Sıfırdan WordPress Kurulumu: Adım Adım Rehber

WordPress, internetteki sitelerin büyük bir bölümünün üzerinde çalıştığı, açık kaynaklı bir içerik yönetim sistemidir (CMS). Blog yazmak, kurumsal bir tanıtım sitesi açmak ya da tam donanımlı bir e-ticaret mağazası kurmak isteseniz de başlangıç noktası çoğu zaman aynıdır: WordPress'i bir alan adı ve barındırma alanına kurmak. Bu rehberde WordPress'i sıfırdan kurmanın iki yolunu öğreneceksiniz: cPanel içindeki otomatik yükleyici (Softaculous) ile birkaç tıkla kurulum ve dosyaları elle yükleyip veritabanını kendiniz oluşturduğunuz manuel kurulum.

Anlatımı özellikle yeni başlayanlar için hazırladık; komutları sıralamakla yetinmeyip her adımın neden gerektiğini de kısaca açıklıyoruz. İki kurulum yöntemini gördükten sonra, WordPress açılır açılmaz atmanız gereken ilk adımları (kalıcı bağlantılar, örnek içeriğin temizlenmesi, tema, temel eklentiler ve güvenlik sıkılaştırması) tek tek ele alacağız. Yazının sonunda ise pratikte en çok merak edilen sorulara kısa ve net yanıtlar bulacaksınız.

WordPress Nedir ve Neden Bu Kadar Yaygın?#

WordPress, 2003'te mütevazı bir blog aracı olarak yola çıktı; bugün ise internetteki tüm web sitelerinin kabaca beşte ikisi bu yazılımla çalışıyor. Bu kadar geniş bir kitleye ulaşmasının birkaç somut nedeni var:

• Kod yazmayı gerektirmez. Yazı yayınlamak, yeni bir sayfa açmak ya da menüleri düzenlemek için görsel yönetim panelini kullanmanız yeterlidir; tek satır PHP veya HTML bilmenize gerek yoktur.
• Tema ve eklenti ekosistemi çok geniştir. On binlerce hazır tema tasarımı arasından seçim yapabilir; eklentiler sayesinde iletişim formundan çevrimiçi mağazaya, SEO araçlarından otomatik yedeklemeye kadar aklınıza gelen hemen her işlevi siteye ekleyebilirsiniz.
• Verinizin sahibi sizsiniz. WordPress'i kendi barındırma alanınıza kurduğunuzda site baştan sona sizin denetiminizdedir; herhangi bir kapalı platformun kurallarına ya da fiyat değişikliklerine mahkûm kalmazsınız.

Bu rehberde anlattığımız sürüm, wordpress.org üzerinden indirilip kendi barındırma alanınıza kurulan, kısaca "self-hosted" denilen sürümdür. Bunu, WordPress'in şirketi tarafından işletilen barındırmalı wordpress.com hizmetiyle karıştırmayın; ikisi aynı motoru paylaşsa da farklı ürünlerdir. Bu yazı boyunca "WordPress kurmak" derken hep kendi sunucunuza kurduğunuz self-hosted sürümü kastediyoruz.

Kurulum Gereksinimleri#

WordPress'i kurmadan önce üç temel bileşene ihtiyacınız var: bir alan adı, bir barındırma (hosting) alanı ve barındırma alanının sunduğu yazılım altyapısı.

Alan Adı ve Barındırma#

Alan adı, ziyaretçilerin sitenize ulaşmak için tarayıcıya yazdığı addır (örneğin siteniz.com). Henüz bir alan adınız yoksa alan adı sorgulama sayfasından uygun bir ad bulup ayırtabilirsiniz. Alan adının nasıl çalıştığını merak ediyorsanız alan adı nedir yazısı iyi bir başlangıçtır.

Barındırma, sitenizin dosyalarının ve veritabanının saklandığı, internete 7/24 açık sunucu alanıdır. Yeni bir WordPress sitesi için paylaşımlı bir WordPress hosting paketi çoğunlukla yeterlidir; trafiğiniz büyüdükçe daha geniş kaynaklara sahip bir hosting planına ya da tam kontrol için bir sanal sunucuya geçebilirsiniz.

Yazılım Altyapısı#

WordPress bir PHP uygulamasıdır ve verilerini bir MySQL/MariaDB veritabanında tutar. Sağlıklı ve güvenli bir kurulum için önerilen minimum ortam şöyledir:

Modern barındırma paketleri bu bileşenleri hazır sunar; genellikle hiçbir şey yüklemeniz gerekmez. Sitenizi HTTPS üzerinden yayınlamak için bir SSL sertifikası şarttır. Ücretsiz bir sertifikayı Let's Encrypt ile alabilir ya da hazır kurulum için bir SSL hizmeti tercih edebilirsiniz.

Yöntem 1: cPanel Softaculous ile Otomatik Kurulum#

En hızlı yol budur. Paketiniz cPanel ile geliyorsa (cPanel'in ne olduğunu bilmiyorsanız cPanel nedir yazısına bakabilirsiniz), WordPress'i birkaç tıkla kurabilirsiniz. Softaculous, cPanel içindeki bir uygulama yükleyicidir; dosya indirme, veritabanı oluşturma ve yapılandırma adımlarını sizin yerinize otomatik yapar.

1. cPanel'e giriş yapın ve Softaculous Apps Installer (bazı panellerde "WordPress Manager" veya "Yazılım" bölümü altında) simgesini bulun.
2. Uygulama listesinden WordPress'i seçin ve Install Now (Şimdi Kur) düğmesine tıklayın.
3. Kurulum formunu doldurun:
   • Choose Protocol: SSL kurulu ise https:// seçin.
   • Choose Domain: WordPress'i kuracağınız alan adını seçin.
   • In Directory: Siteyi doğrudan ana adreste (siteniz.com) yayınlamak istiyorsanız bu alanı boş bırakın. Buraya blog yazarsanız site siteniz.com/blog altında açılır.
   • Site Name / Site Description: Sitenizin adı ve kısa açıklaması; sonradan değiştirilebilir.
   • Admin Username / Password: Yönetici kullanıcı adı ve parolanız. admin gibi tahmini kolay bir kullanıcı adı kullanmayın; güçlü bir parola için parola üretici aracımızdan yararlanabilirsiniz.
   • Admin Email: Şifre sıfırlama ve bildirimler için geçerli bir e-posta girin.
4. Install düğmesine basın. Softaculous birkaç saniye içinde dosyaları açar, veritabanını oluşturur ve kurulumu tamamlar.

İşlem bittiğinde size iki adres verilir: sitenizin genel adresi ve yönetim paneline giriş adresi (siteniz.com/wp-admin). Bu kadar. Softaculous ayrıca ileride tek tıkla güncelleme, yedekleme ve klonlama gibi kolaylıklar da sunar.

Yöntem 2: Manuel Kurulum ("Ünlü 5 Dakikalık Kurulum")#

Otomatik yükleyici yoksa ya da sürecin her adımını kendiniz kontrol etmek istiyorsanız manuel kurulum yaparsınız. WordPress'in resmi kurulumu, hazırlıklar tamamsa gerçekten birkaç dakika sürer. Dört adımdan oluşur: dosyaları yükleme, veritabanı oluşturma, wp-config.php ayarı ve tarayıcı üzerinden son adım.

Adım 1: WordPress Dosyalarını Yükleyin#

Önce wordpress.org adresinden en güncel sürümü indirin, ardından barındırma alanınıza yükleyin. cPanel'in Dosya Yöneticisi ile ya da bir FTP istemcisiyle yapabilirsiniz; ama SSH erişiminiz varsa en pratiği doğrudan sunucuda indirmektir:

cd ~/public_html
wget https://wordpress.org/latest.tar.gz
tar -xzf latest.tar.gz
mv wordpress/* .
rm -rf wordpress latest.tar.gz

Bu komutlar WordPress arşivini public_html dizinine indirir, açar, dosyaları site kök dizinine taşır ve geçici dosyaları siler. Sonuçta wp-admin, wp-content, wp-includes klasörleri ve wp-config-sample.php gibi dosyalar site kökünüzde durur. SSH bağlantısı konusunda desteğe ihtiyacınız olursa SSH bağlantısı ve güvenliği rehberi yardımcı olabilir.

Adım 2: Veritabanı ve Kullanıcı Oluşturun#

WordPress verilerini (yazılar, ayarlar, kullanıcılar) bir MySQL veritabanında saklar. cPanel'de MySQL Databases bölümünden bir veritabanı, bir kullanıcı oluşturup kullanıcıya bu veritabanı üzerinde tam yetki verin. SSH ile MySQL'e erişiminiz varsa aynı işi şu komutlarla yapabilirsiniz:

CREATE DATABASE wp_site CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci;
CREATE USER 'wp_user'@'localhost' IDENTIFIED BY 'GucluBirParola!123';
GRANT ALL PRIVILEGES ON wp_site.* TO 'wp_user'@'localhost';
FLUSH PRIVILEGES;

Üç değeri not edin; birazdan lazım olacak: veritabanı adı (wp_site), kullanıcı adı (wp_user) ve parola. utf8mb4 karakter setini seçmek önemlidir; Türkçe karakterlerin ve emojilerin doğru saklanmasını sağlar.

Adım 3: wp-config.php Dosyasını Hazırlayın#

WordPress, veritabanına nasıl bağlanacağını wp-config.php dosyasından okur. Örnek dosyayı kopyalayın:

cp wp-config-sample.php wp-config.php

Sonra dosyayı bir editörle açıp veritabanı bilgilerini kendi değerlerinizle değiştirin:

define( 'DB_NAME', 'wp_site' );
define( 'DB_USER', 'wp_user' );
define( 'DB_PASSWORD', 'GucluBirParola!123' );
define( 'DB_HOST', 'localhost' );

Aynı dosyada bir de güvenlik anahtarları (authentication keys / salts) bölümü bulunur. Bu satırları rastgele ve benzersiz değerlerle doldurmak, oturum çerezlerini şifreler ve çalınan bir oturumun kolayca taklit edilmesini zorlaştırır. WordPress bu değerleri sizin için üreten resmi bir uç nokta sunar; hazır bloğu şöyle alabilirsiniz:

curl https://api.wordpress.org/secret-key/1.1/salt/

Çıktıdaki define( 'AUTH_KEY', ... ) ile başlayan satırları kopyalayıp, wp-config.php içindeki aynı adlı yer tutucu satırların yerine yapıştırın. Son olarak, bu dosyayı yalnızca web sunucusunun okuyabilmesi ve başkalarının erişememesi için izinlerini daraltmak iyi bir alışkanlıktır:

chmod 640 wp-config.php

wp-config.php veritabanı parolanızı düz metin olarak taşıdığından, izinleri gereğinden geniş bırakmamak sızıntı riskini azaltır.

Adım 4: Tarayıcıdan Kurulumu Tamamlayın#

Şimdi tarayıcınızda alan adınızı açın. WordPress otomatik olarak kurulum ekranına yönlendirir (yönlenmezse siteniz.com/wp-admin/install.php adresine gidin). Karşınıza gelen kısa formda şunları girersiniz:

• Site Başlığı: Sitenizin görünen adı.
• Kullanıcı Adı / Parola: Yönetici hesabınız. Yine admin yerine kendinize özgü bir ad ve güçlü bir parola seçin.
• E-posta: Bildirim ve şifre sıfırlama için.

WordPress'i Kur düğmesine bastığınızda kurulum tamamlanır ve giriş ekranına yönlendirilirsiniz. Girdiğiniz an sitenizin yönetim panelindesiniz.

Kurulum Sonrası İlk Ayarlar#

Kurulum bitti ama site henüz "yayına hazır" değil. Yönetim paneline (siteniz.com/wp-admin) girdikten sonra şu ayarları yapmak, hem SEO hem de güvenlik açısından güçlü bir başlangıç sağlar.

Kalıcı Bağlantıları (Permalink) Düzenleyin#

Varsayılan olarak WordPress bağlantıları ?p=123 gibi çirkin ve arama motoru dostu olmayan bir yapı kullanır. Ayarlar → Kalıcı Bağlantılar menüsünden Yazı adı (Post name) seçeneğini işaretleyin. Böylece adresleriniz siteniz.com/ilk-yazim gibi okunur ve SEO açısından çok daha iyi hale gelir. Bu ayarı ne kadar erken yaparsanız, sonradan bağlantı yapısını değiştirmek zorunda kalma ihtimaliniz o kadar azalır.

Gereksiz İçerikleri Temizleyin#

WordPress, örnek bir "Merhaba dünya!" yazısı, bir örnek sayfa ve bir yorum ile gelir. Yazılar ve Sayfalar menülerinden bunları silin. Kullanmadığınız varsayılan temaları da (yalnızca birini yedek olarak tutup) kaldırmanız, olası güvenlik yüzeyini azaltır.

Tema Seçin ve Kurun#

Görünüm → Temalar → Yeni Ekle menüsünden binlerce ücretsiz tema arasından seçim yapabilirsiniz. Yeni başlıyorsanız hafif ve hızlı bir tema seçmek, ilerideki performans sorunlarının önüne geçer. Ağır, çok fazla özellik barındıran temalar sitenizi yavaşlatabilir; bu konuda WordPress hız optimizasyonu yazısındaki önerilere göz atmanızı tavsiye ederiz.

Temel Eklentileri Kurun#

Eklentiler WordPress'in en güçlü yanıdır, ancak "ne kadar çok o kadar iyi" değildir; her eklenti biraz yük ve bakım sorumluluğu getirir. Yeni bir sitede genellikle şu kategoriler yeterlidir:

• SEO: İçeriğinizin arama motorlarında düzgün görünmesi için (ör. bir SEO eklentisi).
• Önbellekleme (cache): Sayfaların daha hızlı yüklenmesi için.
• Güvenlik: Giriş denemelerini sınırlama ve kötü amaçlı erişimleri engelleme.
• İletişim formu: Ziyaretçilerin size ulaşabilmesi için.
• Yedekleme: Site verinizin düzenli kopyasını almak için.

Yedeklemenin ne kadar kritik olduğunu bir sorun yaşamadan fark etmek zordur; düzenli bir yedekleme planı, en kötü senaryoda bile sitenizi geri getirmenizi sağlar.

Güvenliği Sağlamlaştırın#

WordPress'in yaygınlığı onu saldırganların da hedefi yapar. Baştan alınacak birkaç basit önlem büyük fark yaratır:

• Güçlü yönetici parolası kullanın ve mümkünse iki adımlı doğrulamayı açın.
• admin kullanıcı adından kaçının; oluşturduysanız yeni bir yönetici hesabı açıp eskisini silin.
• Her şeyi güncel tutun. WordPress çekirdeği, temalar ve eklentiler için gelen güncellemeleri geciktirmeyin; açıkların çoğu eski sürümlerde bulunur.
• HTTPS'i zorunlu kılın. SSL sertifikanız kuruluysa Ayarlar → Genel menüsünden site adresini https:// ile başlayacak şekilde güncelleyin.
• Düzenli yedek alın. Güvenliğin son savunma hattı her zaman güncel bir yedektir.

Bakım, güncelleme ve güvenlik takibini kendiniz yönetmek istemiyorsanız, bu işleri profesyonel biçimde üstlenen bir WordPress bakım hizmetinden de yararlanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular#

WordPress kurulumu ücretsiz mi?#

WordPress yazılımının kendisi açık kaynaklı ve ücretsizdir. Ödediğiniz şey, siteyi çalıştırmak için gereken alan adı ve barındırma alanıdır. Bunlar da uygun fiyatlı hosting paketleriyle oldukça erişilebilirdir. Ücretli temalar veya eklentiler tercihe bağlıdır; ücretsiz alternatifleriyle de tam işlevsel bir site kurabilirsiniz.

cPanel ile manuel kurulum arasında ne fark var?#

Sonuç aynıdır: çalışan bir WordPress sitesi. cPanel'deki Softaculous yükleyici dosya indirme, veritabanı oluşturma ve yapılandırmayı otomatik yapar; birkaç dakikada biter ve yeni başlayanlar için idealdir. Manuel kurulum ise her adımı sizin yaptığınız yöntemdir; daha fazla kontrol sağlar ve otomatik yükleyicinin bulunmadığı ortamlarda gerekir.

Kurulum sonrası siteme nasıl giriş yaparım?#

Tarayıcınıza siteniz.com/wp-admin (ya da siteniz.com/wp-login.php) yazarak yönetim paneline ulaşırsınız. Kurulum sırasında belirlediğiniz yönetici kullanıcı adı ve parolayla giriş yaparsınız. Parolanızı unutursanız aynı ekrandaki "Parolamı kaybettim" bağlantısıyla, kayıtlı e-postanız üzerinden sıfırlayabilirsiniz.

WordPress hangi PHP sürümünü gerektirir?#

Güncel WordPress sürümleri için PHP 8.1 veya üzeri önerilir; daha eski sürümler güvenlik ve performans açısından risklidir. Barındırma paketleri genellikle PHP sürümünü panel üzerinden değiştirme imkânı sunar. Emin değilseniz Araçlar → Site Sağlığı menüsü, ortamınızdaki eksikleri size bildirir.

Sitemi başka bir sunucuya taşıyabilir miyim?#

Evet, taşıyabilirsiniz. Bir WordPress sitesi özünde iki parçadan oluşur: dosyalar (wp-content başta olmak üzere tüm klasörler) ve veritabanı. Bu ikisini yeni sunucuya kopyalayıp wp-config.php içindeki bağlantı bilgilerini güncellediğinizde site olduğu gibi taşınmış olur. İşlemi taşıma amaçlı bir eklentiyle ya da elle yapabilir; süreçle uğraşmak istemiyorsanız site taşıma hizmetimizden yardım alabilirsiniz.

Kurulumdan sonra sitem güncel kalır mı?#

WordPress güncellemeleri kendiliğinden inmez; çekirdek, tema ve eklentiler için gelen sürümleri düzenli olarak onaylamanız gerekir. Küçük güvenlik yamalarını otomatik uygulayacak şekilde ayarlayabilir, büyük sürümleri ise önce bir yedek alıp elle geçebilirsiniz. Güncellemeleri sürekli takip etmek istemiyorsanız, bu yükü sizin adınıza üstlenen bir WordPress bakım planı iyi bir çözümdür.

WordPress kurulumu, doğru barındırma altyapısıyla göründüğünden çok daha kolaydır; asıl fark, kurulum sonrası bakım ve performansla ortaya çıkar. Hızlı bir başlangıç için PHP ve MySQL'in hazır geldiği bir WordPress hosting paketiyle birkaç dakika içinde yayına geçebilir, siteniz büyüdükçe daha geniş kaynaklı planlara rahatça geçiş yapabilirsiniz. Herhangi bir adımda takılırsanız, bu wikideki cPanel ve hız optimizasyonu rehberleri yol arkadaşınız olacaktır.