WHM Nedir ve cPanel'den Farkı

Bir hosting paketi satın alan son kullanıcı, sunucudaki işlerin çoğunu cPanel adı verilen bir panelden yürütür. Ancak o cPanel hesaplarının nereden açıldığını, kimin ne kadar disk ve trafik alacağını, sunucunun hangi PHP sürümlerini çalıştıracağını ve güvenlik kurallarının nasıl belirlendiğini merak ederseniz, bir katman daha yukarı çıkmanız gerekir. İşte o üst katmanın adı WHM'dir: açılımıyla Web Host Manager. Kısacası cPanel tek bir dairenin içini düzenlerken, WHM bütün binanın yönetim ofisidir.

Bu rehberde WHM'in ne olduğunu, cPanel'den hangi noktalarda ayrıldığını ve panelin en çok kullanılan bölümlerini (hesap oluşturma, paket tanımlama, DNS bölge yönetimi, güvenlik ve sunucu ayarları) tek tek ele alacağız. Ardından WHM'e kimlerin — yani bayilerin (reseller) ve sunucu sahibinin (root) — hangi yetkiyle eriştiğini netleştirip, panele giriş ve günlük kullanım için pratik ipuçları paylaşacağız. WHM'i ilk kez duyuyor olsanız da endişelenmeyin; her kavramı, neyin ne işe yaradığını örnekle açıklayarak sıfırdan anlatıyoruz.

WHM Nedir ve Ne İşe Yarar?#

WHM (Web Host Manager), cPanel yüklü bir Linux sunucusundaki tüm hosting hesaplarını yöneten üst düzey kontrol panelidir. cPanel tek bir barındırma hesabının içiyle (dosyalar, e-postalar, veritabanları) ilgilenirken, WHM o hesapların nasıl oluşturulacağını, hangi sınırlarla çalışacağını ve sunucunun genel davranışını belirler. Basitçe söylersek: cPanel "hesabın içi", WHM ise "hesapların üstü"dür.

WHM'in sağladığı yetkiler geniş bir yelpazeye yayılır. Yeni bir cPanel hesabı oluşturmak, mevcut bir hesabı askıya almak veya silmek, hesaplara disk/bant genişliği kotası tanımlayan paketler hazırlamak, alan adlarının DNS kayıtlarını düzenlemek, SSL sertifikalarını yönetmek, sunucu genelinde PHP sürümü ve modülü ayarlamak, güvenlik duvarı ve spam kurallarını belirlemek bunların başında gelir. Yani sunucuyu ayakta tutan ve müşterileri barındıran operasyonel kararların neredeyse tamamı WHM'den verilir.

Perde arkasında WHM, Linux üzerinde çalışan servisleri (Apache/EA-Nginx web sunucusu, Exim e-posta, Dovecot, BIND/PowerDNS ad sunucusu, MySQL/MariaDB) sizin adınıza yapılandırır. Örneğin WHM'de "yeni hesap oluştur" dediğinizde arka planda sistem kullanıcısı açılır, ana dizin oluşturulur, DNS bölgesi yazılır, Apache sanal konağı (VirtualHost) tanımlanır ve e-posta yönlendirmeleri hazırlanır — tüm bunlar tek bir formla halledilir. WHM olmadan aynı işi elle yapmak, sunucuya SSH ile bağlanıp onlarca yapılandırma dosyasını düzenlemek anlamına gelirdi.

WHM ile cPanel Arasındaki Fark#

Yeni başlayanların en sık karıştırdığı konu, WHM ile cPanel'i aynı şey sanmaktır. İkisi genellikle aynı lisans altında birlikte gelir ("cPanel & WHM" olarak anılır), ama farklı kullanıcılara ve farklı işlere hizmet ederler. Aralarındaki temel ayrımları şu tabloda özetleyebiliriz:

Bir benzetmeyle netleştirelim. Çok katlı bir apartman düşünün. cPanel, kendi dairenizin anahtarıdır; yalnızca kendi dairenizin içini döşer, dolaplarını düzenler, mutfağını kullanırsınız. WHM ise bina yönetiminin ofisidir; yeni daireler açar (hesap oluşturur), dairelerin kaç metrekare olacağına karar verir (paket kaynakları), aidatları ve kuralları belirler, gerektiğinde bir daireyi geçici olarak kullanıma kapatır (askıya alma). Paylaşımlı barındırma müşterisiyseniz sadece kendi cPanel dairenize erişirsiniz; bir bayilik paketiniz ya da kendi sunucunuz varsa WHM yönetim ofisinin anahtarı da sizdedir.

Önemli bir ayrıntı: WHM'de oturum açan bir yönetici veya bayi, tek tıkla herhangi bir müşterinin cPanel hesabına da geçebilir. Bu "hesaba atlama" özelliği, destek verirken müşteriden şifre istemeden onun panelinde işlem yapmayı sağlar. Tersi mümkün değildir — bir cPanel kullanıcısı asla WHM'e çıkamaz. cPanel'in kendi bölümlerini ve son kullanıcının neler yapabildiğini hatırlamak isterseniz cPanel nedir rehberimize göz atabilirsiniz.

Hesap ve Paket Yönetimi#

WHM'in kalbi, hesap yönetimidir. Bir bayi ya da sunucu sahibi olarak zamanınızın önemli bir kısmını bu bölümde geçirirsiniz. Ana adımlar üç başlıkta toplanır: paket tanımlama, hesap oluşturma ve hesap yaşam döngüsünü yönetme.

Paketler (Packages), bir hosting hesabının hangi kaynak sınırlarıyla çalışacağını belirleyen şablonlardır. WHM'de "Add a Package" ekranından disk kotası, aylık bant genişliği, izin verilen e-posta hesabı sayısı, veritabanı sayısı, alt alan adı ve park edilmiş alan adı limitleri gibi değerleri tek bir profil altında toplarsınız. Örneğin "Başlangıç" adında 5 GB disk / 50 GB trafik veren bir paket, "Kurumsal" adında 50 GB disk / sınırsız trafik veren başka bir paket hazırlarsınız. Yeni müşteri geldiğinde her seferinde sınırları tek tek girmek yerine hazır paketi seçmeniz yeterli olur.

Hesap oluşturma (Create a New Account) ekranında müşterinin alan adını, cPanel kullanıcı adını, şifresini, iletişim e-postasını ve az önce hazırladığınız paketi seçersiniz. Kaydettiğiniz anda WHM tüm arka plan işlerini (sistem kullanıcısı, DNS bölgesi, Apache yapılandırması, e-posta hazırlığı) otomatik yapar. Bu işlemi arayüz yerine komut satırından da yürütebilirsiniz; sunucuya root olarak bağlanıp WHM'in komut satırı aracını kullanmak, çok sayıda hesabı toplu açarken çok daha hızlıdır:

# Sunucuya root SSH ile bağlanıp komut satırından hesap açmak
whmapi1 createacct \
  username=musteri1 \
  domain=musteri1.com \
  plan="Baslangic" \
  [email protected]

Hesabın yaşam döngüsünü de yine WHM yönetir. Suspend/Unsuspend ile ödemesi geciken bir müşterinin hesabını geçici olarak kapatıp sonra yeniden açabilir, Terminate ile hesabı tamamen silebilir, Upgrade/Downgrade ile bir müşteriyi başka bir pakete taşıyabilirsiniz. "List Accounts" ekranı ise sunucudaki tüm hesapları tek listede gösterir; buradan arama yapıp bir hesabın durumunu, disk kullanımını ve son giriş bilgisini görürsünüz. Aynı listeyi komut satırından da alabilirsiniz:

# Sunucudaki tüm cPanel hesaplarını ve durumlarını listelemek
whmapi1 listaccts | grep -E "user|domain|suspended"

Bir bayiyseniz bu paket ve hesap yönetimi, işinizin doğrudan gelir tarafıdır: müşterilerinize sattığınız paketleri burada tanımlar, satış yaptıkça hesapları buradan açarsınız. Bayilik modelinin ekonomisini ve nasıl kâra dönüştüğünü reseller hosting nedir yazımızda ayrıntılı bulabilir, hazır bir bayilik altyapısına geçmek isterseniz reseller hosting paketlerimizi inceleyebilirsiniz.

DNS Bölge (Zone) Yönetimi#

WHM'in en kritik ve en çok yanlış anlaşılan bölümlerinden biri DNS yönetimidir. Sunucunuz aynı zamanda kendi ad sunucularını (ns1, ns2) barındırıyorsa, üzerinde barınan her alan adının DNS bölgesi (zone) WHM'de tutulur. "DNS Zone Manager" ekranından bir alan adının A, AAAA, CNAME, MX, TXT ve SRV kayıtlarını tek tek düzenleyebilir, "Edit DNS Zone" ile ham bölge dosyasına doğrudan müdahale edebilirsiniz. Tipik bir bölge dosyası şuna benzer:

$TTL 14400
alanadiniz.com.   IN  SOA  ns1.clou.tr. hostmaster.alanadiniz.com. (
                          2026071001 ; serial
                          3600       ; refresh
                          1800       ; retry
                          1209600    ; expire
                          86400 )    ; minimum
alanadiniz.com.   IN  NS    ns1.clou.tr.
alanadiniz.com.   IN  NS    ns2.clou.tr.
alanadiniz.com.   IN  A     203.0.113.10
www               IN  CNAME alanadiniz.com.
mail              IN  A     203.0.113.10
alanadiniz.com.   IN  MX 0  mail.alanadiniz.com.
alanadiniz.com.   IN  TXT   "v=spf1 +mx +a +ip4:203.0.113.10 ~all"

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli detaylardan biri serial numarasıdır — bölgede her değişiklik yaptığınızda bu sayının artması gerekir, aksi halde ikincil ad sunucuları değişikliği fark etmez. WHM arayüzü bu artışı sizin yerinize otomatik yapar; ham dosyayı elle düzenlerseniz serial'i kendiniz yükseltmelisiniz. Bir başka kritik nokta TTL değeridir: düşük TTL (örneğin 300 saniye) değişikliklerin hızlı yayılmasını sağlar ama sorgu yükünü artırır; yüksek TTL ise önbelleklenmeyi iyileştirir ama bir taşıma sırasında geçişi yavaşlatır.

WHM ayrıca DNS Cluster kurmanıza izin verir; bu özellik, birden çok sunucu arasında DNS bölgelerini eşitleyerek bir sunucu çökse bile ad çözümlemenin kesintisiz sürmesini sağlar. Tek sunuculu kurulumlarda ise "Nameserver IPs" ekranından ns1 ve ns2 için ayrı IP adresleri tanımlamak, alan adı kayıt firmalarının glue record beklentisini karşılamak açısından önemlidir. DNS mantığını temelden kavramak isterseniz DNS nedir yazımız iyi bir başlangıç olur.

Güvenlik ve Sunucu Ayarları#

Sunucu yönetiminin en hassas tarafı güvenliktir ve WHM bu konuda geniş bir araç seti sunar. Panelin "Security Center" bölümünden brute-force (kaba kuvvet) saldırılarına karşı cPHulk korumasını açar, sunucuya SSH ile kimlerin bağlanabileceğini kısıtlar ve şifre gücü politikalarını belirlersiniz. Çoğu sunucuda ek olarak bir güvenlik duvarı (genellikle CSF/LFD) ve ModSecurity web uygulama güvenlik duvarı kurulur; WHM bunların eklentileri üzerinden yönetilmesine olanak tanır.

Tweak Settings ekranı, sunucunun genel davranışını belirleyen yüzlerce anahtarı barındırır: PHP'nin varsayılan bellek sınırı, e-posta gönderim kotaları, yeni hesaplarda otomatik SSL kurulumu, cookie tabanlı IP doğrulama gibi seçenekler burada açılıp kapatılır. PHP tarafında ise MultiPHP Manager ile her hesaba ayrı bir PHP sürümü atayabilir, MultiPHP INI Editor ile sunucu genelinde geçerli varsayılan PHP değerlerini belirleyebilirsiniz:

; WHM > MultiPHP INI Editor ile uygulanan sunucu geneli varsayılanlar
memory_limit = 256M
upload_max_filesize = 64M
post_max_size = 64M
max_execution_time = 120
max_input_vars = 3000

SSL yönetimi de WHM'in güçlü olduğu alanlardan biridir. AutoSSL özelliği, sunucudaki tüm alan adları için ücretsiz Let's Encrypt (veya cPanel'in kendi sağlayıcısı) sertifikalarını otomatik kurar ve süresi dolmadan yeniler; böylece her müşteri için tek tek sertifika kovalamak zorunda kalmazsınız. Kurumsal projeler için kuruluş doğrulamalı (OV) ya da genişletilmiş doğrulamalı (EV) ücretli bir sertifika gerekiyorsa, WHM üzerinden CSR üretip sertifikayı yükleyebilirsiniz; farklı sertifika tiplerini karşılaştırmak için SSL sertifikası sayfamıza bakabilirsiniz. Daha ağır saldırı senaryolarında ise sunucunuzu WAF ve DDoS koruma katmanlarıyla desteklemek, WHM'in yerel araçlarının önüne ek bir kalkan koyar.

Son olarak Backup yapılandırması hayati önemdedir. WHM'in "Backup Configuration" ekranından tüm hesapların günlük/haftalık/aylık yedeğini yerel diske veya uzak bir hedefe (FTP, SFTP, S3, rsync) alacak şekilde planlayabilirsiniz. Otomatik yedek, bir sunucu yöneticisinin en büyük güvencesidir; bir müşteri yanlışlıkla sitesini sildiğinde ya da bir saldırı sonrası veri kaybı yaşandığında geri dönüşü mümkün kılar. Sunucu tarafında çalışan, planlı yedekleme çözümlerini WHM'in yerleşik yedeğine ek bir katman olarak konumlandırmanızı öneririz.

WHM'e Kimler Erişir? Reseller ve Root#

WHM'e erişimin iki farklı düzeyi vardır ve bu ayrım, panelin mantığını anlamanın anahtarıdır.

Root (sunucu sahibi), sunucunun tam yetkili yöneticisidir. Root erişimi olan kişi WHM'in her bölümüne dokunabilir: sunucu genelinde servisleri yeniden başlatabilir, çekirdek güvenlik ayarlarını değiştirebilir, yeni bayiler oluşturabilir, yazılım güncellemelerini yönetebilir. Root, genellikle bir sanal sunucu veya tam donanımlı VDS üzerine cPanel & WHM kuran ve sunucunun tamamına sahip olan kişidir. Bu düzeyde sorumluluk da yüksektir; yanlış bir ayar tüm sunucuyu etkileyebilir, bu yüzden root erişimi teknik bilgi gerektirir.

Reseller (bayi) ise sınırlı yetkili bir WHM kullanıcısıdır. Bir bayi, kendisine tanımlanan disk ve bant genişliği havuzu içinde WHM'e girip müşteri hesapları açabilir, paket tanımlayabilir, hesap askıya alabilir — ama sunucunun çekirdek ayarlarına, diğer bayilerin hesaplarına veya sistem servislerine dokunamaz. Bir sunucu sahibi, "Reseller Center" bölümünden yeni bayiler oluşturur ve her birine bir kaynak sınırı ile bir dizi yetki (hangi işlemleri yapabileceği) atar. Root ve reseller yetkilerini kabaca şöyle karşılaştırabiliriz:

Bu ayrım sayesinde bir hosting sağlayıcısı, alt bayilerine sunucunun tamamını riske atmadan yönetim yetkisi devredebilir. Bayi kendi müşterilerine hizmet verirken, sunucunun sağlığı ve güvenliği root'un kontrolünde kalır. Kendi sunucunuzu yönetecek teknik zamanınız yoksa, root düzeyindeki bakım, güncelleme ve güvenlik işlerini bize bırakabileceğiniz sunucu yönetimi hizmetimizi değerlendirebilirsiniz.

WHM'e Giriş ve Günlük Kullanım İpuçları#

WHM'e erişim, cPanel'e çok benzer ama farklı bir bağlantı noktası kullanır. Standart adres biçimleri şunlardır:

• https://sunucu-ip-adresi:2087 — SSL üzerinden doğrudan bağlanır (en yaygın yöntem).
• https://sunucu-adiniz.clou.tr:2087 — sunucunun ana host adı üzerinden bağlanır.
• https://sunucu-ip-adresi/whm — alternatif yönlendirme adresi.

Giriş yaparken root kullanıcısı için sunucunun root şifresini, bir bayiyseniz size verilen bayi kullanıcı adı ve şifresini kullanırsınız. İlk kurulumdan sonra günlük yönetimi kolaylaştıracak birkaç pratik öneri:

• İki faktörlü doğrulamayı (2FA) açın. WHM'in "Two-Factor Authentication" bölümünden root ve bayi hesaplarına 2FA eklemek, sunucunuzun en kritik giriş kapısını korur; root şifresi ele geçse bile yetkisiz erişimi engeller.
• Otomatik güncellemeleri denetleyin. "Update Preferences" ekranından cPanel & WHM'in ve işletim sistemi paketlerinin güncelleme kanalını (stable önerilir) belirleyin; güvenlik yamalarını kaçırmamak için otomatik güncellemeyi açık tutun.
• Sunucu sağlığını izleyin. Ana ekrandaki "Server Status" ve "Service Manager" bölümlerinden yük ortalamasını, bellek kullanımını ve servislerin ayakta olup olmadığını düzenli kontrol edin; bir servis düştüğünde buradan tek tıkla yeniden başlatabilirsiniz.
• Yedeği test edin. Yedek almak yeterli değildir; ara ara bir test hesabını geri yükleyerek yedeklerinizin gerçekten çalıştığından emin olun. Çalışmayan bir yedek, hiç yedek almamaktan farksızdır.
• Bayi kotalarını gerçekçi belirleyin. Bir bayiye tanıdığınız disk ve trafik havuzunu, sunucunun toplam kapasitesini aşmayacak biçimde ayarlayın; aksi halde bir bayinin aşırı tüketimi diğer müşterileri etkileyebilir.

Bir siteyi başka bir sunucudan getirecekseniz, WHM'in "Transfer Tool" özelliği tüm hesabı (dosyalar, veritabanları, e-postalar, DNS bölgesi) kaynak sunucudan tek adımda taşır. Bu araç, elle yedek indirip yükleme zahmetini ortadan kaldırır; kapsamlı taşıma senaryoları için site taşıma hizmetimizden de destek alabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular#

WHM ile cPanel aynı şey mi?#

Hayır, ikisi farklı katmanlardır ama birlikte gelirler. cPanel tek bir hosting hesabının içini (dosya, e-posta, veritabanı) yönetmek için son kullanıcıya sunulan paneldir. WHM ise o cPanel hesaplarının oluşturulduğu, kaynak sınırlarının belirlendiği ve sunucunun genel ayarlarının yapıldığı üst düzey yönetim panelidir. Kısaca cPanel "hesabın içi", WHM "hesapların üstü"dür.

WHM'e girmek için ne gerekir?#

WHM'e erişmek için ya sunucunun root erişimine ya da size tanımlanmış bir bayi (reseller) hesabına ihtiyacınız vardır. Paylaşımlı hosting müşterisiyseniz WHM'e erişiminiz olmaz, yalnızca kendi cPanel hesabınızı görürsünüz. Bir bayilik paketi aldığınızda ya da kendi sunucunuzu kurduğunuzda WHM giriş bilgileri size iletilir; panele genellikle sunucu IP'nizin 2087 numaralı bağlantı noktasından ulaşırsınız.

Reseller hosting almak WHM erişimi verir mi?#

Evet, ama sınırlı yetkiyle. Bir bayilik (reseller) paketi satın aldığınızda, kendi müşteri hesaplarınızı yönetebileceğiniz bir WHM erişimi elde edersiniz. Bu erişimle hesap açabilir, paket tanımlayabilir ve hesap askıya alabilirsiniz; ancak sunucunun çekirdek ayarlarına, servislerini yeniden başlatmaya veya diğer bayilerin hesaplarına dokunamazsınız. O kapsamlı yetkiler yalnızca sunucu sahibindedir.

WHM ücretli mi?#

WHM, cPanel ile aynı lisansın parçasıdır ve ayrı bir ürün olarak satılmaz. Bir bayilik paketi kullanıyorsanız WHM erişimi genellikle paket fiyatına dahildir; lisans bedelini sunucu sahibi karşılar. Kendi sunucunuza cPanel & WHM kuruyorsanız, lisans ücreti sunucudaki hesap sayısına göre belirlenir ve bu bedeli doğrudan siz ödersiniz.

WHM'den müşterimin sitesine zarar verir miyim?#

Doğru kullanıldığında hayır; WHM tam da bu işlemleri güvenle yapmanız için tasarlanmıştır. Yine de yetki düzeyiniz yüksek olduğu için dikkatli olmalısınız — özellikle root erişiminde yapılan bir Tweak Settings değişikliği veya yanlış bir DNS düzenlemesi birden çok müşteriyi etkileyebilir. Kritik değişikliklerden önce ilgili hesabın yedeğini almak ve değişikliği önce bir test hesabında denemek en güvenli yaklaşımdır.

WHM hangi sunucularda çalışır?#

WHM, cPanel & WHM lisansı kurulu Linux tabanlı sunucularda çalışır; genellikle AlmaLinux, Rocky Linux, CloudLinux veya Ubuntu Server üzerine kurulur. Kendi WHM'inize sahip olmak istiyorsanız bir sanal ya da fiziksel sunucuya ihtiyacınız vardır; tam yetkiyle yöneteceğiniz bir ortam için VDS sunucu veya sanal sunucu seçeneklerimizi inceleyebilirsiniz.

Kapanış#

WHM, bir hosting sunucusunun beyni ve yönetim merkezidir. cPanel son kullanıcıya tek bir hesabı yönetme kolaylığı sunarken, WHM bir bayinin veya sunucu sahibinin hesap oluşturmadan paket tanımlamaya, DNS bölge yönetiminden güvenlik ve yedekleme politikalarına kadar tüm operasyonu tek panelden yürütmesini sağlar. Bu rehberdeki bölümleri — hesap yönetimi, paketler, DNS, güvenlik ve reseller/root ayrımı — kavradığınızda, bir sunucuyu profesyonelce yönetmenin temel çerçevesine sahip olursunuz.

Kendi bayilik işinizi kurmak ve WHM ile müşterilerinize hizmet vermek istiyorsanız reseller hosting paketlerimizle hazır bir altyapıya birkaç dakikada geçebilirsiniz. Sunucunun tamamına sahip olup root düzeyinde tam kontrol isteyenler için sanal sunucu ve VDS seçeneklerimiz, bakım ve güvenlik yükünü bize devretmek isteyenler için ise sunucu yönetimi hizmetimiz sizi bekliyor. Nereden başlayacağınızdan emin değilseniz, web hosting paketlerimize göz atarak ihtiyacınıza en uygun çözümü birlikte belirleyebiliriz.