ETBİS Kaydı Nedir, Nasıl Yapılır?

ETBİS kaydı, Türkiye'de internet üzerinden satış yapan hemen herkesin karşısına çıkan ilk yasal zorunluluktur ve mağaza sahiplerinin çoğu bunu ilk kez, bir ihbar ya da bir denetim sonrasında öğrenir. İnternette konuyla ilgili bulacağınız yazıların büyük bölümü hukuk bürolarından geliyor ve mevzuatı özetlemekle yetiniyor: kimin kayıt olması gerektiğini söylüyor, cezanın varlığından bahsediyor, orada bırakıyor. Uygulama tarafı — e-Devlet ekranında hangi butona basılacağı, hangi belgenin nereye yükleneceği, alan adı sahipliğinin nasıl doğrulanacağı ve en çok takılınan yer olan ETBİS QR kodunun siteye teknik olarak nasıl gömüleceği — neredeyse hiçbir Türkçe kaynakta anlatılmıyor.

Bu yazıda ETBİS kaydını baştan sona uygulamalı olarak ele alıyorum: kimin için zorunlu olduğunu netleştiriyor, başvurudan önce hazırlamanız gereken belgeleri tek tabloda topluyor, e-Devlet üzerinden ilerleyen başvuru adımlarını sırayla veriyor ve kayıt onaylandıktan sonra alacağınız doğrulama kodunu/QR görselini sitenize düzgün biçimde nasıl yerleştireceğinizi HTML, WordPress ve WooCommerce örnekleriyle gösteriyorum. Sonunda da yerleştirmenin gerçekten çalıştığını sunucu tarafından doğrulayacağınız komutları bırakıyorum — çünkü "koydum ama görünmüyor" şikâyetinin arkasında çoğunlukla önbellek, çerez bandı ya da içerik güvenlik politikası vardır.

ETBİS Nedir ve Neyi Kayıt Altına Alır#

ETBİS, Ticaret Bakanlığı tarafından işletilen Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'nin kısaltmasıdır ve elektronik ticaret faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilerin merkezî olarak kayıt altına alındığı sistemdir. Amaç iki yönlüdür: tüketicinin karşısındaki satıcının gerçek bir işletme olduğunu doğrulayabilmesi ve bakanlığın e-ticaret hacmine dair sağlıklı veri toplayabilmesi.

Sistem, sitenizi değil işletmenizi ve o işletmeye bağlı elektronik ticaret ortamlarını kaydeder. Bir işletmenin birden fazla ortamı olabilir: kendi alan adı üzerindeki mağaza, mobil uygulama, sosyal medya hesabı üzerinden yürütülen satış. Bunların her biri ayrı ayrı bildirilir. Bu ayrımı baştan kavramak önemlidir, çünkü "sitemi kaydettim" diyen çok sayıda satıcının Instagram üzerinden yürüttüğü satış kanalı sistemde görünmüyor.

Kayıt tamamlandığında size bir ETBİS kayıt numarası ve sitenizde göstermeniz gereken bir doğrulama işareti (yaygın kullanımıyla ETBİS QR kodu) verilir. Ziyaretçi bu işarete tıkladığında ya da karekodu okuttuğunda, bakanlığın doğrulama sayfasında işletmenin kayıtlı olduğunu görür.

ETBİS Kaydı Kimler İçin Zorunlu#

ETBİS kaydı, kendi alan adı üzerinden mal veya hizmet satışı yapan tüm hizmet sağlayıcılar ile aracı hizmet sağlayıcılar için zorunludur. Pratikte üç grubu ayırmak gerekir:

• Hizmet sağlayıcı (ETHS): Kendi sitesinden kendi ürününü satan işletme. Kendi alan adınız üzerinden satış yapıyorsanız bu gruptasınız ve kayıt zorunludur.
• Aracı hizmet sağlayıcı (AHS): Başkalarının ürünlerini satmasına ortam sağlayan pazaryeri niteliğindeki platformlar. Kayıt zorunluluğu daha kapsamlıdır; ayrıca üzerinde satış yapan satıcılara ilişkin bildirim yükümlülükleri vardır.
• Sosyal medya üzerinden satış yapanlar: Kendi alan adı olmadan yalnızca sosyal medya hesabı üzerinden satış yapanlar için de bildirim yükümlülüğü doğar. "Sitem yok, o zaman beni ilgilendirmiyor" varsayımı burada yanlıştır.

Kayıt kapsamı dışında kalan tek net durum, sadece tanıtım yapan ve üzerinden sipariş alınamayan kurumsal sitelerdir. Sitenizde ürün listeleniyor ama sipariş WhatsApp üzerinden alınıyorsa, bu "satış yapılmıyor" anlamına gelmez; sipariş toplama fonksiyonu varsa faaliyet e-ticarettir.

Kararsız kaldığınız noktada ölçüt şudur: ziyaretçi, sitenizdeki bir arayüz üzerinden sipariş verebiliyor mu? Cevap evetse kayıt yükümlülüğü vardır.

Başvuru Öncesi Hazırlanacak Belgeler#

Başvurunun en çok zaman kaybettiren tarafı, ekranda belge istendiğinde onu aramaya başlamaktır. Başvuruya oturmadan önce aşağıdakileri elinizin altına alın.

Alan adı bilgisinde sık yapılan bir hata var: alan adının başvuran işletme adına tescilli olması beklenir. Alan adı geliştiricinizin ya da bir çalışanınızın adına kayıtlıysa, başvuru öncesinde tescil bilgilerini işletmeye devredin. Bu devir alan adı yönetim panelinizden yapılır ve genelde birkaç saat içinde tamamlanır; sonradan uğraşmak, başvurunun reddedilip yeniden dosyalanması demektir.

e-Devlet Üzerinden ETBİS Başvurusu: Adım Adım#

Başvuru tamamen çevrimiçidir, evrak gönderimi gerekmez. Sıra şu şekilde ilerler:

1. e-Devlet'e giriş yapın. Kimlik doğrulama e-Devlet şifresi, e-imza veya mobil imza ile yapılır. Şirket adına işlem yapacaksanız, sisteme giren kişinin şirket yetkilisi olarak tanımlı olması gerekir.
2. ETBİS hizmetini seçin. e-Devlet arama kutusuna "ETBİS" yazdığınızda Ticaret Bakanlığı'na ait kayıt hizmeti listelenir. Buradan sistemin kendi arayüzüne yönlendirilirsiniz.
3. İşletme türünü belirleyin. Gerçek kişi (şahıs şirketi) mi, tüzel kişi (limited/anonim) mi olduğunuzu seçersiniz. Tüzel kişi seçiminde MERSİS numarası üzerinden şirket bilgileri otomatik gelir; gelmiyorsa ticaret sicil kaydınızda eksik vardır ve önce oradan düzeltilmesi gerekir.
4. İletişim ve tebligat bilgilerini girin. KEP adresi, e-posta, telefon ve açık adres. Buraya girdiğiniz e-posta adresi resmî yazışma kanalıdır; kişisel bir adres yerine [email protected] gibi kurumsal bir adres kullanın ve o kutunun düzenli okunduğundan emin olun.
5. Elektronik ticaret ortamlarını ekleyin. Her satış kanalı ayrı bir kayıt satırıdır. Alan adınızı https:// ile birlikte tam olarak yazın. Mobil uygulamanız veya sosyal medya üzerinden satışınız varsa onları da ayrı ayrı ekleyin.
6. Faaliyet ve ödeme bilgilerini beyan edin. Satılan mal/hizmet kategorisi, kullanılan ödeme yöntemleri, kargo ve teslimat bilgisi. Bu alanlar istatistik amaçlıdır ama yanlış beyan sonradan düzeltme gerektirir.
7. Beyanı onaylayın ve gönderin. Onay sonrası başvurunuz inceleme sırasına girer; ekranda bir başvuru takip numarası görürsünüz. Bu numarayı kaydedin.

Başvuru sırasında alan adı sahipliğinin doğrulanması istenirse, bu genellikle alan adının tescil kayıtları üzerinden yapılır. Bazı senaryolarda ise size verilen bir değeri DNS'e TXT kaydı olarak eklemeniz istenebilir. Bu yöntem Google Search Console doğrulamasıyla aynı mantıkta çalışır:

; DNS bölgesine eklenen doğrulama kaydı örneği
alanadiniz.com.    3600    IN    TXT    "dogrulama-kodu-buraya"

Kaydı ekledikten sonra yayıldığını kendiniz kontrol edin:

dig +short TXT alanadiniz.com
# veya
nslookup -type=TXT alanadiniz.com 8.8.8.8

TXT tabanlı alan adı doğrulamasının ayrıntıları ve tuzakları için TXT ile alan adı doğrulama yazısına bakabilirsiniz; en sık yapılan hata, kaydı alt alan adına eklemek ve kök alan adının boş kalmasıdır.

Kayıt Sonrası: Onay Süreci ve Doğrulama İşareti#

Başvurunuz onaylandığında size bir ETBİS kayıt numarası atanır ve sistemin kendi panelinden sitenizde kullanacağınız doğrulama işaretini (karekod/logo) alırsınız. Bu işaret keyfî bir rozet değildir; ziyaretçinin sizi bakanlık kayıtları üzerinden doğrulamasını sağlayan tıklanabilir bir bağlantıdır.

Onay bekleme aşamasında kontrol etmeniz gereken iki şey var. Birincisi, beyan ettiğiniz alan adının başvuru anında erişilebilir olması; kapalı ya da "yakında" sayfası yayında olan bir site inceleme aşamasında sorun çıkarır. İkincisi, sitede iletişim bilgilerinin ve yasal metinlerin yayında olması. Mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu ve iade koşulları eksikse denetim aşamasında not düşülür. Bu metinlerin içeriği için mesafeli satış sözleşmesi nedir yazısındaki maddeleri esas alabilirsiniz.

ETBİS QR Kodunu Siteye Ekleme#

En çok takılınan aşama burasıdır. Doğrulama işareti, sitenin her sayfasından erişilebilir ve tıklanabilir olmalıdır; pratikte bunun anlamı, işareti alt bilgi (footer) alanına koymaktır çünkü footer tüm şablonlarda ortaktır.

Üç kural: görseli kendi sunucunuzda barındırın (dış kaynaktan çekmeyin, o kaynak yavaşlarsa sayfanız da yavaşlar), bağlantıyı yeni sekmede açın ve görsele anlamlı bir alt metni verin.

Düz HTML ile ekleme#

<a href="https://etbis.ticaret.gov.tr/dogrulama/KAYIT-NUMARANIZ"
   target="_blank"
   rel="noopener noreferrer"
   title="ETBİS Kayıtlı E-Ticaret Sitesi">
  <img src="/assets/img/etbis-dogrulama.png"
       width="90" height="90" loading="lazy"
       alt="ETBİS kayıtlı e-ticaret sitesi doğrulama karekodu">
</a>

Görseli /assets/img/ altına yükleyin ve boyutunu 90–120 piksel bandında tutun. width ve height özniteliklerini mutlaka yazın; yoksa sayfa yüklenirken düzen kayması (CLS) oluşur ve bu, hız skorunuzu doğrudan düşürür.

WordPress'te ekleme#

En temiz yol, footer'a bir widget alanı üzerinden eklemektir: Görünüm → Widget'lar → Alt Bilgi bölümüne bir "Özel HTML" bloğu koyup yukarıdaki kodu yapıştırmanız yeterlidir. Tema güncellemesinden etkilenmez.

Temanızda widget alanı yoksa alt tema (child theme) içinde bir kanca kullanın:

<?php
// child-theme/functions.php
add_action( 'wp_footer', 'cloutr_etbis_rozeti', 20 );

function cloutr_etbis_rozeti() {
    $gorsel = get_stylesheet_directory_uri() . '/img/etbis-dogrulama.png';
    $link   = 'https://etbis.ticaret.gov.tr/dogrulama/KAYIT-NUMARANIZ';

    printf(
        '<div class="etbis-rozet"><a href="%s" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
           <img src="%s" width="90" height="90" loading="lazy" alt="%s"></a></div>',
        esc_url( $link ),
        esc_url( $gorsel ),
        esc_attr__( 'ETBİS kayıtlı e-ticaret sitesi', 'cloutr' )
    );
}

Kodu asla ana temanın footer.php dosyasına yazmayın; ilk güncellemede silinir ve bunu fark etmeniz aylar alabilir.

WooCommerce mağazalarında#

WooCommerce, footer'ı temadan aldığı için yukarıdaki yöntem geçerlidir. Ek olarak ödeme (checkout) sayfasında da göstermek isterseniz:

<?php
add_action( 'woocommerce_review_order_after_submit', 'cloutr_etbis_checkout' );

function cloutr_etbis_checkout() {
    echo '<p class="etbis-checkout"><img src="/assets/img/etbis-dogrulama.png"
          width="70" height="70" loading="lazy"
          alt="ETBİS kayıtlı satıcı"></p>';
}

Ödeme sayfasında rozet göstermek zorunlu değildir ama sepeti terk oranını düşürdüğü için işe yarar.

Yerleştirmenin Çalıştığını Doğrulama#

Rozeti koydunuz ama "görünmüyor" ya da "tıklanınca açılmıyor" diyorsanız, sorunu tarayıcıda aramadan önce sunucu tarafından bakın. Sırasıyla üç kontrol:

1. HTML çıktısında gerçekten var mı? Tarayıcı önbelleği yanıltır; ham çıktıyı çekin:

curl -s https://alanadiniz.com/ | grep -i etbis

Çıktı boşsa sorun eklentide veya önbellek katmanındadır, tarayıcıda değil.

2. Görsel gerçekten sunuluyor mu?

curl -sI https://alanadiniz.com/assets/img/etbis-dogrulama.png | head -n 5
# HTTP/2 200
# content-type: image/png

404 görüyorsanız dosya yolu yanlıştır; 403 görüyorsanız dizin izinleri (644 dosya, 755 dizin) hatalıdır.

3. İçerik güvenlik politikası engelliyor mu? Sıkı bir CSP tanımlıysa dış kaynaktan çekilen görsel sessizce bloklanır. Tarayıcı konsolunda Refused to load the image satırı görürseniz politikayı genişletmek yerine görseli kendi alan adınıza taşıyın — zaten önerilen yöntem budur. Kendi sunucunuzdan sunuyorsanız img-src 'self' yeterlidir:

add_header Content-Security-Policy "default-src 'self'; img-src 'self' data:;" always;

Bir de sık atlanan dördüncü nokta var: çerez onay bandı. Bant, ekranın altına sabitlenmiş ve kapatılamıyorsa footer'daki rozeti fiilen görünmez hâle getirir. Denetimde "erişilebilir değil" değerlendirmesi almamak için bandı kapatılabilir yapın ve rozetin bandın üstünde kalmadığını mobil görünümde kontrol edin.

Bilgi Değişikliği, Güncelleme ve Kayıt Kapatma#

ETBİS kaydı bir kerelik işlem değildir. Sistemde beyan ettiğiniz bilgilerden herhangi biri değişirse güncellemek yükümlülüğünüzdür. Pratikte en sık değişen dört alan şudur:

Faaliyeti tamamen sonlandırıyorsanız kaydı kapatmanız gerekir; açık bırakılan kayıt, bildirim yükümlülüklerinin devam ettiği anlamına gelir. Site kapansa bile sistemde aktif görünen bir kayıt, ileride sorun yaratır.

ETBİS Kaydı Yapılmazsa Ne Olur#

Kayıt yükümlülüğüne uymamanın yaptırımı idari para cezasıdır ve ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir. Bu nedenle internette gördüğünüz rakamlar hızla eskir; güncel tutarı her zaman Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı tarifeden doğrulayın. Yaptırımın türü de tek değildir: kayıt yaptırmamak, doğrulama işaretini sitede göstermemek ve beyan edilen bilgileri güncel tutmamak ayrı ayrı değerlendirilebilir.

Parasal yaptırımın ötesinde iki pratik sonucu daha var. Birincisi, ETBİS kaydı olmayan bir site Güven Damgası başvurusunda bulunamaz — damga sürecinin ön koşuludur; şartların tamamı için Güven Damgası nedir yazısına bakın. İkincisi, bazı ödeme kuruluşları sanal POS tahsis sürecinde ETBİS kaydını sorar. Yani kayıt eksikliği yalnızca ceza riski değil, doğrudan bir ticari engeldir.

E-ticaretin bu tür görünmeyen yükümlülüklerinin bütçeye yansımasını topluca görmek isterseniz e-ticaret sitesi maliyeti yazısındaki gider tablosu bu kalemleri de içeriyor.

Sıkça Sorulan Sorular#

ETBİS kaydı ücretli mi#

Hayır, ETBİS kaydının kendisi ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden doğrudan siz yapabilirsiniz. Başvuru için bir aracıya, danışmana veya yazılım firmasına ödeme yapmanız gerekmez. Ücret çıkabilecek tek nokta, kayıt için gereken yan unsurlardır: KEP adresi aboneliği, e-imza temini veya noterden alınacak yetki belgesi gibi. Bunlar da ETBİS'e değil, ilgili hizmet sağlayıcılara ödenir.

ETBİS kaydı ne kadar sürede onaylanır#

Başvurunun onaylanması, bilgilerin eksiksiz ve tutarlı olması hâlinde genellikle birkaç iş günü içinde sonuçlanır. Süreyi uzatan en yaygın neden, beyan edilen alan adının başvuran işletme adına tescilli olmaması ya da sitenin başvuru sırasında erişilemez durumda olmasıdır. Ticaret sicil bilgileri MERSİS'te eksikse sistem şirket bilgilerini çekemez ve başvuru askıda kalır. Başvurudan önce bu üç noktayı kontrol ederseniz süreç belirgin biçimde kısalır.

Sosyal medyadan satış yapıyorum, kendi sitem yok, kayıt gerekir mi#

Evet, kendi alan adınız olmasa da sosyal medya üzerinden düzenli satış yapıyorsanız bildirim yükümlülüğünüz doğar. Sistemde satış kanalını "elektronik ticaret ortamı" olarak eklersiniz; alan adı yerine ilgili hesap bilgisi beyan edilir. "Site kurmadım, o yüzden e-ticaret sayılmam" yaklaşımı yaygın ama yanlıştır; belirleyici olan satışın yapılıp yapılmadığıdır. Sonradan kendi sitenizi açtığınızda ise mevcut kaydınıza yeni bir ortam olarak eklersiniz.

ETBİS QR kodunu sitenin neresine koymalıyım#

Doğrulama işaretini sitenin alt bilgi (footer) bölümüne koymak en doğru yöntemdir, çünkü footer tüm sayfalarda ortak görünür. İşaretin tıklanabilir olması ve doğrulama sayfasına yönlendirmesi gerekir; sadece görsel olarak durması yeterli değildir. Mobil görünümde çerez bandı ya da sohbet balonu tarafından kapatılmadığını mutlaka kontrol edin. Görseli kendi sunucunuzda barındırın; dış kaynaktan çekmek hem yavaşlatır hem içerik güvenlik politikasıyla çakışabilir.

Birden fazla sitem var, her biri için ayrı kayıt mı açmalıyım#

Hayır, ayrı kayıt açmanıza gerek yoktur; tek bir işletme kaydı altında birden fazla elektronik ticaret ortamı tanımlarsınız. Her alan adı, mobil uygulama ve sosyal medya satış kanalı ayrı bir ortam satırı olarak eklenir. Bu ortamların hepsi aynı işletmeye bağlıdır ve tek bir kayıt numarası altında görünür. Farklı tüzel kişilikler adına satış yapıyorsanız, o zaman her tüzel kişilik için ayrı kayıt gerekir.

Alan adımı değiştirdim, ETBİS kaydını nasıl güncellerim#

Yeni alan adını sisteme yeni bir elektronik ticaret ortamı olarak ekler, kullanımdan kalkan alan adını kayıttan çıkarırsınız. Bu iki işlemi birlikte yapmak önemlidir; eski kaydı bırakırsanız artık size ait olmayan bir alan adı üzerinden bildirim yükümlülüğünüz görünmeye devam eder. Yeni alan adında doğrulama işaretini de yeniden yerleştirmeyi unutmayın, çünkü taşınan tema dosyalarında görsel yolu çoğu zaman kırılır. Güncellemeyi alan adı yayına girdikten hemen sonra yapın.

Kayıt yaptım ama sitede rozeti göstermezsem sorun olur mu#

Evet, doğrulama işaretini sitede göstermemek başlı başına bir eksikliktir ve kayıt yaptırmış olmanız bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Denetimde bakılan ilk şeylerden biri işaretin sitede görünür ve tıklanabilir olmasıdır. Rozeti koyduğunuzu düşünüyorsanız da varsayımla yetinmeyin; curl ile ham HTML çıktısını kontrol edin, önbellek katmanları nedeniyle sizin gördüğünüzle ziyaretçinin gördüğü sayfa farklı olabilir. Mobil görünümde de bir kez gözle doğrulayın.

Kapanış#

ETBİS kaydı, e-ticarette "sonra hallederim" listesine atılmaya en uygun görünen ama en kötü sonuçları doğuran maddedir. Kayıt işleminin kendisi ücretsiz ve tamamen çevrimiçidir; asıl iş, başvurudan önce alan adı tescilini işletmeye almak, iletişim ve yasal metinleri yayına koymak ve onay sonrası doğrulama işaretini sitenin her sayfasından erişilebilir biçimde yerleştirmektir. Bu üç adımı düzgün yaparsanız süreç birkaç iş gününde kapanır; atlarsanız hem başvuru geri döner hem de Güven Damgası ve sanal POS gibi sonraki adımlarda önünüzü tıkar.

Kaydın teknik tarafında zorlanıyorsanız — rozetin footer'a düzgün oturması, görselin kendi alan adınızdan sunulması, alan adı doğrulaması için DNS kaydı eklenmesi — bu işlerin tamamı barındırma panelinizden yapılabilecek işlerdir; e-ticaret yüküne göre yapılandırılmış e-ticaret hosting paketlerinde DNS ve dosya yönetimi aynı panelde durur. Alan adının işletme adına tescilli olmasını sağlamak için alan adı işlemlerinizi tek yerden yönetmek en pratik yol; sitenin baştan sona HTTPS üzerinden yayınlanması gerektiği için de SSL sertifikası tarafını başvuru öncesinde tamamlayın.