Sınırsız Hosting Gerçekten Sınırsız mı? Limitler Nerede

Sınırsız hosting gerçekten sınırsız mı sorusunun kısa cevabı hayırdır, ama uzun cevabı sandığınızdan daha ilginç: sınırsız paketlerde gerçekten sınırsız olan bir şey vardır — sadece o şey, satın alırken baktığınız kalem değildir. "Limitsiz disk" ve "limitsiz trafik" ifadeleri çoğu zaman doğrudur; disk ve trafik için sayısal bir kota tanımlanmamıştır. Sınırı belirleyen kalemler bambaşkadır ve paket sayfasında hiç yazmaz: inode sayısı, eşzamanlı işlem (entry process) sayısı, CPU yüzdesi, fiziksel bellek ve giriş/çıkış hızı. Yani limit kaldırılmaz, sadece ölçüldüğü birim değiştirilir.

Bu yazıda "adil kullanım politikası vardır" deyip geçmeyeceğiz. Sözleşmede hangi maddeye bakacağınızı, o maddede hangi ifadelerin ne anlama geldiğini, inode / entry process / CPU limitlerinin cPanel'de tam olarak hangi ekrandan okunacağını, limitin dolmak üzere olduğunun ilk belirtilerini ve overselling'in neden çoğu zaman sorun olmadığını, ne zaman gerçekten sorun olduğunu tek tek göstereceğiz. Sonunda satın almadan önce sağlayıcıya sorulacak sekiz somut soru bırakacağım; bu sorulara net rakam veremeyen bir paket, "sınırsız" yazsa bile sizin için ölçülemez demektir.

Sınırsız Neyi Anlatır, Neyi Anlatmaz#

"Sınırsız" ifadesi disk ve trafik için bir sayı yazmama vaadidir; kaynak kullanımı için bir vaat değildir. Bu tek cümle, konunun tamamının özetidir.

Teknik nedeni şudur: paylaşımlı sunucuda disk, birim maliyeti en düşük kaynaktır. 40 GB dosya tutan bir hesap diğerlerine neredeyse hiç zarar vermez; ama aynı hesap saniyede 30 PHP işlemi başlatıp CPU'yu doldurduğunda o makinedeki bütün siteler yavaşlar. Sağlayıcı için "kaç GB tutuyorsun" önemsiz, "işlemciyi ne kadar meşgul ediyorsun" hayatidir.

Dolayısıyla modern paylaşımlı hosting şu şekilde çalışır:

Tabloyu bu şekilde okuduğunuzda "limitsiz paket doğru mu" sorusu anlamsızlaşır: paket doğru, ama baktığınız kalem yanlış. Doğru soru şudur — "CPU limitim yüzde kaç, kaç eşzamanlı işlem hakkım var ve inode limitim kaç?"

Sözleşmede Hangi Maddeye Bakmalısınız#

Satın almadan önce okumanız gereken metin ürün sayfası değil, hizmet sözleşmesinin kaynak kullanımı bölümüdür. Aradığınız başlıklar genellikle şu adları taşır: "Adil Kullanım Politikası", "Kabul Edilebilir Kullanım", "Kaynak Kullanım Sınırları" ya da "Hizmetin Askıya Alınması".

O maddede şu beş ifadeyi arayın ve karşılığında sayı olup olmadığına bakın:

1. "Makul kullanım" / "olağan kullanım" — Sayı verilmemişse, sınırı sağlayıcı olay anında tanımlar. Bu tek başına kötü değildir ama sizin planlama yapmanızı imkânsız kılar.
2. "Yedekleme amaçlı kullanım yasaktır" — Disk sınırsız görünse de arşiv/depolama kullanımı sözleşmeyle dışlanmıştır. Sitenizin dışında dosya barındırmayı düşünüyorsanız bu madde sizi bağlar.
3. "Dosya sayısı" veya "inode" — Bu kelime geçiyorsa yanında rakam olmalıdır. Yoksa sorun.
4. "Eşzamanlı işlem / entry process / bağlantı sayısı" — Aynı şekilde rakam bekleyin.
5. "Askıya alma" prosedürü — Limit aşımında ne oluyor? Önce uyarı mı geliyor, doğrudan askı mı? Uyarı e-postası hangi adrese gidiyor? Bu maddenin varlığı, sağlayıcının süreci düşünmüş olduğunun göstergesidir.

Bir sözleşmede yalnızca "adil kullanım politikamıza aykırı davranan hesaplar askıya alınabilir" cümlesi varsa ve hiçbir sayı yoksa, bu paket sınırsız değil, sınırı ölçülemez bir pakettir. İkisi çok farklı şeylerdir: birincisinde limitinizi bilir, ona göre plan yaparsınız; ikincisinde bir gün "hesabınız kaynak kullanımı nedeniyle askıya alındı" e-postası alırsınız ve neyi aştığınızı tartışmak zorunda kalırsınız.

Askıya alınma durumunda izlenecek yolu hosting hesabım askıya alındı yazısında ele alıyoruz.

Inode Limiti: cPanel'de Tam Olarak Nereden Okunur#

Inode, dosya sisteminde her dosya ve dizin için tutulan kayıt sayısıdır; pratikte "hesabınızdaki toplam dosya + klasör adedi" olarak okuyun. Disk sınırsız olsa bile inode her zaman sınırlıdır çünkü sunucunun dosya sistemi düzeyinde fiziksel bir kapasitesi vardır.

cPanel'de nereden okunur:

1. cPanel ana ekranında sağ (bazı temalarda sol) sütundaki Statistics / İstatistikler panelini açın.
2. Burada File Usage veya Inodes satırını arayın. 142.318 / 250.000 gibi bir değer görürsünüz — soldaki kullandığınız, sağdaki limitiniz.
3. Satır görünmüyorsa Metrics → Resource Usage (Kaynak Kullanımı) ekranına girin, Current Usage sekmesinde aynı sayı listelenir.
4. Hâlâ göremiyorsanız sağlayıcı bu istatistiği paket düzeyinde gizlemiş demektir; destek üzerinden inode limitinizi sorun ve yazılı cevap alın.

Hangi dizinin inode yediğini bulmak için Terminal (veya SSH) erişiminiz varsa şu komut işi bitirir:

# Ana dizindeki her klasörün içerdiği dosya sayısı, çoktan aza
for d in ~/*/; do echo -n "$d "; find "$d" -type f 2>/dev/null | wc -l; done | sort -k2 -n -r | head -20

SSH yoksa cPanel File Manager içinde dizine girip "Select All" yaptığınızda üstte seçili öğe sayısı görünür; bu kaba ama işe yarar bir sayımdır.

Yıllardır gördüğüm inode tüketicileri sırasıyla şunlardır:

Inode kavramının dosya sistemi tarafındaki ayrıntısını disk kotası ve inode yazısında anlatıyoruz. Hesabınızda hangi klasörün ne kadar yer kapladığını görsel olarak okumak için cpanel disk kullanımı ekranı da işinizi görür.

Entry Process ve Eşzamanlı Bağlantı Limiti#

Entry Process (EP), hesabınızın aynı anda çalışan PHP/CGI işlem sayısıdır ve sınırsız paketlerdeki gerçek darboğaz genellikle budur. Tipik paylaşımlı paketlerde bu değer tek haneli veya düşük çift hanelidir.

Şöyle düşünün: bir sayfanın üretilmesi 400 ms sürüyorsa tek işlem saniyede 2,5 istek karşılar; EP limitiniz 20 ise teorik tavanınız saniyede 50 istektir. Sayfa üretimi 2 saniyeye çıktığında aynı limit saniyede 10 isteğe düşer. Yani EP limiti sayfa hızınızla çarpılarak anlam kazanır; yavaş site, sınırsız pakette bile erken duvara toslar.

Limiti aştığınızda sunucu yeni isteklere 508 Resource Limit Is Reached yanıtı döner. Ziyaretçi bunu beyaz bir hata sayfası olarak görür ve birkaç saniye sonra site normale döner; teşhisi zorlaştıran şey bu aralıklı davranıştır. Hatanın anatomisi için 508 resource limit is reached hatası yazısına bakın.

cPanel'de nereden okunur:

1. Metrics → Resource Usage ekranını açın.
2. Current Usage sekmesinde Entry Processes, CPU, Physical Memory, I/O Usage ve Number of Processes satırlarını görürsünüz. Her satırda kullanılan / limit ve bir "Faults" (ihlal) sayacı vardır.
3. Snapshot ve Details sekmelerine geçin: burada son 24 saatte hangi saatte hangi limite kaç kez takıldığınız grafikle gösterilir. Bu ekran, sağlayıcıyla yapacağınız her tartışmanın kanıtıdır.
4. "Faults" sütununda sıfırdan büyük bir sayı görüyorsanız o limite gerçekten çarpıyorsunuz demektir; tahmin etmeye gerek yok.

SSH erişiminiz varsa CloudLinux çalışan bir sunucuda aynı bilgiyi doğrudan alabilirsiniz:

# Son 24 saatteki limit ihlalleri
lveinfo --period=1d

# Anlık kullanım
lvectl list-user $(whoami)

CloudLinux'un hesapları birbirinden nasıl izole ettiğini ve LVE mantığını cloudlinux nedir yazısında anlatıyoruz.

CPU ve Fiziksel Bellek Limiti#

CPU limiti yüzde olarak ifade edilir ve genellikle "bir çekirdeğin yüzdesi" anlamına gelir; yani %100 bir çekirdeğin tamamı, %200 iki çekirdek demektir. Fiziksel bellek limiti ise hesabınızın tüm işlemlerinin toplamda kullanabileceği RAM'dir ve PHP'nin memory_limit ayarıyla karıştırılmamalıdır.

Bu ayrım çok kritik olduğu için netleştirelim:

memory_limit değerini 512M yapmak, hesap limitiniz 1 GB ise ikinci eşzamanlı ağır isteği öldürür. Yani PHP tarafını büyütmek hesap limitini büyütmez; tersine tek işlemin daha fazlasını yiyip diğerlerini boğmasına yol açar. Bellek hatalarının teşhisi için php memory limit yazısına bakın.

CPU tarafında ise sınırsız pakette işlemciyi en çok tüketen şey ziyaretçi değildir: önbelleksiz WordPress ana sayfası, kötü yazılmış bir arama sorgusu, dakikada çalışan bir cron, agresif tarayıcı botları ve XML-RPC üzerinden gelen kaba kuvvet denemeleri. Yani CPU limitine takılmanın en yaygın sebebi trafiğin artması değil, kaynak israfının artmasıdır.

Limitin Dolmak Üzere Olduğunun İlk Belirtileri#

Limit ihlali bir gün aniden olmaz; haftalar öncesinden sinyal verir. Bu sinyalleri okumayı öğrenirseniz askıya alma e-postasını hiç almazsınız.

Sırayla görülen belirtiler:

1. Yönetim paneli sitenin kendisinden yavaşlar. WordPress admin paneli 4-5 saniyede açılırken ön yüz normal görünüyorsa, admin tarafındaki eşzamanlı istekler EP limitine yaklaşıyordur.
2. Aralıklı 503/508 hataları. Günde birkaç kez, birkaç saniyeliğine site açılmaz, sonra düzelir. Ziyaretçiler size söylemez; siz de o an bakmıyorsanızdır.
3. Aynı saatlerde tekrarlayan yavaşlık. Her gün aynı saat diliminde yavaşlıyorsa büyük olasılıkla bir cron veya yedekleme işi CPU'yu doldurmaktadır.
4. E-posta gönderiminde gecikme. Saatlik gönderim kotasına yaklaştığınızda postalar kuyruğa girer ve dakikalar sonra ulaşır.
5. cPanel'de "Faults" sayacının sıfırdan çıkması. Bu, tahmin değil kanıttır; 0'dan farklı her sayı gerçek bir ihlaldir.
6. FTP/dosya yöneticisinde dizin açılışının yavaşlaması. Inode sayısı yükseldikçe dizin listeleme yavaşlar; klasik erken uyarıdır.
7. Yedek almanın uzaması veya yarıda kesilmesi. Inode sayısı arttıkça yedekleme süresi doğrusal değil, katlanarak uzar.
8. "Disk doldu" uyarısı almadan dosya yazamamak. Bu neredeyse kesin inode limitidir; disk boş görünürken yazma hatası alırsınız.

Sekizinci maddeyi özellikle vurgulayayım çünkü teşhis edilmesi en zor olanıdır: kullanıcı cPanel'de "12 GB / sınırsız" görür, dolayısıyla disk sorunu olamayacağını düşünür, ama site yeni görsel yükleyemez ve oturum açamaz. Sebep inode'dur.

Overselling Nedir, Ne Zaman Sorun Olur#

Overselling, bir sunucudaki toplam satılmış kaynağın fiziksel kapasiteden fazla olmasıdır ve tek başına kötü bir uygulama değildir. Havayolları da uçağı doldururken herkesin uçuşa geleceğini varsaymaz; hosting de her hesabın limitini aynı anda sonuna kadar kullanmayacağını varsayar. Paylaşımlı bir sunucudaki hesapların büyük çoğunluğu ayrılan kaynağın küçük bir yüzdesini kullandığı için bu varsayım genelde tutar. Sorun, varsayımın kendisinde değil, oranın abartılmasında ve izolasyonun olmamasındadır.

Üçüncü satır, "sınırsız hosting kötüdür" efsanesinin kaynağıdır. Ama asıl sorumlu sınırsız iddiası değil, izolasyonun olmayışıdır. Bu yüzden satın alırken sorulacak soru "overselling yapıyor musunuz" değildir — hiçbir sağlayıcı bu soruya "evet" demez. Doğru soru şudur: "Hesaplar birbirinden izole mi, hesap başına CPU ve bellek limiti ayrı ayrı uygulanıyor mu?" Cevap netse geri kalanı zaten ölçülebilir.

Paylaşımlı ortamda hangi kaynağın nasıl paylaşıldığını paylaşımlı hosting kaynak limitleri yazısında ayrıntılandırıyoruz.

Satın Almadan Önce Sorulacak Sekiz Soru#

Aşağıdaki soruları destek kanalına yazılı olarak sorun ve cevapları saklayın. Rakamla cevap veremeyen bir sağlayıcı, sizin planlama yapmanızı istemiyor demektir.

1. Inode (dosya sayısı) limitim kaç? Rakam isteyin. E-posta kutuları bu sayıya dahil mi?
2. Entry process (eşzamanlı işlem) limitim kaç?
3. CPU limitim yüzde kaç, bu kaç çekirdeğe karşılık geliyor?
4. Fiziksel bellek limitim kaç MB? PHP memory_limit değerini kaça kadar yükseltebilirim?
5. I/O hız limitim ne kadar (MB/sn) ve saniyedeki işlem sayısı sınırı var mı?
6. Saatlik e-posta gönderim kotam kaç? Kota aşımında ne olur, kuyruk mu yoksa reddetme mi?
7. Limit aşımında süreç nasıl işliyor? Önce uyarı mı geliyor, kaç ihlalden sonra askıya alma yapılıyor?
8. Hesaplar birbirinden izole mi? Komşu bir hesabın yükü benim sitemi etkileyebilir mi?

Bu sekiz cevabı aldığınızda "sınırsız" kelimesine hiç bakmanıza gerek kalmaz; elinizde paketin gerçek profili olur. Trafiğinize göre hangi profilin yeteceğini kaç ziyaretçi için hangi hosting paketi yazısıyla eşleştirebilir, genel paket seçimi için hangi hosting paketini seçmeliyim yazısını kullanabilirsiniz.

Limite Takıldıysanız Ne Yapmalısınız#

Paket yükseltmek her zaman ilk adım değildir; çoğu durumda mevcut pakette rahatça kalabilirsiniz. Sırayla şunları uygulayın:

1. Kanıtı toplayın. Resource Usage → Details ekranından hangi limite, hangi saatte, kaç kez takıldığınızı not edin. Yanlış limiti optimize etmek en sık yapılan hatadır.
2. Tam sayfa önbelleği açın. CPU ve EP limitine takılmanın en hızlı çözümü, isteklerin PHP'ye hiç ulaşmamasıdır. Önbellek açıldığında EP kullanımının üçte bire düştüğünü sık görürüm.
3. Inode temizliği yapın. Yukarıdaki tabloyu takip edin: eski e-postalar, önbellek klasörleri, oturum dosyaları, sunucudaki eski yedekler.
4. Cron sıklığını düşürün. Dakikada çalışan işleri 5 veya 15 dakikaya çekin; WordPress'te sanal cron yerine gerçek cron kullanın.
5. Bot trafiğini kısın. Arama motoru dışındaki tarayıcıları ve XML-RPC uç noktasını kapatın. Bu tek başına CPU kullanımını belirgin biçimde düşürebilir.
6. Veritabanını inceleyin. Yavaş sorgu, eksik indeks ve şişmiş wp_options tablosu CPU'nun en sessiz tüketicileridir.
7. Hâlâ yetmiyorsa yükseltin. Optimizasyondan sonra da limitlere çarpıyorsanız sorun paket değil kapasitedir; kararı sayıyla verin — ortalama sayfa üretim süreniz, tepe saatteki eşzamanlı ziyaretçi sayınız ve mevcut EP limitiniz elinizdeyse gereken kapasiteyi hesaplayabilirsiniz. Hosting paketi yükseltme zamanı yazısı bu eşiği belirlemeye odaklanıyor.

Sıkça Sorulan Sorular#

Sınırsız hosting gerçek mi yoksa pazarlama mı#

İkisi birden: disk ve trafik için genellikle gerçekten sayısal bir kota tanımlanmaz, ancak sınır başka bir birimden uygulanır. Sınırsız paketlerde asıl limitler inode sayısı, eşzamanlı işlem adedi, CPU yüzdesi ve fiziksel bellektir; bunlar sözleşmede veya kaynak kullanımı ekranında rakamla tanımlıdır. Yani ifade yanıltıcı değil, eksiktir. Doğru değerlendirme için paket sayfasındaki "sınırsız" ibaresine değil, adil kullanım maddesindeki sayılara bakmalısınız.

Inode limiti dolarsa ne olur#

Disk boş görünse bile sunucuya yeni dosya yazamazsınız ve bu, teşhis edilmesi en zor limit ihlalidir. Pratikte site görsel yükleyemez, oturum dosyası oluşturamadığı için kullanıcı girişleri bozulur, e-posta kutusuna yeni posta düşmez ve yedekleme işlemi yarıda kesilir. cPanel'de disk kullanımı "12 GB / sınırsız" gösterirken bu hataları alıyorsanız neredeyse kesinlikle inode limitindesiniz. Çözüm eski e-posta arşivlerini, önbellek klasörlerini ve oturum dosyalarını temizlemektir.

Entry process limiti kaç olmalı#

İhtiyacınız olan değer sabit bir sayı değil, sayfa üretim sürenizle ters orantılıdır. Kabaca formül şudur: gereken eşzamanlı işlem sayısı, tepe saatteki saniye başına istek sayısı çarpı ortalama sayfa üretim süresidir. Saniyede 10 istek alan ve sayfayı 300 milisaniyede üreten bir site için 3 işlem yeterken, aynı trafiği 2 saniyede üreten bir site 20 işleme ihtiyaç duyar. Bu yüzden limiti yükseltmeden önce sayfa üretim süresini düşürmek her zaman daha ucuz ve kalıcı bir çözümdür.

Adil kullanım politikası hosting sözleşmesinde nerede yazar#

Genellikle "Adil Kullanım Politikası", "Kabul Edilebilir Kullanım" veya "Kaynak Kullanım Sınırları" başlıklı ayrı bir maddede yer alır ve bazen ayrı bir belgeye atıf yapılır. Bu maddede aramanız gereken şey rakamlardır: inode sayısı, eşzamanlı işlem adedi, CPU yüzdesi ve saatlik e-posta kotası. Yalnızca "makul olmayan kullanım askıya alma sebebidir" gibi ölçüsüz ifadeler varsa sınırınızı önceden bilemezsiniz. Satın almadan önce bu sayıları destek kanalından yazılı olarak istemek en sağlıklı yoldur.

Overselling nedir ve zararlı mı#

Overselling, bir sunucuda satılan toplam kaynağın fiziksel kapasiteden fazla olmasıdır ve tek başına zararlı değildir. Hesapların büyük çoğunluğu ayrılan kaynağın küçük bir kısmını kullandığı için bu model paylaşımlı hostingi ekonomik kılar. Zararlı hale geldiği nokta, oranın abartılması ve hesapların birbirinden izole edilmemiş olmasıdır; izolasyon yoksa tek bir kötü komşu tüm sunucuyu yavaşlatabilir. Bu nedenle sorulması gereken soru overselling yapılıp yapılmadığı değil, hesap başına CPU ve bellek limitinin ayrı ayrı uygulanıp uygulanmadığıdır.

Sınırsız pakette gerçekten sınırsız e-posta hesabı açabilir miyim#

Hesap sayısı genellikle sınırsızdır ama gönderim adedi ve toplam dosya sayısı sınırlıdır. Her e-posta kutusundaki her mesaj bir dosya olarak sayılır, dolayısıyla e-postalar doğrudan inode limitinizi tüketir; on binlerce mesajlı birkaç kutu tek başına limiti doldurabilir. Ayrıca hemen her sağlayıcıda saatlik gönderim kotası vardır ve bu kota toplu gönderim için tasarlanmamıştır. Bülten veya kampanya postası gönderecekseniz bunu paylaşımlı hosting üzerinden değil, ayrı bir gönderim altyapısı üzerinden yapmalısınız.

CPU limitine takıldığımı nasıl kesin olarak anlarım#

cPanel'de Metrics bölümündeki Resource Usage ekranı bunu tahmine yer bırakmadan gösterir. Current Usage sekmesinde her limitin yanında bir "Faults" sayacı vardır; bu sayı sıfırdan büyükse o limite gerçekten çarpmışsınız demektir. Details veya Snapshot sekmesi ise son 24 saatte hangi saatte hangi limiti aştığınızı grafikle verir, böylece nedeni bir cron mu, bir bot taraması mı yoksa gerçek trafik mi olduğunu ayırt edebilirsiniz. SSH erişiminiz varsa aynı bilgiyi lveinfo --period=1d komutuyla da alabilirsiniz.

Limitsiz paket yerine VDS almalı mıyım#

Optimizasyonu yaptıktan sonra hâlâ limitlere düzenli çarpıyorsanız evet, aksi halde erken bir karar olur. Paylaşımlı pakette önbellek açmak, inode temizlemek ve cron sıklığını düşürmek çoğu sitede kullanımın belirgin biçimde altına inmenizi sağlar. Buna karşılık kendi PHP eklentilerinizi kurmanız, özel bir servis çalıştırmanız, kök erişimi gerektiren bir yapılandırma yapmanız veya sürekli yüksek eşzamanlılık taşımanız gerekiyorsa paylaşımlı model yapısal olarak yetmez. Bu durumda kaynağın size ayrıldığı bir sanal sunucuya geçmek doğru adımdır.

Kapanış#

Sınırsız hosting gerçekten sınırsız mı sorusunun dürüst cevabı şudur: disk ve trafikte genellikle evet, ama sınır oradan kaldırılıp inode, eşzamanlı işlem, CPU ve bellek kalemlerine taşınmıştır. Bu kötü niyetli bir gizleme değil, paylaşımlı hostingin çalışma biçimidir — sunucuyu yoran şey dosyanın kapladığı yer değil, işlemcinin harcadığı zamandır. Dolayısıyla iyi bir alıcı olmanın yolu "sınırsız" kelimesini sorgulamaktan değil, doğru kalemlere bakmaktan geçer: sözleşmedeki adil kullanım maddesinde rakam var mı, cPanel'in Resource Usage ekranında Faults sayacı sıfır mı, inode kullanımınız limitin neresinde? Bu üç kontrolü ayda bir yaparsanız, "hesabınız kaynak kullanımı nedeniyle askıya alındı" e-postasını hiç görmezsiniz. Limite takıldığınızda da ilk refleks paketi büyütmek olmasın; kanıtı toplayın, önbelleği açın, inode temizliği yapın — çoğu site bu üç adımdan sonra aynı pakette rahatça devam eder.

Yeni bir paket seçiyorsanız yukarıdaki sekiz sorunun cevabı yazılı olarak paylaşılan bir altyapı arayın; paylaşımlı hosting paketleri sayfasında limitleri karşılaştırabilir, trafiği yüksek kurumsal siteler için kurumsal hosting tarafına bakabilirsiniz. Optimizasyona rağmen limitlere çarpmaya devam ediyorsanız kaynağın tamamen size ayrıldığı VDS sunucu seçenekleri sınırı gerçekten kaldırır; sunucuyu kendiniz yönetmek istemiyorsanız sunucu yönetimi hizmeti güncelleme, güvenlik ve izleme tarafını üstlenir, siz yalnızca sitenizle ilgilenirsiniz.