale getirir mi?#

Kısmen. Feature List bir aracı cPanel menüsünden gizler ve normal kullanıcının ona erişmesini engeller, bu yüzden kazara yapılan hataları büyük ölçüde önler. Ancak bu tek başına mutlak bir güvenlik önlemi değildir. Örneğin Terminal'i gizleseniz bile sunucu düzeyinde SSH erişimini kapatmadıysanız gerçek erişim yolu açık kalabilir. Bu nedenle Feature List'i, sunucu düzeyi güvenlik önlemleriyle birlikte katmanlı bir yaklaşımın parçası olarak kullanmak gerekir.

Feature List değişikliği mevcut hesapları da etkiler mi?#

Evet. Hesaplar paketin Feature List'ini referans olarak kullandığı için, bir listeyi güncellediğinizde o listeye bağlı tüm paketlerdeki mevcut hesaplar da değişiklikten etkilenir. Yani yeni bir araç açtığınızda ya da kapattığınızda, o paketi kullanan eski müşterilerin arayüzü de güncellenir. Büyük değişikliklerden sonra bir test hesabıyla sonucu doğrulamak yerinde olur.

Tek bir müşteriye pakete özel bir liste dışında farklı bir liste atayabilir miyim?#

Evet. WHM'de bir hesabın ayarlarını düzenleyerek ona, ait olduğu paketin listesinden farklı bir Feature List atayabilirsiniz. Bu, istisnai durumlarda tek bir müşteriye özel yetki vermeniz gerektiğinde kullanışlıdır. Ancak düzenli yönetim açısından bu tür istisnaları minimumda tutmak, mümkün olduğunca her şeyi paket üzerinden yürütmek daha sürdürülebilir bir yaklaşımdır.

Alt bayilerin özellik listelerini nasıl sınırlandırırım?#

İki katmanlı bir yaklaşım izlersiniz. Önce bayiye açtığınız hesabın paketine kısıtlı bir Feature List bağlarsınız, böylece bayinin kendisi bile o araçları göremez. Ardından WHM'deki Reseller Center içindeki Feature List Manager üzerinden, bayinin kendi müşterilerine hangi listeleri atayabileceğini sınırlarsınız. Bu iki katman birlikte çalışarak bayinin altındaki tüm hesaplarda tutarlı ve kontrollü bir araç görünürlüğü sağlar.

Yanlışlıkla önemli bir aracı kapatırsam ne olur?#

Panik yapmanıza gerek yok; Feature List değişiklikleri geri alınabilir. WHM > Feature Manager ekranından ilgili listeyi tekrar açar, kapattığınız aracın onay kutusunu işaretler ve kaydedersiniz. Değişiklik anında geçerli olur ve müşteriler aracı yeniden görmeye başlar. Bu yüzden büyük düzenlemeleri önce bir test listesi ve test hesabı üzerinde denemek, üretim listelerinde sürprizle karşılaşmamanın en güvenli yoludur.

Kapanış#

Feature List, WHM yönetiminin görünürde küçük ama etkisi büyük araçlarından biridir. Doğru kurgulandığında müşteriye sade, güvenli ve amaca uygun bir cPanel deneyimi sunar; destek yükünüzü azaltır, paketleriniz arasında somut farklar yaratır ve alt bayi yönetiminde merkezi kontrol sağlar. Kısacası, hedef kitlenize göre birkaç iyi tasarlanmış özellik listesi tutmak, uzun vadede hem sizin hem de müşterilerinizin hayatını kolaylaştırır.

Bu tür ince ayarların değer kattığı sağlam bir altyapıyla başlamak isterseniz, Clou.TR'nin hosting ve reseller hosting paketleri farklı ihtiyaçlara göre kurgulanmıştır. Yönetimini bize bırakmak isterseniz sunucu yönetimi hizmetimizle Feature List dahil tüm cPanel yapılandırmanızı sizin adınıza optimize edebilir, işletmenizi teknik yükten kurtarabiliriz.