Odoo'yu Kendi Sunucunuza Kurmak: Gereksinimler ve Gerçek Maliyet

Odoo'nun fiyatlandırma sayfasında kullanıcı sayısını 12 yazıp yıllık toplamı gördüğünüz an, aklınıza gelen ilk soru şudur: "Bu yazılımın kaynak kodu zaten açık, ben kendi sunucuma kursam ne kaybederim?" Sorunun kısa cevabı "lisans ücretini kazanır, birkaç modülü ve bir sistem yöneticisinin zamanını kaybedersiniz" — ama bu cevap tek başına karar vermenize yetmez.

Bu yazı size Odoo satmıyor, kurulum danışmanlığı da satmıyor. Amacı tarafsız bir hesap tablosu çıkarmak: Community sürümünde neyin olmadığını açıkça yazmak, kullanıcı sayısına göre gerçekçi CPU/RAM/PostgreSQL gereksinimini vermek, Ubuntu üzerinde çalışan bir kurulumu baştan sona göstermek ve sonunda "aylık abonelik mi, kendi sunucum mu" sorusunu rakamlarla kapatmak.

İçeride üç şeye özellikle dikkat edeceğiz: worker sayısını yanlış hesaplamanın 8 çekirdekli bir sunucuyu nasıl 2 çekirdek gibi çalıştırdığı, PostgreSQL'i varsayılan ayarlarıyla bırakmanın ay sonu raporlarında ne kadar pahalıya patladığı ve yedekleme sorumluluğunun bulut aboneliğinden self-hosted kuruluma geçtiğinde tam olarak neye dönüştüğü.

Community mi Enterprise mi? Kendi Sunucunuza Kurabileceğiniz Sürüm Hangisi#

Odoo iki sürüm halinde dağıtılır ve karışıklığın kaynağı da budur: Enterprise'ı da kendi sunucunuza kurabilirsiniz, ancak bu durumda lisans ücretini yine ödersiniz. Ücret ödemeden kurabileceğiniz sürüm Community'dir ve LGPLv3 lisanslıdır — ticari kullanımı serbesttir, kullanıcı başına ücret yoktur, kaynak kodunu değiştirebilirsiniz.

Community ile Enterprise arasındaki fark pazarlama metinlerinde anlatıldığından daha somuttur:

Community'nin en çok hissedilen eksikleri Studio ve mobil uygulamadır. Studio yoksa yeni bir alan eklemek için Python/XML modülü yazmanız gerekir; bu bir geliştirici işidir ve "ücretsiz" hesabınıza gizli bir maliyet olarak girer.

Türkiye'ye özgü bir uyarı: e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye entegrasyonu iki sürümde de kutudan çıkmaz. Bunun için ya bir entegratörün Odoo modülünü satın alırsınız ya da OCA (Odoo Community Association) tarafındaki yerelleştirme modüllerini kendi entegratörünüze uyarlarsınız. Muhasebe süreçlerini Odoo'ya taşımayı planlıyorsanız bu kalemi maliyet tablosuna en baştan yazın; kurulumdan sonra fark edilirse projeyi durdurur.

Kaç Kullanıcı İçin Kaç CPU ve Kaç GB RAM Gerekir?#

Odoo gereksinimlerini konuşurken en sık yapılan hata kayıtlı kullanıcı sayısını temel almaktır. Önemli olan eşzamanlı aktif kullanıcı sayısıdır: 40 kişilik bir şirkette aynı anda ekranda işlem yapan genelde 8-12 kişidir. Kabaca kayıtlı kullanıcının %25-30'unu eşzamanlı sayın.

İkinci hata, Odoo'nun tek bir işlem olduğunu sanmaktır. Odoo çok süreçli modda çalıştığında her worker ayrı bir Python süreci açar; boştayken 150-250 MB, ağır bir rapor ya da toplu içe aktarma sırasında 700 MB-1 GB bellek tüketebilir. RAM hesabı buradan çıkar.

Disk konusunda kolayca yanılırsınız: veritabanı büyümesi yavaştır, asıl büyüyen filestore'dur. Odoo tüm ekleri, PDF'leri, ürün görsellerini ve imzalı belgeleri dosya sisteminde saklar (/var/lib/odoo/filestore). Aylık 3.000 fatura PDF'i üreten bir şirkette bu dizin yılda 15-25 GB büyüyebilir. Disk doldu diye sistemin kilitlenmesini istemiyorsanız izlemeyi baştan kurun; disk kullanımını df, du ve ncdu ile inceleme yazısı bu iş için yeterlidir.

RAM konusunda son bir not: swap alanı Odoo için sigortadır, çözüm değildir. 8 GB RAM'li bir makinede 4 GB swap açmak, ağır bir raporun sunucuyu tamamen kilitlemek yerine yavaşlatmasını sağlar. Swap alanı oluşturma adımlarını uygulayıp orada bırakın; sürekli swap kullanılıyorsa cevap RAM eklemektir.

Ubuntu 24.04 Üzerine Odoo Kurulumu Adım Adım#

Aşağıdaki adımlar Ubuntu 24.04 LTS ve Odoo 19 için yazılmıştır; sürüm numarasını değiştirerek 17 veya 18 için de aynı akış işler. Kurulumu root yerine sudo yetkili bir kullanıcıyla yapın.

1. Sistem hazırlığı ve PostgreSQL

sudo apt update && sudo apt upgrade -y
sudo apt install -y postgresql postgresql-client curl gnupg ca-certificates

# Odoo'nun veritabanı kullanıcısı: veritabanı oluşturabilsin,
# ama superuser ve rol oluşturma yetkisi olmasın
sudo -u postgres createuser -d -R -S odoo

PostgreSQL'i ilk kez kuruyorsanız ve servis durumundan emin değilseniz PostgreSQL kurulumu ve ilk yapılandırma adımlarını önce tamamlayın.

2. wkhtmltopdf (PDF çıktıları için)

Odoo'nun fatura ve rapor PDF'lerini üretmesi wkhtmltopdf'e bağlıdır. Ubuntu deposundaki paket yamalanmamış Qt ile derlendiği için sayfa üstbilgi/altbilgileri boş çıkar. Doğrusu, yamalı sürümü elle kurmaktır:

wget https://github.com/wkhtmltopdf/packaging/releases/download/0.12.6.1-3/wkhtmltox_0.12.6.1-3.jammy_amd64.deb
sudo apt install -y ./wkhtmltox_0.12.6.1-3.jammy_amd64.deb
wkhtmltopdf --version   # 0.12.6.1 (with patched qt) görmelisiniz

Çıktıda "with patched qt" ibaresi yoksa raporlarınız yarım basılır; bu, kurulumdan haftalar sonra "logolu antetimiz çıkmıyor" şikâyetiyle geri döner.

3. Odoo deposunu ekleyip paketi kurma

wget -q -O - https://nightly.odoo.com/odoo.key | sudo gpg --dearmor -o /usr/share/keyrings/odoo-archive-keyring.gpg
echo 'deb [signed-by=/usr/share/keyrings/odoo-archive-keyring.gpg] https://nightly.odoo.com/19.0/nightly/deb/ ./' \
  | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/odoo.list
sudo apt update
sudo apt install -y odoo
sudo systemctl enable --now odoo
systemctl status odoo --no-pager

Kurulum bitince Odoo 8069 portunda dinlemeye başlar. Sunucunun IP'sine :8069 ekleyerek veritabanı oluşturma ekranını görebilirsiniz — ama o adımı SSL'i bağladıktan sonra yapın, çünkü ilk ekranda master şifresini ve yönetici parolasını düz metin bağlantı üzerinden göndermiş olursunuz.

PostgreSQL'i Odoo İçin Ayarlamak#

Odoo kurulumlarında "sistem yavaş" şikâyetlerinin büyük kısmı, varsayılan ayarlarıyla bırakılmış bir PostgreSQL'den gelir. Varsayılanlar 1 GB RAM'li bir makineyi kırmamak için seçilmiştir; 16 GB'lık bir sunucuda bunları değiştirmemek belleğin çoğunu kullanmadan bırakmak demektir.

16 GB RAM'li, Odoo ile aynı makinede duran bir PostgreSQL için makul bir başlangıç:

# /etc/postgresql/16/main/conf.d/odoo.conf
shared_buffers = 4GB              # RAM'in ~%25'i
effective_cache_size = 10GB       # RAM'in ~%60-70'i (tahmindir, ayrılmaz)
work_mem = 24MB                   # sıralama/hash başına; worker sayısıyla çarpılır
maintenance_work_mem = 512MB
max_connections = 100
random_page_cost = 1.1            # SSD/NVMe için; HDD'de 4 bırakın
effective_io_concurrency = 200
synchronous_commit = off          # ERP için kabul edilebilir risk: çökmede son ~200ms

Değişiklikten sonra sudo systemctl restart postgresql.

work_mem konusunda dikkatli olun: bu değer bağlantı başına değil, sorgu içindeki her sıralama/hash adımı başına ayrılır. 24 MB × 40 eşzamanlı bağlantı × birkaç adım kolayca gigabaytlara çıkar. Ağır raporlarda OOM killer devreye giriyorsa ilk kısacağınız parametre budur.

max_connections ile Odoo'nun db_maxconn ayarı birbirine bağlıdır. Odoo her worker için havuzdan bağlantı açar; db_maxconn toplamı max_connections değerini aşarsa yoğun saatlerde "FATAL: sorry, too many clients already" hatası alırsınız. Pratik kural: db_maxconn değerini max_connections'ın yarısında tutun.

Odoo'nun neden MySQL ile çalışmadığını merak ediyorsanız — çalışmaz, PostgreSQL zorunludur ve bu bir tercih değil mimari bağımlılıktır. İki veritabanının farkları için MySQL ve PostgreSQL karşılaştırması yazısına bakabilirsiniz.

Worker Sayısını Doğru Hesaplamak#

Odoo varsayılan olarak tek süreçli (multi-thread) modda başlar. Bu modda kaç çekirdeğiniz olursa olsun Python'un GIL'i yüzünden pratikte tek çekirdek kullanılır. 8 vCPU'lu sunucunuzun 2 vCPU gibi davranmasının nedeni neredeyse her zaman budur.

Çok süreçli moda geçmek için workers değerini sıfırdan büyük yapmanız yeterlidir. Yaygın formül:

worker sayısı = (vCPU × 2) + 1

Bunun 1 tanesini cron (zamanlanmış görevler) için ayırın. 4 vCPU'lu bir makinede 9 worker + 2 cron thread makul bir başlangıçtır.

# /etc/odoo/odoo.conf
[options]
admin_passwd = uzun-ve-rastgele-bir-master-sifre
db_host = False
db_port = False
db_user = odoo
db_password = False
db_maxconn = 48
addons_path = /usr/lib/python3/dist-packages/odoo/addons,/opt/odoo/custom-addons

; çok süreçli mod
workers = 9
max_cron_threads = 2

; bellek limitleri (bayt)
limit_memory_soft = 1073741824      ; 1 GB - istek bitince süreç yenilenir
limit_memory_hard = 1342177280      ; 1.25 GB - anında öldürülür

; zaman limitleri (saniye)
limit_time_cpu = 600
limit_time_real = 1200
limit_request = 8192

; nginx arkasında zorunlu
proxy_mode = True
gevent_port = 8072

; üretimde kapatın
list_db = False

Üç ayar özellikle önemlidir:

• limit_memory_soft: Bir worker bu sınırı aşarsa mevcut isteği bitirip kendini yeniden başlatır. Bellek sızıntılarına karşı en etkili korumadır. Toplam RAM'inizi worker sayısına bölüp %70'ini alarak belirleyin.
• limit_time_real: Uzun süren toplu işlemler bu sınıra takılıp yarıda kesiliyorsa değeri yükseltin. Ancak limit_time_cpu değerinin en az iki katı olsun, aksi halde ikisi birbiriyle yarışır.
• proxy_mode = True: Nginx arkasına alacaksanız zorunludur. Aksi halde Odoo istemcinin gerçek IP'sini ve HTTPS bilgisini göremez; oluşturduğu bağlantı adresleri http:// ile başlar ve tarayıcı karışık içerik uyarısı verir.

Odoo 16 ve sonrasında eski longpolling_port ayarının adı gevent_port olmuştur; anlık bildirimler ve sohbet bu port üzerinden çalışır. Nginx yapılandırmasında bu portu unutursanız sistem çalışır ama bildirimler gelmez ve tarayıcı konsolu websocket hatalarıyla dolar.

Değişiklikten sonra sudo systemctl restart odoo. Süreç sayısını ps aux | grep odoo | wc -l ile doğrulayın; tek satır dönüyorsa çok süreçli mod açılmamıştır.

Nginx Reverse Proxy ve Ücretsiz SSL ile Yayına Alma#

Odoo'yu doğrudan 8069 portundan yayınlamayın. Önüne bir ters vekil koymak size TLS sonlandırma, sıkıştırma, statik dosya önbelleği ve hız sınırlama imkânı verir.

upstream odoo      { server 127.0.0.1:8069; }
upstream odoochat  { server 127.0.0.1:8072; }

server {
    listen 80;
    server_name erp.ornek.com;
    return 301 https://$host$request_uri;
}

server {
    listen 443 ssl http2;
    server_name erp.ornek.com;

    ssl_certificate     /etc/letsencrypt/live/erp.ornek.com/fullchain.pem;
    ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/erp.ornek.com/privkey.pem;

    client_max_body_size 200m;
    proxy_read_timeout   900s;
    proxy_connect_timeout 900s;
    proxy_send_timeout   900s;

    proxy_set_header Host $host;
    proxy_set_header X-Real-IP $remote_addr;
    proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;
    proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;

    # anlık bildirim / sohbet
    location /websocket {
        proxy_pass http://odoochat;
        proxy_http_version 1.1;
        proxy_set_header Upgrade $http_upgrade;
        proxy_set_header Connection "upgrade";
    }

    location / {
        proxy_pass http://odoo;
        proxy_redirect off;
    }

    # statik dosyaları önbellekle
    location ~* /web/static/ {
        proxy_cache_valid 200 60m;
        proxy_buffering on;
        expires 864000;
        proxy_pass http://odoo;
    }

    gzip on;
    gzip_types text/css text/plain application/javascript application/json;
}

client_max_body_size ve proxy_read_timeout değerleri gereksiz görünebilir; değildir. Odoo'da ilk büyük CSV içe aktarımını yaptığınızda ya da 50 MB'lık bir teknik çizimi ürüne eklediğinizde varsayılan 1 MB / 60 saniye limitleri size 413 ve 504 hatası olarak geri döner.

Sertifikayı Certbot ile alın:

sudo apt install -y certbot python3-certbot-nginx
sudo certbot --nginx -d erp.ornek.com
sudo systemctl reload nginx

Certbot yenilemeyi kendi zamanlayıcısıyla üstlenir; sürecin ayrıntıları için Let's Encrypt ile ücretsiz SSL ve genel ters vekil kalıpları için nginx reverse proxy yapılandırması yazılarına bakın.

SSL'i bağladıktan sonra odoo.conf içindeki list_db = False satırını mutlaka etkinleştirin ve /web/database/manager adresinin dışarıdan açılmadığını doğrulayın. Bu ekran açık kalırsa internetteki herkes veritabanı listenizi görür, yedek indirmeyi dener ve master şifresine karşı kaba kuvvet uygular. Sunucu tarafında yapmanız gereken diğer temel sıkılaştırmalar için sunucu güvenliği temelleri iyi bir kontrol listesidir.

Yedekleme ve Güncelleme Sorumluluğu Artık Sizde#

Bulut aboneliğinden self-hosted kuruluma geçtiğinizde devraldığınız asıl yük lisans değil, sürekliliktir. Odoo yedeği iki parçadan oluşur ve ikisi birlikte alınmazsa geri yükleme çalışmaz:

1. PostgreSQL veritabanı — kayıtlar, ayarlar, kullanıcılar.
2. Filestore — ekler, PDF'ler, görseller (/var/lib/odoo/filestore/<db_adi>).

Sadece veritabanını yedeklerseniz geri yüklemeden sonra sistem açılır ama bütün ekler kırık görsel olarak görünür.

#!/bin/bash
# /usr/local/bin/odoo-yedek.sh
set -euo pipefail
DB="uretim"
HEDEF="/yedek/odoo/$(date +%F)"
mkdir -p "$HEDEF"

sudo -u odoo pg_dump -Fc "$DB" > "$HEDEF/${DB}.dump"
tar -czf "$HEDEF/filestore.tar.gz" -C /var/lib/odoo/filestore "$DB"

# 14 günden eski yedekleri sil
find /yedek/odoo -maxdepth 1 -type d -mtime +14 -exec rm -rf {} +

Bunu geceleri bir cron görevine bağlayın ve çıktıyı sunucunun dışına kopyalayın — aynı diskteki yedek, disk arızasında yedek sayılmaz. Uzak kopya için Borg ile sunucu yedekleme veya restic pratik seçeneklerdir; pg_dump seçeneklerinin ayrıntısı PostgreSQL yedekleme rehberinde duruyor.

Güncellemede iki farklı iş vardır ve karıştırılırsa üretim durur:

• Yama güncellemesi (19.0 içinde): sudo apt update && sudo apt install --only-upgrade odoo. Risk düşüktür, yine de önce yedek alın.
• Sürüm yükseltmesi (18 → 19): Veri şemasının taşınması gerekir. Enterprise'da bunu Odoo'nun yükseltme servisi yapar; Community'de ya OpenUpgrade betiklerini kullanır ya da elle taşırsınız. Bu bir öğleden sonra işi değildir, test veritabanında prova edilmesi gereken bir projedir. Community tarafında planlanmayan asıl maliyet kalemi genelde budur.

Toplam Maliyet: Self-Hosted Odoo mu, Abonelik mi?#

Karşılaştırmayı 15 kullanıcılı bir şirket üzerinden, üç yıllık pencerede yapalım. Odoo Enterprise'ın kullanıcı başı aylık ücreti ülkeye ve plana göre büyük fark gösterir (küresel bantta yaklaşık 10-70 USD arası); güncel rakamı her zaman odoo.com/pricing üzerinden kendi ülkeniz için doğrulayın.

Rakamlar yerine karar kuralı vermek daha dürüst olur:

• Self-hosted mantıklıdır — kullanıcı sayınız arttıkça (20+), sunucu yönetebilecek bir teknik kişiniz varsa, veriyi kendi ülkenizde/kendi diskinizde tutma zorunluluğunuz varsa ve Enterprise'a özgü modüllere ihtiyacınız yoksa. Bu senaryoda lisans tasarrufu sunucu ve emek maliyetini rahatlıkla aşar.
• Abonelik mantıklıdır — 10 kullanıcı altındaysanız, tam muhasebe/banka mutabakatı ya da mobil uygulama gerekiyorsa, teknik personeliniz yoksa ve ERP kesintisinin faturası bir sistem yöneticisinin maaşından yüksekse.
• Arada kalıyorsanız ölçütünüz şu olsun: Cuma akşamı 19:00'da sunucu kapanırsa telefonu kim açacak? Bu sorunun net bir cevabı yoksa, tasarruf ettiğiniz lisans ücreti aslında satın almadığınız bir sigortadır.

Donanım tarafında bütçe kurarken sanal sunucu fiyat aralıkları için sunucu kiralama fiyatları yazısı işinizi görür; ERP gibi sürekli açık kalan yükler için paylaşımlı hosting yerine kaynağı ayrılmış bir makine tercih etmeniz gerektiğini de not edin — nedenleri paylaşımlı hosting ile VPS karşılaştırmasında ayrıntılı.

Sıkça Sorulan Sorular#

Odoo Community gerçekten ücretsiz mi, sonradan ücret çıkıyor mu?#

Community sürümü LGPLv3 lisanslıdır; ticari kullanımda dahi kullanıcı başına ücret ödemezsiniz ve Odoo size fatura kesmez. Gizli bir lisans ücreti yoktur. Ancak sunucu kirası, yedekleme alanı, e-fatura entegratör modülü ve teknik emek gerçek maliyetlerdir. "Ücretsiz" olan yazılımın kendisidir, çalıştırılması değil.

Odoo'yu Docker ile kurmak daha mı iyi?#

Docker, sürümü izole etmek ve test/üretim ortamlarını ayırmak için pratiktir; özellikle birkaç Odoo örneğini aynı makinede çalıştıracaksanız avantajlıdır. Buna karşılık filestore ve veritabanı için kalıcı volume yönetimini doğru kurmanız şarttır, yoksa bir konteyner yeniden oluşturulduğunda veri kaybedersiniz. Tek bir üretim örneği çalıştıracaksanız deb paketi daha az hareketli parça içerir.

Kaç kullanıcıya kadar tek sunucu yeter?#

Uygun ayarlanmış 8 vCPU / 16 GB bir sunucu, 30-40 eşzamanlı kullanıcıyı rahatlıkla taşır. Sınırı belirleyen kullanıcı sayısından çok iş yüküdür: gece çalışan toplu senkronizasyonlar, büyük raporlar ve e-ticaret trafiği aynı makinede birikirse 20 kullanıcıda bile zorlanabilirsiniz. PostgreSQL'i ayrı makineye almak, tek sunucuyu büyütmekten genelde daha çok kazandırır.

Odoo neden yavaş açılıyor, sorun sunucumda mı?#

En sık neden workers = 0 ile tek süreçli modda çalışmaktır; bu durumda kaç çekirdeğiniz olduğunun önemi kalmaz. İkinci sırada varsayılan ayarlarıyla bırakılmış PostgreSQL, üçüncü sırada nginx'te statik dosya önbelleğinin ve sıkıştırmanın kapalı olması gelir. Bu üçünü düzeltmeden donanım büyütmek genelde para israfıdır.

Community'de e-fatura kullanabilir miyim?#

Doğrudan kutudan çıkmaz. Bir e-fatura entegratörünün Odoo modülünü satın alarak ya da açık kaynak yerelleştirme modüllerini kendi entegratörünüzün servislerine uyarlayarak kullanabilirsiniz. Kurulum planınızı yaparken bu kalemi mutlaka en başa yazın; muhasebe süreci Odoo'ya taşındıktan sonra fark edilmesi projeyi geriye döndürür.

Enterprise'ı da kendi sunucuma kurabilir miyim?#

Evet, Enterprise on-premise kurulumu desteklenir; lisansı satın alıp kendi donanımınızda çalıştırabilirsiniz. Bu durumda Studio, mobil uygulama ve yükseltme servisi gibi özellikleri korurken veriyi kendi sunucunuzda tutmuş olursunuz. Ancak lisans ücreti devam ettiği için "maliyeti sıfırlama" senaryosu değildir; veri konumu ve özelleştirme özgürlüğü isteyenler için bir orta yoldur.