"Web sitesi açmak ne kadar tutar" diye arattığınızda karşınıza çıkan yazıların neredeyse tamamı web tasarım ajanslarının yazdığı fiyat listeleridir ve hepsi tek bir kalemi fiyatlar: tasarım işçiliği. Oysa siteyi kendi kuracak olan kişinin sorduğu soru bu değildir. O kişi şunu sorar: alan adı, hosting ve SSL'i alıp siteyi yayına aldığımda yılda ne ödeyeceğim, hangi kalem zorunlu, hangisini sonraya bırakabilirim? Bu sorunun cevabı ajans fiyat listelerinde ayrı bir satır olarak neredeyse hiç geçmez.
Bu yazı tam olarak o boşluğu doldurmak için yazıldı. Aşağıda web sitesi açma maliyetini kalem kalem çıkaracağım: hangi giderler sitenin yayında kalması için mutlaka gerekli, hangileri koşula bağlı, hangileri tamamen sıfırlanabilir. Ayrıca ilk yıl ile ikinci yıl arasındaki farkın nereden geldiğini, sıfır lira sanıp sonradan fark ettiğiniz gizli kalemleri ve kendi bütçenizi çıkarmanız için doldurabileceğiniz bir tabloyu bulacaksınız. Rakam vermeyeceğim — çünkü rakam altı ayda bayatlar; onun yerine size kendi rakamınızı bulacağınız yöntemi vereceğim.
Web Sitesi Maliyeti Neden Tek Bir Rakamla Anlatılamaz#
Çünkü "web sitesi" tek bir ürün değil, en az beş farklı ürünün bir araya gelmiş halidir. Aynı cümleyle sorulan iki soru bambaşka bütçelere karşılık gelir: beş sayfalık bir tanıtım sitesi ile bin ürünlü, sanal pos entegrasyonlu bir e-ticaret sitesi arasında altyapı olarak da, emek olarak da büyük fark vardır.
İkinci sebep, maliyetin kim yapıyor sorusuna göre yer değiştirmesidir. Siteyi kendiniz kurarsanız harcadığınız şey paradan çok zamandır; ajansa yaptırırsanız zamanı paraya çevirmiş olursunuz. İki senaryoda altyapı kalemleri (alan adı, hosting, SSL) neredeyse aynıdır; değişen kısım işçiliktir. Bu yüzden doğru soru "web sitesi ne kadar tutar" değil, "hangi kalemleri kim üstlenecek" sorusudur.
Üçüncü sebep de ödeme ritmidir. Bazı kalemler yıllık aboneliktir ve her yıl tekrar eder; bazıları tek seferliktir ve bir daha çıkmaz. İki maliyet cinsini aynı toplamda göstermek, ilk yıl için doğru ama ikinci yıl için yanıltıcı bir tablo çıkarır.
Zorunlu Kalemler: Sitenin Yayında Kalması İçin Şart Olan Üç Şey#
Bir sitenin internette görünür olması için pazarlıksız gereken kalem sayısı üçtür: alan adı, barındırma ve SSL sertifikası. Bunların dışındaki her şey koşula bağlıdır.
1. Alan adı (yıllık). Sitenizin adresidir, yılda bir yenilenir. Uzantı seçimi maliyeti doğrudan etkiler: .com ile .com.tr arasında, ayrıca yeni nesil uzantılar arasında belirgin fark olabilir. Uzantı ve kayıt süreçleri için alan adı nedir ve tld gtld cctld nedir yazılarına bakabilirsiniz. Bu kalemde yapılan en yaygın hata, ilk yıl kampanyalı fiyata bakıp yenileme fiyatını hiç sormamaktır.
2. Hosting (yıllık veya aylık). Dosyalarınızın ve veritabanınızın durduğu yer. Fiyatı belirleyen şey paketin disk alanı, aylık trafik, veritabanı sayısı ve barındırdığı site sayısıdır. Hangi tür barındırmanın size uyduğunu web hosting türleri yazısında karşılaştırdım; paket seçimini somutlaştırmak isterseniz hangi hosting paketini seçmeliyim yazısı doğrudan karar tablosu verir.
3. SSL sertifikası (yıllık, çoğu durumda sıfır maliyetli). Adres çubuğundaki kilit. Bugün paylaşımlı hosting paketlerinin büyük bölümü ücretsiz ve otomatik yenilenen sertifika sunar; bu durumda kalem sıfırlanır. Ticari bir siteniz varsa ve kurumsal doğrulamalı (OV/EV) sertifika istiyorsanız bu kalem ücretli hale gelir. Farkları dv ov ev ssl farkı yazısında ayrıntılı anlattım; ücretsiz seçeneğin nasıl çalıştığı için let's encrypt ücretsiz ssl yazısına bakın.
Bu üç kalem, siteyi yayına alan minimum settir. Bir WordPress kurup hazır bir temayla yayına çıkarsanız gerçek yıllık gideriniz bundan ibaret olabilir.
Koşullu Kalemler: Hangisi Ne Zaman Devreye Girer#
Aşağıdaki kalemler herkes için gerekli değildir. Gereksiz yere bütçeye alınan kalemlerin çoğu buradan çıkar.
| Kalem | Kime gerekli | Ne zaman atlanabilir | Ödeme ritmi |
|---|---|---|---|
| Kurumsal e-posta | Marka adıyla yazışan herkes | Hosting paketiniz e-posta hesabı içeriyorsa ek maliyet yok | Yıllık / hesap başına |
| Ücretli tema | Tasarımı hızlı ve düzgün isteyen | Ücretsiz temayla başlanabilir | Tek seferlik veya yıllık |
| Ücretli eklenti (form, SEO, yedek) | Belirli işlevi ücretsizde bulamayan | Çoğu başlangıç ihtiyacı ücretsiz sürümle karşılanır | Yıllık abonelik |
| Harici yedekleme | Verisi kritik olan herkes | Hosting yedeği yeterliyse ertelenebilir, ama uzun süre değil | Aylık / yıllık |
| CDN | Yurt dışından ciddi trafik alan | Ziyaretçisi ağırlıkla Türkiye'den olan sitede erken | Aylık, çoğunda ücretsiz katman var |
| Sanal POS / ödeme altyapısı | Online tahsilat yapan e-ticaret | Havale/kapıda ödeme ile başlanabilir | Kurulum + işlem komisyonu |
| Kurumsal doğrulamalı SSL | Ödeme alan, kurumsal güven arayan | DV sertifika teknik olarak aynı şifrelemeyi verir | Yıllık |
| Bakım / güncelleme desteği | Teknik ilgilenecek kimsesi olmayan | Kendiniz düzenli güncelliyorsanız gerekmez | Aylık |
| Ajans tasarımı | Özgün tasarım ve içerik isteyen | Hazır temayla başlanabilir | Tek seferlik (+ revizyon) |
| Logo / görsel tasarım | Marka kimliği kuracak | Sonraya bırakılabilir | Tek seferlik |
Tablodaki en kritik satır harici yedeklemedir. "Hosting zaten yedek alıyor" diyerek atlanan bu kalem, bir gün silinen veritabanının geri gelmemesiyle sonuçlanır ve o günkü maliyeti yıllık yedekleme bedelinin kat kat üzerindedir. Yedek stratejisinin nasıl kurulacağını restic ile yedekleme ve cpanel yedekleme yazılarında bulabilirsiniz.
Tek Seferlik mi Yıllık mı: İki Maliyet Cinsini Ayırın#
Bütçe çıkarırken yapılan en büyük hata, tek seferlik ve tekrar eden giderleri aynı toplamda göstermektir. Bunları ayırdığınızda tablo şu hale gelir:
Her yıl tekrar edenler: alan adı yenileme, hosting yenileme, ücretli SSL (varsa), e-posta hesapları, tema/eklenti lisans yenilemeleri, yedekleme aboneliği, bakım desteği.
Bir kez ödeyip bittiler: tasarım işçiliği, logo, içerik yazımı ve çevirisi, ilk kurulum ve göç işlemleri, ömür boyu lisanslı tema/eklentiler.
Kullanıma bağlı, önceden kestirilemeyenler: ödeme komisyonları, reklam bütçesi, ek trafik/kaynak yükseltmeleri, tek seferlik geliştirme talepleri.
Bu ayrımın pratik faydası şudur: ilk yıl toplamınız yüksek çıkabilir ama ikinci yıl bütçeniz genellikle sadece "tekrar edenler" sütunudur. İkinci yılı planlarken tasarım bedelini tekrar bütçelemeye gerek yoktur; buna karşılık yenileme fiyatlarının ilk yıl fiyatlarından farklı olabileceğini hesaba katmak gerekir.
İlk Yıl Ucuz, İkinci Yıl Farklı: Yenileme Fiyatı Meselesi#
Sektörde neredeyse standart olan uygulama, ilk dönem için kampanyalı fiyat, sonraki dönemler için liste fiyatı uygulanmasıdır. Bu bir hile değildir, ama bütçe planlarken bilinmezse sürpriz olur. Satın alma sırasında sormanız gereken üç şey vardır:
- Bu fiyat kaç yıl geçerli? (ilk yıla mı özel, yoksa sabit mi)
- Yenileme fiyatı bugün ne? (kampanya değil, liste fiyatı)
- Uzun süreli alırsam fiyat kilitleniyor mu?
Aynı soruları alan adı için de sorun. Özellikle promosyonlu uzantılarda ilk yıl ile yenileme arasındaki fark, hosting'dekinden daha belirgin olabilir. Yenileme mekaniğinin tamamı için alan adı yenileme rehberi yazısına bakın.
Bir de ters yönde çalışan bir kalem var: aylık ödeme. Aylık ödemek nakit akışı açısından rahat görünür ama yıllık toplamda genellikle daha yüksek bir tutara denk gelir. Siteyi kesin olarak bir yıl kullanacaksanız yıllık ödeme neredeyse her zaman daha avantajlıdır; kararsızsanız ilk dönemi aylık alıp sonra yıllığa geçmek makul bir orta yoldur.
Kendi Bütçenizi Çıkarmak İçin Doldurabileceğiniz Tablo#
Aşağıdaki tabloyu bir kâğıda veya elektronik tabloya kopyalayıp doldurun. Fiyatları ilgili paket sayfalarındaki güncel değerlerden alın; ben rakam yazmıyorum çünkü rakam bayatlar, yöntem bayatlamaz.
| # | Kalem | Zorunlu mu | Ritim | İlk yıl | Sonraki yıl |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Alan adı | Evet | Yıllık | ___ | ___ |
| 2 | Hosting paketi | Evet | Yıllık | ___ | ___ |
| 3 | SSL sertifikası | Evet (çoğunda ücretsiz) | Yıllık | ___ | ___ |
| 4 | Kurumsal e-posta | Koşullu | Yıllık | ___ | ___ |
| 5 | Tema | Koşullu | Tek seferlik | ___ | 0 |
| 6 | Eklenti lisansları | Koşullu | Yıllık | ___ | ___ |
| 7 | Harici yedekleme | Önerilir | Yıllık | ___ | ___ |
| 8 | Tasarım / kurulum işçiliği | Koşullu | Tek seferlik | ___ | 0 |
| 9 | İçerik üretimi | Koşullu | Tek seferlik | ___ | ___ |
| 10 | Bakım desteği | Koşullu | Aylık ×12 | ___ | ___ |
| Toplam | ___ | ___ |
Doldururken üç kural uygulayın:
- KDV dahil mi hariç mi, her satırda aynı şekilde yazın. Karışık yazılan tablo yüzde yirmilik bir hataya yol açar.
- Aylık kalemleri 12 ile çarpıp yıllık sütuna yazın; aylık ve yıllık kalemler aynı sütunda karışmasın.
- "Sonraki yıl" sütununa yenileme fiyatını yazın, bugün ödediğiniz kampanya fiyatını değil.
Bu tabloyu doldurduğunuzda elinizde artık bir tahmin değil, kendi sitenize ait bir bütçe olur. İki yılı yan yana görmek, çoğu kişinin "bu kalemi gerçekten şimdi almalı mıyım" sorusunu kendiliğinden cevaplamasını sağlar.
Görünmeyen Maliyetler: Faturası Gelmeyen Ama Ödenen Kalemler#
Yıllardır gördüğüm en pahalı kalemler, hiçbir faturada görünmeyenlerdir.
Kendi zamanınız. Siteyi kendiniz kuracaksanız tema seçimi, içerik yazımı, ayarlar ve testlerle geçen süre gerçek bir maliyettir. Bu süreyi hiç hesaba katmadan "bedava kurdum" demek, muhasebe değil iyimserliktir. Kurulumun gerçekte kaç adımdan oluştuğunu görmek için sıfırdan web sitesi yayına alma yazısına göz atın.
Yanlış altyapıdan dönme maliyeti. En sık karşılaştığım senaryo şu: bütçe için en düşük paket alınır, site büyür, kaynak yetmez, sunucu 508 hatası vermeye başlar ve aceleyle taşınır. Taşımanın kendisi de bir maliyettir; üstelik en kötü zamanda, trafik varken çıkar. Kaynak sınırlarının nasıl işlediğini paylaşımlı hosting kaynak limitleri yazısında anlattım.
Güvenlik ihmalinin bedeli. Güncellenmeyen bir eklenti yüzünden siteye zararlı kod bulaştığında ödenen temizlik + itibar kaybı, bir yıllık bakım desteğinin kat kat üzerindedir. Temizlik sürecinin ne kadar uğraş olduğunu wordpress malware temizleme yazısında görebilirsiniz.
Ajans bağımlılığı. Site sizin adınıza değil ajansın hesabına açılmışsa, ayrılmak istediğinizde alan adını ve dosyaları devralma süreci ek maliyet çıkarır. Bunun önlenmesi bedavadır: alan adı ve hosting sizin adınıza, sizin e-postanızla açılsın.
Üç Tipik Senaryo ve Maliyet Profilleri#
Rakam vermeden de profil çıkarmak mümkün. Aşağıda üç yaygın senaryonun hangi kalemleri tetiklediğini göreceksiniz.
Kişisel blog / portfolyo. Zorunlu üçlü (alan adı + hosting + ücretsiz SSL) yeterlidir. Ücretsiz tema, ücretsiz eklentiler, hosting'in kendi yedeği. Yıllık gider neredeyse tamamen tekrar eden iki kalemden ibarettir; tek seferlik kalem yoktur. En ekonomik profil budur ve büyük çoğunluk için de doğru başlangıçtır.
Kurumsal tanıtım sitesi. Zorunlu üçlüye kurumsal e-posta hesapları, muhtemelen ücretli bir tema ve bir form/SEO eklentisi eklenir. Kurumsal görünürlük için içerik yazımı da genelde dışarıdan alınır ve bu tek seferlik en büyük kalemdir. İkinci yıl bütçesi ise yeniden zorunlu kalemlere iner.
E-ticaret sitesi. Kalem sayısı belirgin biçimde artar: daha yüksek kaynaklı hosting, ödeme altyapısı, kargo entegrasyonu, ürün görselleri, yasal metinler ve zorunlu kayıt süreçleri. Üstelik burada işlem başına ödenen komisyonlar devreye girer, yani maliyet ciroyla birlikte büyür. Bu senaryonun kalem kalem dökümü ayrı bir yazının konusu; e-ticaret sitesi maliyeti yazısında ele alınıyor.
Nereden Kısılır, Nereden Kısılmaz#
Bütçeyi daraltmak gerektiğinde sırayla şunlardan kısın:
- Ücretli temadan. Ücretsiz temalarla profesyonel görünen site kurulabilir; tema sonradan değiştirilebilir.
- Ücretli eklentilerden. Başlangıçta ihtiyacınızın çoğu ücretsiz sürümlerle karşılanır; gerçekten sınıra dayandığınızda alın.
- Logo/görsel işinden. Sonradan yaptırmak siteyi bozmaz.
- CDN'den. Ziyaretçiniz ağırlıkla Türkiye'deyse ve sunucunuz da buradaysa erken bir kalemdir.
Buna karşılık şu üçünden kısmayın: alan adının kendi adınıza kayıtlı olması, düzenli yedek, ve sitenizin gerçek yüküne uygun bir hosting paketi. Bu üçünden yapılan tasarruf, bir yıl içinde neredeyse her zaman daha büyük bir masrafla geri döner. Paketinizin yükünüzü karşılayıp karşılamadığını ölçmek için kaç ziyaretçi için hangi hosting paketi yazısındaki eşiklere bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular#
Web sitesi açmak için en az hangi kalemleri ödemem gerekir#
En az iki kalem ödemeniz gerekir: alan adı ve hosting. SSL sertifikası da zorunludur ancak paylaşımlı hosting paketlerinin çoğu ücretsiz ve otomatik yenilenen sertifika verdiği için pratikte ek bir gider oluşturmaz. Bunun dışındaki her şey — tema, eklenti, tasarım, bakım — koşula bağlıdır ve sıfırdan başlayan bir site bu üçüyle yayına girebilir.
Hosting ve alan adını aylık mı yıllık mı almak daha mantıklı#
Siteyi bir yıldan uzun kullanacağınıza eminseniz yıllık almak neredeyse her zaman daha avantajlıdır, çünkü aylık ödemenin 12 aylık toplamı genelde yıllık fiyatın üzerindedir. Kararsızsanız ilk dönemi aylık alıp memnun kalınca yıllığa geçmek makul bir yoldur. Alan adında ise seçenek zaten yıllıktır; burada tercih kaç yıllık alacağınızdır ve çok yıllı alım hem fiyatı sabitler hem unutma riskini düşürür.
Ücretsiz hosting ile başlarsam gerçekten sıfır maliyetle site açmış olur muyum#
Hayır, maliyeti para yerine başka kalemlerden ödersiniz. Ücretsiz barındırma hizmetleri genelde alt alan adı verir (kendi markanızın adresi olmaz), sayfaya reklam ekleyebilir, kaynak sınırlarını çok düşük tutar ve yedek garantisi vermez. En kritik sorun taşınabilirlik: veri dışa aktarımı sınırlı olduğunda ileride profesyonel bir pakete geçmek zorlaşır. Kısa denemeler dışında ciddi bir proje için önerilmez.
Web tasarım ajansına ödediğim para hosting ücretini kapsar mı#
Genelde kapsamaz, ancak ajans "yıllık paket" adı altında altyapıyı da faturalandırıyor olabilir. Sözleşmede alan adının ve hosting hesabının kimin adına açılacağı mutlaka yazılı olmalıdır. En sağlıklısı alan adı ve hostingi kendi adınıza almanız, ajansa yalnızca erişim vermenizdir; ajansla yolunuz ayrıldığında sitenizin kontrolü sizde kalır.
İkinci yıl maliyetim neden ilk yıldan farklı olur#
İki sebepten: birincisi, tasarım, logo ve içerik gibi tek seferlik kalemler ikinci yıl tekrar etmez, bu maliyeti düşürür. İkincisi, alan adı ve hosting genelde ilk dönem kampanyalı fiyattan satılır ve yenileme liste fiyatından yapılır, bu da maliyeti yükseltir. Bu iki etkinin hangisinin ağır bastığı sitenizin profiline bağlıdır; tasarım harcaması yapmış bir sitede ikinci yıl belirgin şekilde düşer.
E-ticaret sitesi normal siteden ne kadar pahalıya mal olur#
Kalem sayısı olarak yaklaşık iki katı gider doğurur ve bunların bir kısmı ciroya bağlı olarak büyür. Ek kalemler şunlardır: daha yüksek kaynaklı barındırma, ödeme altyapısı ve işlem komisyonları, kargo entegrasyonu, ürün fotoğrafları, zorunlu yasal metinler ve kayıt süreçleri. Tanıtım sitesinde maliyet sabittir; e-ticarette maliyetin bir bölümü değişkendir, yani satış arttıkça artar.
Alan adını ve hostingi farklı yerlerden alırsam maliyetim düşer mi#
Kalem bazında biraz daha uygun olabilir ama fark çoğu bütçede belirleyici değildir, buna karşılık yönetim yükü artar: iki panel, iki yenileme tarihi ve arıza anında iki destek kanalı. Karşılaştırma yaparken ilk yıl fiyatına değil yenileme fiyatına bakın. Konunun teknik ve operasyonel tarafını domain ve hosting ayrı mı alınır yazısında ayrıntılı anlattım.
Sitem büyürse hosting maliyetim otomatik artar mı#
Otomatik artmaz, ancak paketin kaynak sınırlarına dayandığınızda üst pakete geçmeniz gerekir ve maliyet o zaman basamak atlar. Erken uyarı işaretleri şunlardır: sayfaların yavaşlaması, kaynak limiti uyarıları, 508 hataları ve disk/inode doluluğu. Bu sinyaller göründüğünde plansız bir acil taşıma yerine planlı bir paket yükseltmesi yapmak hem ucuz hem sorunsuzdur.
Kapanış#
Web sitesi açma maliyetinin gerçek cevabı tek bir rakam değil, üç zorunlu ve yedi koşullu kalemden oluşan bir listedir. Sitenin yayında kalması için alan adı, hosting ve SSL yeterlidir; geri kalan her şey sitenizin türüne, büyüklüğüne ve işi kimin yaptığına göre devreye girer. Bütçe çıkarırken tek seferlik giderleri tekrar edenlerden ayırın, yenileme fiyatlarını baştan sorun ve tabloyu iki sütunlu doldurun — ilk yıl ile ikinci yılı yan yana görmek, hangi kalemin gerçekten şimdi gerektiğini kendiliğinden gösterir. Kısılacaksa temadan ve eklentiden kısın; alan adının mülkiyetinden, yedekten ve sitenizin yüküne uygun paketten kısmayın.
Kendi tablonuzu doldurmaya hazırsanız güncel rakamları paket sayfalarından alabilirsiniz: alan adı için domain, barındırma için hosting ve düşük bütçeli başlangıçlar için ucuz hosting sayfaları üç zorunlu kalemin ikisini kapatır. Sertifika tarafında ücretsiz ve ücretli seçeneklerin farkını SSL sayfasından karşılaştırabilir, marka adınızla yazışmak istediğinizde e-posta çözümlerine bakabilirsiniz. Siteyi kurup güncel tutma işini kendiniz üstlenmek istemiyorsanız WordPress bakım hizmeti bu kalemi aylık sabit bir gidere çevirir.