WPML ile WordPress Cok Dilli Site Kurulumu

Bir siteyi tek dille yayınlamak kolaydır; ama işiniz büyüyüp yurt dışına açılmaya başladığınızda "acaba İngilizce bir versiyon eklesek mi?" sorusu kaçınılmaz olarak masaya gelir. WordPress çekirdeği tek başına çok dilliliği desteklemez: her yazı, her sayfa, her menü ve her ürün varsayılan olarak tek dile bağlıdır. İşte bu boşluğu WPML (WordPress Multilingual) gibi eklentiler doldurur. WPML, bir içeriğin farklı dillerdeki karşılıklarını birbirine bağlar, ziyaretçiye tarayıcı diline veya seçimine göre doğru versiyonu gösterir ve arama motorlarına her dilin ayrı ayrı indekslenmesi gerektiğini anlatır.

Bu rehberde WPML'i sıfırdan kuracak, ilk çeviri dilinizi ekleyecek, yazı ve sayfaları çevirecek, menüleri iki dilli hale getirecek, dil geçiş butonunu yerleştirecek ve en önemlisi çok dilli SEO tarafını (hreflang, URL yapısı, sitemap) doğru kuracağız. WooCommerce kullanan bir mağazayı çevirmek isteyenler için WooCommerce Multilingual eklentisini de ayrı bir başlıkta ele alacağız. Yıllardır çok dilli WordPress kurulumları yapan bir sistem yöneticisinin bakış açısıyla, sadece "nereye tıklanır" değil, "hangi kararı neden verirsin" sorusuna da yanıt vermeye çalışacağım.

WPML Nedir ve Neden Tercih Edilir#

WPML, WordPress'in en köklü premium çok dilli çözümüdür. Temel mantığı basittir: her orijinal içeriğin (yazı, sayfa, ürün, taksonomi, menü öğesi) diğer dillerdeki eşdeğerlerini icl_translations adlı bir tabloda birbirine bağlar. Böylece Türkçe bir yazıyı İngilizce'ye çevirdiğinizde WordPress bunları "aynı içeriğin iki dili" olarak tanır, birbirine hreflang ile referans verir ve dil geçiş butonunda doğru karşılığı gösterir.

WPML'i öne çıkaran birkaç somut özellik var. İlki, Advanced Translation Editor: cümle cümle çeviri yapmanızı sağlayan, otomatik çeviri (DeepL, Google, Microsoft) desteği olan bir editör. İkincisi, String Translation: tema ve eklentilerdeki sabit metinleri (buton yazıları, form etiketleri) çevirmenizi sağlar. Üçüncüsü, Translation Management: birden fazla çevirmenle çalışan ekipler için iş akışı yönetimi. Dördüncüsü de WooCommerce, ACF, Gravity Forms, Elementor gibi popüler eklentilerle resmi uyumluluk. Bu ekosistem bütünlüğü, WPML'i özellikle kurumsal ve e-ticaret projelerinde tercih edilir kılar.

WPML'in ücretli olduğunu baştan belirtmekte fayda var. Genelde üç paket sunulur: sadece blog için Multilingual Blog, tam paket Multilingual CMS ve ajanslar için Multilingual Agency. WooCommerce çevirisi ve String Translation gibi kritik modüller CMS paketiyle gelir; bir mağaza çeviriyorsanız Blog paketi yetmez.

Kurulum Oncesi Hazirlik ve Bilesenler#

WPML kurmadan önce sunucunuzun ve WordPress kurulumunuzun buna hazır olduğundan emin olun. Çok dilli bir site, tek dilliye göre veritabanında daha fazla satır, daha fazla wp_options çevirisi ve çeviri editöründe daha fazla bellek tüketir. Özellikle otomatik çeviri kullanacaksanız PHP bellek limitini rahat tutun.

wp-config.php üzerinden veya php.ini ile bellek ayarlarını yükseltebilirsiniz:

; php.ini onerilen degerler (cok dilli WooCommerce siteleri icin)
memory_limit = 512M
max_execution_time = 300
post_max_size = 64M
upload_max_filesize = 64M
max_input_vars = 5000

max_input_vars değerini yüksek tutmak önemlidir: WPML'in ayar ekranları ve menü çevirisi çok sayıda form alanı gönderir; varsayılan 1000 değeri bazı büyük menülerde ayarların sessizce kaydedilmemesine yol açar. Eğer paylaşımlı hosting kullanıyorsanız bu değerleri panelden veya .user.ini ile ayarlayabilirsiniz. Sunucuya tam erişiminiz yoksa ve bu limitler kısıtlıysa, sunucu yönetimi hizmetinden veya kaynak garantili bir WordPress hosting paketinden faydalanmak işinizi çok kolaylaştırır.

WPML paketleri genelde birkaç ayrı eklentiden oluşur. En sık kurulanları şunlardır:

Kuruluma başlamadan tam bir yedek almanız şarttır. Çok dillilik yapısal bir değişikliktir ve geri almak kolay değildir. Otomatik yedekleme için yedekleme çözümlerini veya panelinizin yedek özelliğini kullanın; ayrıca canlıya dokunmadan önce bir kopyada denemek isterseniz site taşıma desteğiyle bir stage ortamı oluşturabilirsiniz.

WPML Kurulumu ve Dil Yapilandirmasi#

Eklentileri yükledikten sonra ilk kurulum sihirbazı sizi karşılar. Burada üç kritik karar verirsiniz: sitenin varsayılan dili, eklenecek çeviri dilleri ve dillerin URL yapısı.

Eğer eklentileri manuel yüklemek yerine WP-CLI ile hızlı ilerlemek isterseniz, satın aldığınız zip dosyalarını sunucuya atıp şöyle kurabilirsiniz:

# WPML eklentilerini WP-CLI ile kurma (zip dosyalari sunucuda)
wp plugin install ./sitepress-multilingual-cms.zip --activate
wp plugin install ./wpml-string-translation.zip --activate
wp plugin install ./wpml-translation-management.zip --activate

# Kurulu eklentileri dogrulama
wp plugin list --status=active --field=name

Varsayılan dil olarak sitenizin ana dilini seçin (Türkiye için genelde Türkçe). Bu, mevcut tüm içeriğinizin atanacağı dildir ve sonradan değiştirmek son derece zahmetlidir; ilk seferde doğru seçin.

URL yapısında üç seçenek sunulur ve bu, hem SEO hem de bakım açısından en önemli karardır:

Çoğu proje için alt dizin yapısı en pratik ve en az bakım gerektiren seçenektir; tek bir WordPress, tek bir SSL sertifikası yeter. Alt alan adı veya ayrı domain seçerseniz DNS tarafında ek kayıtlar açmanız gerekir. Örneğin İngilizce içeriği en.site.com altında sunacaksanız:

; Dil bazli alt alan adi icin DNS kaydi
en.site.com.    3600    IN    A       203.0.113.10
; veya ana kayda yonlendirme icin
en.site.com.    3600    IN    CNAME   site.com.

Ayrı domain yolunu seçenlerin her ülke uzantısı için bir alan adı kaydettirmesi ve her birine ayrı SSL bağlaması gerekir; bu yüzden bu yolu yalnızca ciddi uluslararası hedefleme yapan büyük siteler tercih etmelidir.

Sihirbazın son adımında WPML, çeviri sürecinizi sorar: içeriği kendiniz mi çevireceksiniz, çevirmen mi atayacaksınız yoksa otomatik çeviri mi kullanacaksınız? Başlangıçta "Translate what I choose" seçeneği, her içeriği bilinçli olarak çevirmenizi sağladığı için en güvenlisidir.

Icerik Cevirisi Yazi Sayfa ve Menu#

Kurulum bittikten sonra artık her yazı ve sayfa düzenleme ekranında sağ tarafta bir "Language" kutusu göreceksiniz. Türkçe bir yazıyı açtığınızda, eklemek istediğiniz her dilin yanında bir kalem (düzenle) veya "+" ikonu belirir. Buna tıklamak sizi WPML'in çeviri editörüne götürür.

Advanced Translation Editor, içeriği cümle cümle sol tarafta orijinal, sağ tarafta çeviri olacak şekilde gösterir. Bu yaklaşımın en büyük avantajı, sayfanın HTML yapısını, kısa kodları (shortcode) ve düzenini bozmadan sadece metni çevirmenizdir. Sayfa yapıcı (Elementor, Gutenberg blokları) ile kurulmuş karmaşık sayfalarda bile tasarım korunur, sadece metinler değişir. Otomatik çeviri kredisi kullanırsanız editör önce makine çevirisini doldurur, siz de üzerinden geçip düzeltirsiniz — bu, sıfırdan yazmaya göre büyük zaman kazandırır.

Menülerin çevirisi ayrı bir adımdır ve sık atlanır. Görünüm > Menüler ekranına gittiğinizde üstte dil sekmeleri belirir. Her dil için ayrı bir menü oluşturmanız ya da WPML'in "menü senkronizasyonu" özelliğini kullanmanız gerekir. Senkronizasyon, Türkçe menünüzdeki öğelerin çevrilmiş karşılıklarını otomatik olarak İngilizce menüye ekler; siz sadece etiketleri düzeltirsiniz.

Sabit tema metinleri (örneğin "Devamını oku", "Sepete ekle", footer yazıları) için WPML > String Translation ekranını kullanırsınız. Bu ekran, temanızın ve eklentilerinizin çevrilebilir tüm dizelerini tarar ve her biri için çeviri girmenizi sağlar. Perde arkasında bu bağlantılar veritabanında tutulur; meraklısı için bir çevirinin nasıl saklandığını görmek isterseniz sorgu şöyle görünür:

-- Bir yazinin dil baglantilarini gorme
SELECT t.element_id, t.language_code, t.source_language_code, t.trid
FROM   wp_icl_translations t
WHERE  t.element_type = 'post_post'
  AND  t.trid = (
        SELECT trid FROM wp_icl_translations
        WHERE element_id = 42 AND element_type = 'post_post'
       );

Buradaki trid (translation group id) aynı içeriğin tüm dillerini birbirine bağlayan anahtardır; language_code her satırın hangi dile ait olduğunu söyler. Bu yapıyı bilmek, ileride bir sorun yaşadığınızda "çeviri neden bağlanmamış?" sorusunu teşhis etmenizi kolaylaştırır.

Dil Gecis Butonu ve Widget#

Ziyaretçinin dil değiştirebilmesi için sitenizde görünür bir dil geçiş kontrolü olmalıdır. WPML bunu birkaç yolla sunar: menüye eklenen bir dil öğesi, bir widget, kısa kod veya doğrudan tema koduna gömülen bir fonksiyon.

En kolak yöntem WPML > Languages ekranındaki "Language switcher" ayarlarıdır. Buradan bayrak gösterip göstermeyeceğinizi, dil adlarının yerel mi (Türkçe/English) yoksa çevrilmiş mi görüneceğini ve açılır menü mü yoksa yan yana liste mi olacağını belirlersiniz. Menüye eklemek için "Add to menu" seçeneği, header menünüzün sonuna otomatik bir dil seçici yerleştirir.

Tema geliştiricileri için en esnek yöntem, geçiş butonunu doğrudan şablona gömmektir. Örneğin header dosyanıza şu satırı ekleyerek yerel dil geçişini basabilirsiniz:

# functions.php veya header.php icine (PHP)
do_action('wpml_add_language_selector');

Dil seçiciyi tıkladığında ziyaretçinin aynı içeriğin başka dildeki versiyonuna gitmesi kritik önemdedir. Yani İngilizce bir blog yazısındayken Türkçe'ye tıklayan kullanıcı, ana sayfaya değil o yazının Türkçe karşılığına gitmelidir. WPML çeviriler doğru bağlıysa bunu otomatik yapar; eğer bir sayfanın karşılığı yoksa, ayarlardan "çevirisi olmayan içeriklerde ana sayfaya yönlendir" veya "gizle" davranışını seçebilirsiniz.

Eğer sunucu tarafında Nginx kullanıyorsanız ve alt dizin yapısını seçtiyseniz, dil dizinlerinin doğru şekilde WordPress'e yönlendirildiğinden emin olun. Standart WordPress try_files bloğu genelde yeterlidir, ancak önbellek katmanınız varsa dil çerezini önbelleğe dahil etmemeye dikkat edin:

# Nginx - WPML alt dizin yapisinda temiz yonlendirme
location / {
    try_files $uri $uri/ /index.php?$args;
}

# Onbellek varsa dil cerezini bypass et
map $http_cookie $wpml_lang_bypass {
    default          0;
    "~*_icl_current_language" 1;
}

Cok Dilli SEO ve hreflang#

Çok dilli bir sitede SEO'nun kalbi hreflang etiketleridir. Bu etiketler, arama motoruna "bu sayfanın Türkçe versiyonu şu, İngilizce versiyonu bu" demenizi sağlar. Doğru kurulduğunda Google, Türk kullanıcıya Türkçe, İngiliz kullanıcıya İngilizce sonucu gösterir ve iki versiyonu "kopya içerik" olarak cezalandırmaz.

İyi haber şu: WPML, çeviriler doğru bağlandığı sürece hreflang etiketlerini sayfa head bölümüne otomatik ekler. Yayınlanan bir sayfanın kaynak kodunda şuna benzer satırlar görmelisiniz:

# Sayfa kaynagini komut satirindan kontrol etme
curl -s https://site.com/en/about/ | grep hreflang
# Beklenen cikti (ozet):
#   rel="alternate" hreflang="tr" href="https://site.com/hakkimizda/"
#   rel="alternate" hreflang="en" href="https://site.com/en/about/"
#   rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://site.com/"

Burada dikkat edilmesi gereken üç nokta var. Birincisi, her dil çiftinin karşılıklı olması gerekir: Türkçe sayfa İngilizce'yi işaret ederken İngilizce sayfa da Türkçe'yi işaret etmeli. WPML bunu otomatik yapar ama yalnızca çeviriler gerçekten bağlıysa. İkincisi, x-default etiketi dil/bölge eşleşmesi olmayan ziyaretçilere hangi versiyonun gösterileceğini söyler; genelde ana dilinizi verirsiniz. Üçüncüsü, sitemap tarafıdır.

Yoast SEO veya Rank Math kullanıyorsanız, WPML bu eklentilerle uyumlu çalışır ve dile göre ayrı sitemap üretir. Genellikle her dil kendi bölümünde listelenir:

# Kavramsal olarak dil bazli sitemap yapisi
sitemap_index:
  - loc: https://site.com/sitemap_index.xml
    diller:
      tr:
        - https://site.com/hakkimizda/
        - https://site.com/hizmetler/
      en:
        - https://site.com/en/about/
        - https://site.com/en/services/

Meta başlıklar, açıklamalar ve odak anahtar kelimeler her dil için ayrı ayrı yazılmalıdır — Türkçe bir başlığı olduğu gibi İngilizce sayfaya kopyalamak SEO değeri kaybettirir. WordPress SEO'nun temellerini tazelemek isterseniz WordPress SEO başlangıç rehberimize göz atın; oradaki başlık ve meta prensipleri her dil için ayrı ayrı geçerlidir. Ayrıca çok dilli bir sitenin arama performansını ciddiye alıyorsanız SEO hizmetiyle dil bazında ayrı bir strateji kurmak mantıklıdır.

WooCommerce Multilingual ile Magaza Cevirisi#

E-ticaret çevirisi, blog çevirisinden bir kademe daha karmaşıktır çünkü ürünlerin yanı sıra kategoriler, özellikler (attribute), varyasyonlar, ödeme sayfaları ve hatta para birimi de devreye girer. WooCommerce çeviren siteler mutlaka WooCommerce Multilingual & Multicurrency eklentisini kurmalıdır; bu eklenti WPML çekirdeğiyle konuşarak mağazanın tüm parçalarını çevrilebilir hale getirir.

Kurulumdan sonra WooCommerce > WooCommerce Multilingual ekranında bir kurulum sihirbazı ürünlerinizi, kategorilerinizi ve özelliklerinizi tek tek çeviri kuyruğuna almanızı sağlar. Ürün çevirisinde en kritik nokta, çevrilen ürünün aynı stok ve fiyatı paylaşmasıdır: WPML, İngilizce ürünü Türkçe ürünün bir "kopyası" değil "çevirisi" olarak bağlar, böylece stok tek yerden yönetilir. Bir müşteri hangi dilde alışveriş yaparsa yapsın aynı stok havuzundan düşer.

Çok para birimli satış da bu eklenti üzerinden yapılır. Örneğin Türkçe ziyaretçiye TL, İngilizce ziyaretçiye EUR göstermek isterseniz her para birimi için bir dönüşüm oranı ve yuvarlama kuralı tanımlarsınız. Ödeme geçidinizin (iyzico, PayTR, Stripe) ilgili para birimini desteklediğinden emin olun.

Mağaza çevirisinde performans, tek dilli mağazaya göre daha kritiktir çünkü her istek birden fazla dil tablosunu yoklar. Yoğun katalogları olan mağazalar için sağlam bir önbellek ve yeterli CPU/RAM şarttır; paylaşımlı ortamda darboğaz yaşıyorsanız kaynakları garanti altına alan bir VDS sunucu veya yönetilen bir çözüm ölçeklenmeyi rahatlatır. Ödeme sayfaları gibi hassas akışlarda ek güvenlik için WAF ve DDoS koruma katmanlarını da değerlendirin.

WPML mi Polylang mi Karsilastirma#

Piyasada WPML'in en bilinen ücretsiz alternatifi Polylang'dir. İkisi de aynı temel işi yapar — içeriği dillere böler ve hreflang üretir — ama iş akışı, ekosistem ve ölçek konusunda ayrışırlar. Kısa bir karşılaştırma yardımcı olur:

Pratik tavsiyem şudur: Birkaç dilli, orta ölçekli bir blog veya kurumsal tanıtım sitesi kuruyorsanız ve bütçeniz sınırlıysa Polylang gayet yeterlidir. Ancak çok sayıda çevirmenle çalışan, WooCommerce mağazası olan, ACF/Elementor gibi eklentilerle karmaşık yapı kuran kurumsal projelerde WPML'in resmi uyumluluk ve iş akışı avantajları maliyeti fazlasıyla karşılar. İki eklenti arasında sonradan geçiş yapmak mümkün olsa da zahmetlidir; en başta doğru kararı vermek en sağlıklısıdır. Genel eklenti seçimi kriterlerini gözden geçirmek isterseniz WordPress eklenti önerileri yazımızdaki "resmi destek ve güncellik" prensibi burada da geçerlidir.

Sıkça Sorulan Sorular#

WPML ücretsiz mi, yoksa mutlaka satın almam mı gerekir?#

WPML ücretli bir eklentidir ve yıllık lisansla satılır. Ücretsiz bir sürümü yoktur; bütçesiz bir çözüm arıyorsanız Polylang'in ücretsiz sürümü mantıklı bir başlangıç noktasıdır. Ancak WooCommerce çevirisi, String Translation ve çevirmen iş akışı gibi kurumsal özellikler istiyorsanız WPML'in Multilingual CMS paketi bu yatırımı hızla geri öder. Lisansın yenilenmesi güncellemeler ve destek için önemlidir; süresi dolan lisansla eklenti çalışmaya devam eder ama güncelleme alamazsınız.

Mevcut tek dilli sitemi WPML ile çok dilli yaparsam eski içeriklerim kaybolur mu?#

Hayır, mevcut içeriğiniz kaybolmaz. Kurulum sırasında seçtiğiniz varsayılan dil, tüm mevcut yazı, sayfa ve ürünlerinize otomatik olarak atanır; yani hiçbir şey silinmez veya taşınmaz. Yeni diller yalnızca üzerine eklenir. Yine de yapısal bir değişiklik olduğu için işleme başlamadan önce tam bir yedek almanız ve mümkünse bir kopya (stage) ortamında denemeniz şiddetle önerilir; olası tema uyumsuzluklarını canlıya dokunmadan görürsünüz.

Otomatik çeviri kullanırsam SEO'ya zarar verir mi?#

Ham makine çevirisini hiç düzeltmeden yayınlamak riskli olabilir; hem kullanıcı deneyimini hem de sıralamayı olumsuz etkileyebilir. Doğru yaklaşım, otomatik çeviriyi bir başlangıç taslağı olarak kullanmak ve mutlaka bir insanın üzerinden geçmesini sağlamaktır. WPML'in editörü zaten bunu kolaylaştıracak şekilde tasarlanmıştır: makine önerisini doldurur, siz düzeltirsiniz. İnsan gözünden geçmiş, dilbilgisi ve terminoloji açısından düzgün çeviriler SEO'ya zarar vermez, aksine yeni bir kitleye erişim sağlar.

hreflang etiketlerinin doğru çalıştığını nasıl kontrol ederim?#

En pratik yöntem, çevrilmiş bir sayfanın kaynak kodunu görüntüleyip hreflang satırlarını aramaktır; her dilin diğer dilleri karşılıklı olarak işaret ettiğini görmelisiniz. Komut satırından curl ile sayfayı çekip hreflang ifadesini filtreleyebilir ya da tarayıcıda sayfa kaynağını açıp arama yapabilirsiniz. Ek olarak Google Search Console'un uluslararası hedefleme raporları ve çeşitli çevrimiçi hreflang doğrulayıcıları eksik veya tek yönlü bağlantıları tespit etmenize yardımcı olur. Bir sayfanın karşılığı gerçekten çevrilip yayınlanmadıysa etiket üretilmez; ilk kontrol her zaman çevirinin bağlı ve yayında olup olmadığıdır.

WooCommerce mağazamda ürünleri çevirince stok ayrı ayrı mı takip edilir?#

Hayır, doğru kurulumda stok tek havuzdan yönetilir. WooCommerce Multilingual, çevrilmiş ürünü orijinalin bir kopyası değil çevirisi olarak bağladığı için stok, fiyat ve SKU tüm diller arasında paylaşılır. Yani bir müşteri İngilizce arayüzden, bir başkası Türkçe arayüzden aynı üründen sipariş verdiğinde stok tek yerden düşer ve çakışma yaşanmaz. Fiyat tarafında ise çok para birimli satış yapıyorsanız her dil/para birimi için dönüşüm oranı tanımlayabilir, ama temel stok bütünlüğünü korursunuz.

Kaç dil eklersem sitem yavaşlar mı?#

Her eklenen dil, veritabanında ek satırlar ve her istekte ek sorgular anlamına gelir, dolayısıyla teorik olarak yük artar. Ancak pratikte iyi bir önbellekleme, yeterli PHP belleği ve sağlam bir sunucu ile fark çoğu ziyaretçi için hissedilmez. Sorun genellikle dillerin sayısından değil, yetersiz kaynaklı paylaşımlı ortamdan ve nesne önbelleği (object cache) eksikliğinden doğar. Çok dilli ve yoğun trafikli bir siteniz varsa Redis benzeri bir nesne önbelleği kurmak ve kaynak garantili bir hosting/sunucu tercih etmek performansı belirgin biçimde iyileştirir.

Kapanış#

Çok dilli bir WordPress sitesi, doğru kurulduğunda işinizi tamamen yeni pazarlara açan güçlü bir varlıktır; yanlış kurulduğunda ise kopya içerik, kırık dil geçişleri ve indekslenmeyen sayfalarla baş ağrısına dönüşür. WPML, bu işi ciddiye alan kurumsal ve e-ticaret projeleri için en olgun çözümlerden biridir: doğru URL yapısını seçmek, çevirileri karşılıklı bağlamak, hreflang ve sitemap tarafını ihmal etmemek ve her dil için özgün meta veriler yazmak, başarının dört temel taşıdır. WooCommerce kullanıyorsanız WooCommerce Multilingual ile mağazanızı tek stok havuzunda çok dilli hale getirebilir, çok para birimli satışla dönüşüm oranınızı artırabilirsiniz.

Bu tür bir kurulum, kaynak ihtiyacı ve yönetim karmaşıklığı bakımından sağlam bir altyapı ister. Hızlı, güvenli ve yeterli kaynağa sahip bir zeminde çalışmak istiyorsanız Clou.TR'nin WordPress hosting paketleri, ölçeklenme için VDS sunucu seçenekleri ve düzenli çalışan kurulumların bakımını üstlenen WordPress bakım hizmeti tam da bu ihtiyaçlara göre hazırlandı. Kurulumda takıldığınız noktada site taşıma ve yedekleme desteğiyle riskleri sıfıra indirebilir, dilerseniz sunucu yönetimi ekibimize teknik yükü devredebilirsiniz. Çok dilli yolculuğunuza sağlam bir altyapıyla başlayın; gerisi doğru içerik ve sabırla gelir.