cPanel Ziyaretçi İstatistikleri (AWStats ve Webalizer)

Web sitenizin gerçekte ne kadar trafik aldığını, hangi sayfaların en çok okunduğunu ve ziyaretçilerin siteye nereden geldiğini merak ediyorsanız, aradığınız verinin büyük bölümü çoktan sunucunuzda kayıtlı durumda. Her ziyaretçi isteği, arama motoru botu ve indirilen görsel; web sunucusunun erişim kayıtlarına (access log) satır satır işleniyor. cPanel'in Metrics (Metrikler / İstatistikler) bölümü, bu ham kayıtları sizin için okunabilir raporlara dönüştüren bir avuç araç sunar: AWStats, Webalizer, Analog ve doğrudan ham dosyaları indirmenizi sağlayan Raw Access. Bu araçların hepsi ücretsizdir, hosting paketinizle birlikte gelir ve JavaScript izleyici kodu gerektirmez.

Bu rehberde bir sistem yöneticisinin gözünden bu dört aracı tek tek ele alacağız: her birinin neyi iyi yaptığını, raporlarını nasıl doğru okuyacağınızı ve hangi durumda hangisini tercih etmeniz gerektiğini anlatacağız. Ayrıca sunucu logu temelli bu istatistiklerin Google Analytics gibi tarayıcı tabanlı araçlardan neden farklı sonuçlar ürettiğine, 404 hatalarını ve bant genişliği tüketimini nasıl takip edeceğinize değineceğiz. Amacımız, rakamlara bakıp "bu iyi mi kötü mü" diye tahmin yürütmek yerine, verinin arkasındaki mantığı gerçekten anlamanız.

cPanel Metrics Bölümüne Genel Bakış#

cPanel'e giriş yaptığınızda, ana ekranı aşağı kaydırdığınızda Metrics başlıklı bir bölüm görürsünüz. Buradaki simgeler barındırma paketinize ve hosting sağlayıcınızın yapılandırmasına göre değişebilir, ancak çoğu kurulumda şu araçları bulursunuz: Visitors (en son ziyaretçiler), Errors (site hataları), Bandwidth (bant genişliği grafikleri), Raw Access (ham erişim kayıtları), Awstats, Webalizer ve bazen Analog Stats.

Bu araçların hepsinin ortak bir kaynağı vardır: web sunucusunun (Apache veya LiteSpeed) her isteği yazdığı erişim kayıt dosyası. Yani AWStats ve Webalizer birbirinden bağımsız iki farklı sayaç değildir; ikisi de aynı log dosyasını okur, sadece farklı biçimlerde özetler. Bu yüzden aynı gün için AWStats'te 1.200, Webalizer'da 1.180 ziyaret görmeniz normaldir; her aracın "ziyaret" tanımı ve bot filtreleme yaklaşımı biraz farklıdır.

Önemli bir ayrıntı: bu istatistik motorları verileri anlık üretmez. Sunucu genellikle günde bir kez (çoğunlukla gece yarısı civarı) log dosyalarını işleyerek raporları günceller. Dolayısıyla bugünün öğle saatindeki trafiği çoğu zaman ertesi gün rapora yansır. Anlık veri istiyorsanız, aşağıda anlatacağımız ham erişim kayıtlarını doğrudan incelemeniz gerekir. Barındırmanın temel kavramlarını hatırlamak isterseniz cPanel nedir yazımıza göz atabilirsiniz.

AWStats Raporunu Okumak#

AWStats, cPanel içindeki en zengin ve en çok tercih edilen istatistik aracıdır. Metrics bölümünden Awstats'e girip domaininizi seçtiğinizde karşınıza tek sayfalık, koyu mavi başlıklı ayrıntılı bir panel çıkar. Sol taraftaki menü veya sayfayı aşağı kaydırma ile bölümler arasında gezinebilirsiniz. En üstteki özet kutusu size ayın toplamını verir; burada dikkat etmeniz gereken temel kavramlar şunlardır.

AWStats dört farklı sayacı ayrı ayrı gösterir ve bunları karıştırmamak kritiktir: Unique visitors (benzersiz ziyaretçi — o gün siteye giren farklı IP sayısı), Number of visits (ziyaret — aynı ziyaretçinin farklı oturumları), Pages (sayfa görüntüleme — yalnızca HTML/PHP sayfaları) ve Hits (istek — sayfa dahil her dosya, görsel, CSS, JS). Bir sayfa 20 görsel içeriyorsa tek bir sayfa görüntüleme, 21 hit üretir. Bu yüzden "hits" sayısına bakıp trafiğinizi olduğundan çok büyük görmeyin; gerçek okuyucu göstergesi unique visitors ve pages değerleridir.

AWStats'in en değerli bölümleri aşağıda ilerledikçe gelir. Robots/Spiders visitors bölümü, Googlebot ve Bingbot gibi arama motoru botlarının siteyi ne sıklıkta taradığını gösterir — SEO açısından altın değerinde bir veridir. Referring sites ve Search Keyphrases bölümleri ziyaretçilerinizin nereden geldiğini, hangi dış siteler ve aramaların sizi getirdiğini listeler. HTTP Status codes bölümü ise 200, 301, 404, 500 gibi durum kodlarının dağılımını verir; buradaki yüksek 404 sayısı kırık bağlantılara işaret eder. Arama motoru trafiğinizi büyütmek istiyorsanız WordPress SEO başlangıç rehberimizdeki ilkelerle bu verileri birlikte değerlendirin.

Bir ipucu: AWStats varsayılan olarak bilinen botların çoğunu ziyaretçi sayımından çıkarır, ancak agresif tarama yapan yeni botlar bazen "insan" gibi görünebilir. Eğer ziyaretçi sayınız aniden şüpheli biçimde arttıysa, önce Robots bölümüne ve Referring URL listesine bakın; genellikle tek bir bot ya da spam kaynağı fark edilir.

Webalizer ve Analog: Klasik Alternatifler#

Webalizer, AWStats'ten daha eski ve daha sade bir istatistik motorudur. Onu tercih etmenin başlıca sebebi, aylık ve günlük trafiği net renkli çubuk grafiklerle görselleştirmesidir. Metrics bölümünden Webalizer'e girdiğinizde önce son 12 ayın özet grafiğini görürsünüz; bir aya tıkladığınızda o ayın gün gün dökümüne inersiniz. Trafiğin zaman içindeki eğilimini (mevsimsel dalgalanma, kampanya etkisi, yavaş büyüme) tek bakışta görmek isteyenler için pratiktir.

Webalizer'ın terminolojisi AWStats'ten biraz farklıdır ve bu ayrımı bilmek gerekir. Webalizer'da Hits her istek, Files başarıyla gönderilen dosya, Pages sayfa görüntüleme, Visits ziyaret ve KBytes transfer edilen veri miktarıdır. Yani AWStats'teki "hits" ile Webalizer'daki "hits" aynı şeyi ölçse de, iki araç arasında ufak sayı farkları görürsünüz çünkü ziyaret zaman aşımı süreleri ve bot listeleri farklıdır. Webalizer ayrıca Entry Pages (siteye giriş yapılan ilk sayfa) ve Exit Pages (siteden çıkılan son sayfa) tablolarıyla kullanıcı akışına dair kaba bir fikir verir.

Analog Stats ise en eski araçtır; çok hızlı çalışır ama görsel olarak sadedir ve modern sitelerde giderek daha az kullanılır. Bazı hosting kurulumlarında Analog, ürettiği raporu Report Magic adlı bir arayüzle süsleyerek sunar. Günümüzde çoğu kullanıcı için AWStats yeterince kapsamlı olduğundan, Webalizer'ı grafik eğilimi için, Analog'u ise yalnızca çok büyük log dosyalarını hızlıca özetlemek için düşünebilirsiniz. Barındırma paketinizde bu araçların hangilerinin açık olacağını sağlayıcınız belirler; Clou.TR web hosting paketlerinde AWStats ve Webalizer standart olarak sunulur.

Dört Aracın Karşılaştırması#

Hangi durumda hangi aracı açacağınıza karar verirken şu tabloyu bir referans olarak kullanabilirsiniz. Her aracın güçlü ve zayıf yönlerini yan yana görmek, gereksiz yere farklı panellerde kaybolmanızı önler.

Pratikte çoğu kullanıcı için doğru iş akışı şudur: gündelik takip için AWStats'i ana araç olarak kullanın, aylık büyümeyi görmek için ara sıra Webalizer grafiğine bakın ve bir sorunu (ani düşüş, saldırı şüphesi, bilinmeyen bir 500 hatası) araştırırken ham erişim kayıtlarına inin. Bu üçlü kombinasyon, ayrı bir ücretli analiz aracına ihtiyaç duymadan sağlıklı bir görüş sağlar.

Şunu da unutmayın: istatistik araçları geçmişe dönük çalışır ve tarihsel veriyi yalnızca sunucu logları tutulduğu sürece saklar. Loglar genellikle belirli aralıklarla döndürülüp (rotate) silindiği için, aylar öncesinin ham verisine ulaşamayabilirsiniz. Uzun vadeli tarihçe istiyorsanız AWStats/Webalizer raporlarını arşivlemeniz veya harici bir analitik aracını paralel çalıştırmanız gerekir.

Ham Erişim Kayıtlarını (Raw Access) İncelemek#

İşin en dürüst kaynağı ham erişim kayıtlarıdır. Metrics bölümündeki Raw Access aracından, sıkıştırılmış log arşivini (.gz uzantılı) bilgisayarınıza indirebilirsiniz. Bu dosya, ziyaretçi tarafından çalıştırılan hiçbir kod içermez; tamamen sunucunun kendi kaydıdır, dolayısıyla en gerçek veridir. Apache/LiteSpeed, her satırı Combined Log Format denen standart bir biçimde yazar. Tipik bir satır şöyle görünür:

203.0.113.45 - - [09/Jul/2026:14:22:07 +0300] "GET /blog/hosting-secimi HTTP/1.1" 200 18734 "https://www.google.com/" "Mozilla/5.0 (Windows NT 10.0; Win64; x64)"

Bu satırdaki alanlar sırasıyla şunlardır: ziyaretçi IP'si, tarih/saat, istek yöntemi ve yolu (GET /blog/hosting-secimi), HTTP durum kodu (200), gönderilen bayt sayısı (18734), referans URL (ziyaretçinin geldiği yer — burada Google) ve tarayıcı/bot kimliği (User-Agent). Tek bir satırdan bile çok şey öğrenilir: bu ziyaretçi Google'dan gelmiş, blog yazınızı başarıyla (200) görüntülemiş ve Windows üzerinde bir masaüstü tarayıcı kullanmış.

İndirdiğiniz log dosyasını komut satırında hızlıca analiz edebilirsiniz. Aşağıdaki örnekler, en sık ziyaret edilen sayfaları ve en çok istek yapan IP'leri bulmak için klasik yaklaşımlardır:

# Arşivi aç
gunzip clou.tr-Jul-2026.gz

# En çok istenen 10 URL
awk '{print $7}' clou.tr-Jul-2026 | sort | uniq -c | sort -rn | head -10

# En fazla istek yapan 10 IP (olası bot veya saldırgan)
awk '{print $1}' clou.tr-Jul-2026 | sort | uniq -c | sort -rn | head -10

# Bugün oluşan tüm 404 hatalarını listele
grep ' 404 ' clou.tr-Jul-2026 | awk '{print $7}' | sort | uniq -c | sort -rn

Bu tür bir inceleme, özellikle bir güvenlik olayını araştırırken paha biçilmezdir. Örneğin tek bir IP'nin saniyeler içinde yüzlerce istek yaptığını görürseniz bu bir tarama/saldırı girişimi olabilir; bu durumda IP'yi cPanel'in IP Blocker aracıyla engelleyebilir veya bir WAF çözümüyle kalıcı koruma alabilirsiniz. Yoğun otomatik trafik altındaysanız ek olarak DDoS koruma katmanını değerlendirmek isteyebilirsiniz.

Sunucu Logu ve Google Analytics Farkı#

Müşterilerin en çok kafasını karıştıran konu şudur: "AWStats bana ayda 50.000 ziyaretçi diyor ama Google Analytics 22.000 gösteriyor. Hangisi doğru?" Cevap: ikisi de kendi ölçüm mantığına göre doğru, çünkü tamamen farklı şeyleri sayıyorlar. Bu farkı anlamak, verilerinizi yanlış yorumlamamak için şarttır.

AWStats ve Webalizer sunucu tarafında çalışır; sunucuya ulaşan her isteği kaydeder. Bu, insan ziyaretçilerin yanı sıra arama motoru botlarını, RSS okuyucuları, uptime izleme servislerini, tarayıcısız script'leri ve önbelleklenmemiş her isteği içerir. Google Analytics ise istemci tarafında çalışır; yalnızca ziyaretçinin tarayıcısı sayfadaki JavaScript izleyici kodunu çalıştırdığında bir kayıt üretir. Aradaki temel farklar şöyle özetlenebilir:

Bu tablodan çıkan pratik sonuç şu: sunucu logları toplam sunucu yükünü ve gerçek kaynak tüketimini görmek için, Google Analytics ise insan davranışını (hangi kampanya dönüşüm getirdi, kullanıcı sitede ne kadar kaldı) anlamak için daha uygundur. İkisini rakip değil, tamamlayıcı görün. Bot trafiğini ve bant genişliği baskısını AWStats'ten, gerçek okuyucu davranışını Analytics'ten okuyun. Kendi araçlarımızla site sağlığını ölçmek isterseniz ücretsiz web araçları sayfamıza da göz atabilirsiniz.

404 Hatalarını ve Bant Genişliğini İzlemek#

İstatistik araçlarının en pratik iki kullanımından biri hata takibi, diğeri bant genişliği yönetimidir. cPanel'deki Errors aracı, sunucunun error_log dosyasının son satırlarını gösterir ve PHP hataları ile kırık kaynaklar için ilk bakılacak yerdir. Ancak ziyaretçinin karşılaştığı 404 (sayfa bulunamadı) hatalarının tam listesini AWStats'in HTTP Status Codes bölümünden veya doğrudan ham loglardan almak daha sağlıklıdır.

404 hatalarını ciddiye alın: her 404, ya arama motorunun ya da bir ziyaretçinin var olmayan bir adrese ulaştığı anlamına gelir. Bunun sık nedenleri; taşınan içeriğin eski URL'sinden yönlendirme yapılmaması, yanlış yazılmış bir link ya da silinen bir görseldir. Kalıcı taşınan sayfalar için .htaccess dosyasında bir 301 yönlendirmesi tanımlamak hem ziyaretçiyi doğru yere götürür hem de SEO değerini korur:

# Eski URL'yi yeni adrese kalıcı olarak yönlendir
RewriteEngine On
RewriteRule ^eski-yazi\.html$ /blog/yeni-yazi [R=301,L]

# Belirli bir görsel için yönlendirme
Redirect 301 /images/logo-2020.png /images/logo.png

Bant genişliği tarafında ise Bandwidth aracı, günlük ve aylık veri transferinizi grafiklerle gösterir; hangi protokolün (HTTP, POP3, IMAP, FTP) ne kadar tükettiğini de ayırır. Bant genişliğinizin beklenmedik şekilde artması genellikle iki şeyden kaynaklanır: agresif bot trafiği ya da çok büyük medya dosyalarının önbelleklenmeden tekrar tekrar sunulması. AWStats'in "en çok indirilen dosyalar" listesi, bant genişliğini hangi dosyanın yediğini net gösterir. Eğer sürekli üst sınıra dayanıyorsanız çözüm ya statik içeriği optimize etmek ya da daha yüksek kaynaklı bir hosting paketine veya kontrolün tamamen sizde olduğu bir sanal sunucuya geçmektir. Bu geçişleri kesintisiz yapmak için ücretsiz site taşıma hizmetimizden yararlanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular#

AWStats ile Webalizer neden farklı ziyaretçi sayısı gösteriyor?#

İki araç aynı log dosyasını okusa da "ziyaret" ve "ziyaretçi" tanımları ile bot filtreleme yöntemleri farklıdır. AWStats bilinen botların çok geniş bir listesini sayımdan çıkarırken Webalizer daha az agresif filtreler, ayrıca oturum zaman aşımı süreleri de eşit değildir. Bu yüzden aynı gün için yüzde 5-15 arası fark görmeniz tamamen normaldir; ikisini de aynı motorun iki farklı özeti olarak düşünün.

İstatistiklerim neden bugünkü trafiği göstermiyor?#

Çünkü AWStats, Webalizer ve Analog verileri anlık işlemez; sunucu bu raporları genellikle günde bir kez, çoğunlukla gece yarısı çevresinde günceller. Dolayısıyla bugünün ziyaretlerini çoğu zaman ertesi gün rapor içinde görürsünüz. Anlık veriye ihtiyacınız varsa Metrics bölümündeki Raw Access aracıyla ham erişim kayıtlarını indirip doğrudan incelemeniz gerekir.

Sunucu logları mı yoksa Google Analytics mi daha doğru?#

İkisi de kendi ölçüm mantığına göre doğrudur, çünkü farklı şeyleri sayarlar. Sunucu logları botlar dahil sunucuya ulaşan her isteği kaydeder ve JavaScript ya da reklam engelleyiciden etkilenmez; Google Analytics ise yalnızca tarayıcıda izleyici kodu çalışan gerçek insan ziyaretlerini ölçer. Toplam sunucu yükü için logları, kullanıcı davranışı için Analytics'i kullanmanız en sağlıklı yaklaşımdır.

404 hatalarını nasıl azaltabilirim?#

Önce AWStats'in HTTP Status Codes bölümünden ya da ham logdan en çok tetiklenen 404 URL'lerini listeleyin, ardından bunların kaynağını bulun. Taşınmış içerik için .htaccess dosyasında 301 kalıcı yönlendirme tanımlayın, kırık iç linkleri düzeltin ve silinmiş görsellerin adreslerini güncelleyin. Düzenli aralıklarla bu listeyi kontrol etmek, hem ziyaretçi deneyimini hem de SEO performansınızı korur.

İstatistiklerimin geçmiş verisi neden kayboluyor?#

İstatistik araçları raporlarını yalnızca sunucudaki ham log dosyaları mevcut olduğu sürece üretebilir. Loglar disk alanını korumak için belirli aralıklarla döndürülüp (log rotation) silindiğinden, aylar öncesine ait ham veri artık sunucuda bulunmayabilir. Uzun vadeli tarihçe tutmak istiyorsanız AWStats/Webalizer çıktısını periyodik olarak dışa aktarıp arşivlemeniz ya da paralel bir harici analitik aracı çalıştırmanız gerekir.

Bot trafiğini gerçek ziyaretçilerden nasıl ayırt ederim?#

AWStats bunu sizin için büyük ölçüde yapar: "Robots/Spiders visitors" bölümü bilinen arama motoru ve tarama botlarını ayrı listeler. Ham logda ise satır sonundaki User-Agent alanına ve tek bir IP'nin kısa sürede yaptığı istek sayısına bakın; Googlebot, Bingbot gibi kimlikler ya da anormal derecede yoğun istek yapan tekil IP'ler genellikle bottur. Zararlı olanları IP Blocker veya WAF ile engelleyebilirsiniz.

Kapanış#

cPanel'in Metrics bölümü, ayrı bir ücretli araca ihtiyaç duymadan sitenizin nabzını tutmanız için gereken her şeyi barındırıyor. Gündelik derin analiz için AWStats'i, aylık büyüme eğilimi için Webalizer'ı ve bir sorunu tam olarak çözmek istediğinizde ham erişim kayıtlarını kullandığınızda, trafiğinizi tahminle değil gerçek veriyle yönetirsiniz. En önemlisi, sunucu logu ile tarayıcı tabanlı analitik arasındaki farkı bildiğinizde artık "hangi rakam doğru" ikileminde kaybolmaz, her aracı güçlü olduğu yerde kullanırsınız.

Bu araçların tam kapasite çalışması, sağlıklı yapılandırılmış ve yeterli kaynağa sahip bir barındırma altyapısıyla mümkün. AWStats ve Webalizer'ın standart geldiği, günlük yedeklerle ve uzman desteğiyle desteklenen Clou.TR web hosting paketlerini inceleyebilir, daha fazla kontrol istediğinizde sanal sunucu çözümlerimize geçebilir; kaynak ve kesinti endişesi yaşamadan büyümek için sunucu yönetimi hizmetimizden yararlanabilirsiniz. Verinizi okumaya başlayın, gerisini altyapıya bırakın.