Web Sitesinde Bulunması Zorunlu Yasal Metinler

Web sitesi zorunlu bilgiler konusunda internette bulacağınız listelerin neredeyse tamamı aynı şeyi yapar: metinlerin adını sayar, sonra da bir hukuk bürosunun iletişim formuna yönlendirir. Oysa sahada asıl sorun metinlerin varlığı değil, nerede durdukları. Sitede KVKK aydınlatma metni vardır ama form gönderilirken gösterilmez; ticaret unvanı vardır ama footer'da minik puntoyla yazılıdır; MERSİS numarası hiç yoktur; KEP adresi ise çoğu kurumsal sitede aranıp bulunamaz. Denetim ve şikâyet süreçlerinde bakılan tam olarak bu ayrıntılardır.

Bu yazıda sitenizde yasal olarak bulunması gereken bilgileri ve metinleri, her birinin hangi sayfada ve sayfanın neresinde durması gerektiğiyle birlikte veriyorum. Kurumsal tanıtım sitesi, blog ve e-ticaret sitesi için ayrı ayrı kontrol listesi çıkardım; ayrıca metinleri siteye yerleştirirken sık yapılan teknik hataları (noindex verme, adres değiştirip yönlendirme bırakmama, formu metinden ayırma) da ele aldım. Amacım kopyalayacağınız bir metin yığını sunmak değil, yayına almadan önce satır satır işaretleyeceğiniz bir liste vermek.

Hangi Site Türü İçin Hangi Yükümlülük Doğar#

Yükümlülükler tek bir kaynaktan gelmez; sitenizin ne yaptığına göre farklı düzenlemeler devreye girer. Kabaca dört katman vardır:

1. Şirket olmaktan doğanlar — ticaret unvanı, MERSİS, sicil bilgileri. Ticaret şirketiyseniz ve siteniz varsa uygulanır.
2. Elektronik ticaret faaliyetinden doğanlar — tanıtıcı bilgilerin ana sayfada erişilebilir olması, ticari elektronik ileti kuralları, ETBİS.
3. Kişisel veri işlemekten doğanlar — KVKK aydınlatma metni, açık rıza, çerez politikası, veri sahibi başvuru usulü.
4. Tüketiciye satıştan doğanlar — ön bilgilendirme formu, mesafeli satış sözleşmesi, teslimat ve iade koşulları.

Aşağıdaki tablo, üç tipik site profili için hangi katmanın devreye girdiğini gösteriyor. "Ziyaretçi formu" derken iletişim formu, bülten aboneliği, teklif formu gibi kişisel veri toplayan her alanı kastediyorum.

Bu tablodaki her satırın "nerede duracağı" farklıdır ve yazının asıl konusu da odur.

Ana Sayfada Doğrudan Erişilebilir Olması Gereken Bilgiler#

Elektronik ticaret yapan bir sitede tanıtıcı bilgiler, ana sayfadan doğrudan erişim imkânı sağlayacak şekilde bulunmalıdır. Bu, mevzuatın en net ama uygulamada en çok atlanan maddelerinden biri. "Doğrudan erişim" ifadesi, ziyaretçinin ana sayfadan ayrılmadan görebilmesi ya da tek tıkla ulaşabilmesi anlamına gelir. Pratikte iki kabul edilebilir çözüm var:

• Bilgileri footer'da her sayfada tekrar etmek (en yaygın ve en güvenli yol),
• Ana sayfada görünür bir "İletişim" / "Hakkımızda" bağlantısı verip bilgileri o sayfada eksiksiz göstermek.

Kabul edilmeyen çözümler ise şunlar: bilgileri yalnızca sözleşme metinlerinin içine gömmek, üç tık derinlikte bir "Kurumsal → Künye" sayfasına saklamak, ya da bilgileri sadece görsel (resim) olarak basmak. Görsel olarak basmak ayrıca ekran okuyucular ve arama motorları açısından da erişilebilir değildir.

Ticaret şirketiyseniz internet sitenizde gösterilmesi gereken asgari küme şudur:

• Ticaret unvanı — kısaltmasız, ticaret sicilinde kayıtlı hâliyle ("Örnek Bilişim Ticaret Limited Şirketi", "Örnek Bilişim" değil)
• İşletmenin merkezi — açık adres, ilçe/il dahil
• Ticaret sicil müdürlüğü ve sicil numarası
• MERSİS numarası — 16 haneli
• Anonim ve limited şirketlerde taahhüt edilen ve ödenen sermaye

Buna e-ticaret tarafında şunlar eklenir: telefon numarası, e-posta adresi, varsa KEP adresi ve vergi dairesi ile vergi kimlik numarası. Vergi numarasının yayınlanması e-ticaret ve fatura süreçlerinde beklenen bir bilgidir; şahıs işletmelerinde vergi kimlik numarası yerine T.C. kimlik numarası kullanıldığı için bu durumda numarayı yayınlamak yerine vergi dairesi ve unvan bilgisiyle yetinmek daha doğrudur.

Footer bloğunu şu şekilde kurmak hem yükümlülüğü karşılar hem de arama motorlarında kurumsal güven sinyali verir:

<footer class="site-footer">
  <div class="kunye">
    <strong>Örnek Bilişim Ticaret Limited Şirketi</strong><br>
    Merkez: Örnek Mah. Örnek Cad. No:1 Kat:3, Çankaya / Ankara<br>
    Ticaret Sicil Müdürlüğü: Ankara — Sicil No: 123456<br>
    MERSİS No: 0123456789000001<br>
    Vergi Dairesi / VKN: Çankaya V.D. — 1234567890<br>
    Telefon: +90 312 000 00 00 · E-posta: [email protected]<br>
    KEP: [email protected]
  </div>

  <nav class="yasal-linkler" aria-label="Yasal metinler">
    <a href="/sozlesme/kvkk-aydinlatma">KVKK Aydınlatma Metni</a>
    <a href="/sozlesme/cerez-politikasi">Çerez Politikası</a>
    <a href="/sozlesme/gizlilik">Gizlilik Politikası</a>
    <a href="/sozlesme/mesafeli-satis">Mesafeli Satış Sözleşmesi</a>
    <a href="/sozlesme/teslimat-iade">Teslimat ve İade Koşulları</a>
  </nav>
</footer>

Bu bloğu bir görsele gömmeyin, font-size değerini okunamayacak kadar küçültmeyin ve color değerini arka planla neredeyse aynı yapmayın — bu üçü de "erişilebilir bulundurma" yükümlülüğünü fiilen ortadan kaldırır.

İletişim Sayfası: KEP, MERSİS ve Vergi Bilgilerinin Yeri#

İletişim sayfası, çoğu sitede bir harita ve bir formdan ibarettir. Oysa denetimde ilk açılan sayfa burasıdır. İyi kurulmuş bir iletişim sayfasında şu bölümler bulunur:

1. Künye bloğu — footer'daki bilgilerin tamamı, burada daha okunaklı ve tam olarak.
2. İletişim kanalları — telefon, e-posta, çalışma saatleri, varsa destek talebi adresi.
3. KEP adresi — sermaye şirketleri için tebligat adresi olarak kullanılır. KEP adresiniz varsa yayınlayın; ETBİS başvurusunda ve resmi yazışmalarda istenir. KEP'in ne olduğu ve nasıl alındığı için KEP adresi nedir yazısına bakabilirsiniz.
4. İletişim formu — ve formun hemen altında KVKK aydınlatma bağlantısı.

Formun altındaki aydınlatma bağlantısı bir detay değil, en sık atlanan zorunluluk. Kişisel veri toplandığı anda aydınlatma yapılmalıdır; sitenin başka bir sayfasında metnin durması bunu karşılamaz. Doğrusu şudur:

<form action="/iletisim/gonder" method="post">
  <input type="text"  name="ad_soyad" required>
  <input type="email" name="eposta"   required>
  <textarea name="mesaj" required></textarea>

  <p class="aydinlatma-notu">
    Formu göndererek, iletişim talebinizin değerlendirilmesi amacıyla
    kişisel verilerinizin işleneceğini kabul etmiş olursunuz. Ayrıntı için
    <a href="/sozlesme/kvkk-aydinlatma" target="_blank">KVKK Aydınlatma Metni</a>.
  </p>

  <label>
    <input type="checkbox" name="ticari_ileti_izni" value="1">
    Kampanya ve duyurulardan e-posta ile haberdar olmak istiyorum. (isteğe bağlı)
  </label>

  <button type="submit">Gönder</button>
</form>

Dikkat edilecek nokta: aydınlatma bir onay kutusu değildir, bilgilendirmedir. Pazarlama izni ise ayrı ve işaretlenmemiş bir kutuyla alınmalıdır; ticari elektronik ileti göndermeye başlamadan önce bu izinlerin İYS'ye yüklenmesi gerekir. Süreci İYS kaydı ve ticari elektronik ileti yazısında ele aldık.

KVKK Aydınlatma Metni, Açık Rıza ve Gizlilik Politikası#

Bu üçü sürekli birbirine karıştırılır. Farkları şöyle:

• Aydınlatma metni, veri sorumlusu olarak sizin bilgilendirme yükümlülüğünüzdür. Kimliğiniz, hangi veriyi hangi amaçla işlediğiniz, hukuki sebep, aktarım yapılan taraflar, saklama süresi ve ilgili kişinin hakları yer alır. Onay gerektirmez, gösterilmesi gerekir.
• Açık rıza metni, yalnızca hukuki dayanağı rıza olan işlemler için ayrıca alınan izindir. Pazarlama iletisi, çerezle profilleme, üçüncü tarafa aktarım gibi. Aydınlatmanın içine gömülemez; ayrı ve özgür iradeyle verilmiş olmalıdır.
• Gizlilik politikası, mevzuatta doğrudan bu adla zorunlu tutulan bir belge değildir ama ziyaretçiye verinin nasıl korunduğunu anlatan genel bir metindir. Aydınlatma metninin yerine geçmez.

Aydınlatma metninin nasıl yazılacağı, hangi başlıkları içermesi gerektiği ayrı bir konu; ayrıntılı hazırlığı KVKK aydınlatma metni nasıl hazırlanır yazısında adım adım anlattık. Sitenizin genel KVKK uyumu için KVKK web sitesi uyumu yazısı da bir çerçeve sunuyor.

Aydınlatma metninin gösterilmesi gereken noktalar:

Son satır dikkat çekici: iş başvurusu alan siteler için çalışan adayı aydınlatma metni ayrıca hazırlanır, çünkü işlenen veri kategorisi ve saklama süresi farklıdır.

Çerez Politikası ve Onay Bandı#

Sitenizde Google Analytics, reklam pikseli, canlı destek widget'ı, yerleşik video oynatıcı ya da harita varsa zorunlu çerezlerin ötesine geçmişsiniz demektir; bu durumda çerez politikası ve çalışan bir onay bandı gerekir. Zorunlu çerezler için rıza aranmaz, ancak analitik ve pazarlama çerezleri ziyaretçi kabul etmeden önce çalıştırılmamalıdır.

Bandın en sık yapılan hatası, "Kabul Et" butonunun görünür, "Reddet" seçeneğinin ise ya hiç olmaması ya da iki tık derinliğe saklanmasıdır. Reddetmek, kabul etmek kadar kolay olmalıdır. Çerezlerin envanterini çıkarma ve sınıflandırma yöntemini çerez politikası nasıl hazırlanır yazısında; bandın teknik kurulumunu ise çerez onay bandı kurulumu yazısında bulabilirsiniz.

Bandın çalıştığını doğrulamanın en hızlı yolu, temiz bir tarayıcı profilinde siteyi açıp hiçbir şeye tıklamadan çerezlere bakmaktır:

# Sunucunun ilk yanıtta hangi çerezleri bıraktığını görmek
curl -sI https://ornek.com.tr | grep -i '^set-cookie'

Bu komut yalnızca sunucu tarafından bırakılan çerezleri gösterir; JavaScript ile yazılanlar için tarayıcının geliştirici araçlarındaki Application → Cookies sekmesine bakmanız gerekir.

E-Ticaret Sitelerine Özel Metinler#

E-ticaret tarafında dört metin ve bir kayıt işlemi eklenir.

Ön bilgilendirme formu sipariş verilmeden önce gösterilir, mesafeli satış sözleşmesi ise ödeme yükümlülüğü doğuran butonun hemen üstünde onaylatılır. İkisinin farkını ve ödeme akışının tam olarak neresine yerleşeceğini mesafeli satış sözleşmesi nedir yazısında ayrıntılı anlattım — bu yazının en sık atlanan konusu orası.

Teslimat ve iade koşulları ayrı bir sayfa olarak bulunmalıdır. Kargo süresi, kargo bedelinin kime ait olduğu, iade sürecinin nasıl işlediği, iade kargo masrafının kime ait olduğu ve iade adresi burada yazar.

Üyelik / kullanım koşulları üyelik alan sitelerde gerekir. Hesap açma, hesap kapatma, yasaklı kullanım, içerik hakları burada düzenlenir.

ETBİS kaydı ise metin değil, bir tescil işlemidir: e-ticaret faaliyetinizin Ticaret Bakanlığı sistemine kaydedilmesi. Kayıt sonrası verilen doğrulama bağlantısını sitenizde göstermeniz beklenir. Süreci ETBİS kaydı nasıl yapılır yazısında anlattık; güven damgası almak istiyorsanız zaten ETBİS kaydı ön koşuldur.

Sıralamayı şöyle kurun: önce şirket ve MERSİS bilgileri siteye işlenir, sonra KVKK ve çerez metinleri, sonra satış sözleşmeleri, en son ETBİS başvurusu. Ters sırada gidenler ETBİS başvurusunda eksik metinler yüzünden geri dönüş alıyor.

Metinleri Siteye Teknik Olarak Yerleştirme#

Yasal metinler içerik değil, altyapı gibi ele alınmalı. Uygulamada işe yarayan kurallar:

1. Kalıcı ve öngörülebilir URL yapısı kullanın. /sozlesme/kvkk-aydinlatma, /sozlesme/cerez-politikasi gibi. Bu adresler sipariş e-postalarına, ETBİS başvurusuna ve sözleşme nüshalarına gömülür; sonradan değiştirmek kırık bağlantı üretir.

2. Adres değiştirirseniz 301 bırakın.

# .htaccess — eski yasal metin adreslerini kalıcı olarak taşımak
RewriteEngine On
RewriteRule ^kvkk\.html$        /sozlesme/kvkk-aydinlatma [R=301,L]
RewriteRule ^gizlilik-politikasi/?$ /sozlesme/gizlilik    [R=301,L]

Nginx kullanıyorsanız aynı işi sunucu bloğunda yaparsınız:

location = /kvkk.html {
    return 301 /sozlesme/kvkk-aydinlatma;
}

3. Bu sayfalara noindex vermeyin. Sık karşılaştığım bir hata: "ince içerik" korkusuyla yasal metinlerin arama motorlarına kapatılması. Bu sayfalar kullanıcı tarafından aranır, güven sinyali üretir ve inceleme süreçlerinde erişilebilir olmaları gerekir. Sitemap'e de dahil edin.

4. Metinleri sürümleyin. Her güncellemede sayfanın altına "Son güncelleme: 2026-08-11" yazın ve eski sürümü arşivde tutun. Bir uyuşmazlıkta "o tarihte hangi metin yayındaydı" sorusunun cevabı gerekir.

5. Metinleri PDF olarak değil, HTML olarak yayınlayın. PDF hem mobilde okunmaz hem de arama motorlarında zayıf indekslenir. PDF yalnızca müşteriye gönderilen sözleşme nüshası için uygundur.

6. Yedeğe dahil edin. Sözleşme sayfaları ve arşiv dizini, sunucu taşırken en kolay unutulan dosyalardır. Taşıma öncesi kontrol listesi için web sitesi taşıma yazısına bakın.

WordPress kullanıyorsanız bu metinleri "yazı" değil "sayfa" olarak oluşturun, kalıcı bağlantı ayarlarınızın yapı bozmadığından emin olun ve footer menüsüne ayrı bir menü olarak bağlayın. Kalıcı bağlantı yapısını değiştirmeniz gerekirse WordPress permalink ayarları yazısındaki yönlendirme uyarılarını mutlaka okuyun.

Yayına Almadan Önce Kontrol Listesi#

Yeni bir siteyi yayına alırken kullandığım liste şu; sırayla işaretleyin:

1. Ticaret unvanı, merkez adresi, sicil ve MERSİS numarası footer'da her sayfada görünüyor mu?
2. Sermaye bilgisi (anonim/limited şirketse) yazılı mı?
3. Telefon ve e-posta adresi tıklanabilir mi (tel: ve mailto:)?
4. KEP adresi varsa iletişim sayfasında yayınlanmış mı?
5. KVKK aydınlatma metni yayında mı ve her form altında bağlantısı var mı?
6. Pazarlama izni ayrı, işaretlenmemiş bir kutuyla mı alınıyor?
7. Çerez bandı çalışıyor mu ve "Reddet" seçeneği "Kabul Et" kadar erişilebilir mi?
8. Analitik/reklam çerezleri onay öncesi çalışmıyor mu (temiz profilde doğrulandı mı)?
9. E-ticaretse: ön bilgilendirme ve mesafeli satış sözleşmesi ödeme adımında ayrı kutularla onaylatılıyor mu?
10. Teslimat ve iade koşulları ayrı sayfada mı?
11. ETBİS kaydı yapıldı mı, doğrulama bağlantısı sitede mi?
12. Yasal sayfaların hepsi indekslenebilir mi (noindex yok, sitemap'te var)?
13. Sayfa adresleri kalıcı mı, eski adreslerden 301 var mı?
14. Sitede HTTPS zorunlu mu, karışık içerik uyarısı yok mu?

Son madde göründüğünden önemli: kişisel veri toplayan bir formun HTTP üzerinden gönderilmesi hem tarayıcı uyarısı üretir hem de veri güvenliği yükümlülüğüyle çelişir. Sertifikayı kurup zorlamayı unutan siteleri sıkça görüyorum; kurulum ve zorlama adımları için HTTPS yönlendirme yazısına bakabilirsiniz. Sıfırdan bir sitenin yayına alma sürecinin tamamını görmek isterseniz sıfırdan web sitesi yayına alma yazısı bu listeyi daha geniş bir akışa oturtuyor.

Sıkça Sorulan Sorular#

Kişisel blogumda da yasal metin bulundurmak zorunda mıyım#

Ziyaretçiden herhangi bir kişisel veri topluyorsanız evet, en azından KVKK aydınlatma metni ve çerez politikası bulundurmanız gerekir. Yorum formu, bülten aboneliği veya iletişim formu ad ve e-posta topladığı için bu kapsama girer; ayrıca Google Analytics gibi bir analitik aracı kullanıyorsanız çerez bandı da gerekir. Ticari faaliyet yoksa mesafeli satış sözleşmesi ve ETBİS gibi yükümlülükler doğmaz. Reklam geliri elde ediyorsanız durum değişir ve ticari faaliyet yükümlülükleri devreye girebilir.

MERSİS numarasını sitede göstermek gerçekten zorunlu mu#

Evet, ticaret siciline kayıtlı şirketlerin internet sitelerinde MERSİS numarası dahil tanıtıcı bilgilerini göstermesi beklenir. Bu bilgi ticaret unvanı, merkez adresi, sicil müdürlüğü ve sicil numarasıyla birlikte bir bütün olarak sunulur. Şahıs işletmeleri MERSİS numarası taşımadığı için onlarda unvan, adres ve vergi dairesi bilgisi yeterlidir. Bilgiyi footer'da her sayfada tekrar etmek en pratik çözümdür.

KEP adresimi sitede yayınlamalı mıyım#

Sermaye şirketiyseniz KEP adresiniz bulunması gerekir ve iletişim sayfasında yayınlamanız güçlü şekilde önerilir. KEP resmi tebligat adresi olduğu için hem kurumsal güven sinyali verir hem de ETBİS başvurusu ve bazı resmi süreçlerde istenir. Şahıs işletmeleri için zorunluluk aynı şekilde doğmaz. Yayınlarken adresi metin olarak yazın, görsele gömmeyin.

Yasal metinleri başka bir siteden kopyalayabilir miyim#

Teknik olarak mümkündür ama içindeki bütün kurum bilgilerini, veri işleme amaçlarını ve saklama sürelerini kendi durumunuza göre değiştirmeniz gerekir. Kopyalanmış aydınlatma metinlerinde başka firmanın unvanının, hatta işlemediğiniz veri kategorilerinin kaldığını sık görüyorum; bu, metni faydasız hale getirdiği gibi denetimde aleyhinize de yorumlanır. Ayrıca metinler telif korumasına konu olabilir. Şablonu iskelet olarak kullanın, içeriği kendiniz doldurun.

Yasal metin sayfalarını Google'a kapatmalı mıyım#

Hayır, bu sayfalar indekslenebilir olmalıdır. Bazı ekipler ince içerik endişesiyle noindex veriyor ama bu sayfalar kullanıcı tarafından doğrudan aranır, kurumsal güven sinyali üretir ve ETBİS ile güven damgası incelemelerinde erişilebilir olmaları beklenir. Sitemap dosyanıza da ekleyin. Yalnızca test amaçlı taslak sürümleri kapatmanız mantıklıdır.

Metinleri güncellediğimde ne yapmalıyım#

Sayfanın altına güncelleme tarihini yazın, eski sürümü arşivleyin ve önemli bir değişiklikse kullanıcıları bilgilendirin. KVKK aydınlatma metninde işleme amacı veya aktarım tarafı değiştiyse aydınlatmanın yeniden yapılması gerekir; pazarlama izninin kapsamı genişliyorsa yeni açık rıza alınmalıdır. Sözleşme metinlerinde ise her sipariş kurulduğu andaki sürüme tabidir, bu yüzden eski sürümleri silmeyin. Sürüm arşivini düzenli yedeğinize dahil edin.

Footer'da minik puntoyla yazmak yeterli sayılır mı#

Hayır, bilgilerin okunabilir ve erişilebilir olması gerekir. Arka planla neredeyse aynı renkte, aşırı küçük puntoyla veya görsel içine gömülerek verilen bilgiler "doğrudan erişim" ölçütünü karşılamaz. Aynı şekilde bilgileri yalnızca sözleşme metinlerinin içine gömmek de yetersizdir. Uygulamada güvenli yol, footer'da normal okunabilir puntoyla künye bloğu vermek ve iletişim sayfasında aynı bilgileri daha ayrıntılı tekrar etmektir.

Kapanış#

Yasal metinler bir "yükümlülüğü savuşturma" işi değil, sitenizin kurumsal kimliğinin bir parçası. Sahada işe yarayan yaklaşım şu: bilgileri ana sayfadan doğrudan erişilebilir kılın, aydınlatmayı verinin toplandığı noktada gösterin, pazarlama iznini ayrı ve işaretlenmemiş bir kutuyla alın, satış sözleşmelerini ödeme adımında onaylatın ve bütün metinleri kalıcı adreslerde, indekslenebilir HTML olarak yayınlayın. Bu beş kuralı uyguladığınızda listedeki maddelerin büyük bölümü kendiliğinden yerine oturur. Geriye ETBİS gibi tek seferlik tescil işlemleri kalır.

Bu yapıyı kuracağınız altyapı tarafında ihtiyaç duyacağınız şeyler nettir: metinlerin ve formların güvenli biçimde sunulması için geçerli bir sertifika, kurumsal e-posta adreslerinizin çalıştığı bir posta altyapısı ve site içeriğini barındıracak istikrarlı bir paket. Kurumsal siteler için hazırlanmış paketleri kurumsal hosting sayfasında, form ve ödeme adımlarının şifrelenmesi için gereken sertifikaları SSL sayfasında, info@ ve kvkk@ gibi kurumsal adresleri kurmak için e-posta sayfasında inceleyebilirsiniz. Sitenizin tasarımını ve yasal sayfa iskeletini sıfırdan kurdurmak istiyorsanız web tasarım hizmeti bu işi uçtan uca üstlenir.